جەتىسۋدىڭ ءىنجۋ-مارجانى سانالاتىن الاكول جاعالاۋىندا قاۋىرت تىرلىك باستالدى. مۇندا جازعى ماۋسىم اشىلىپ, شيپالى كولدىڭ سۋىنا شومىلۋشىلاردىڭ الدى كەلىپ جاتىر. بيىل ميلليوننان استام ادام جاعاجايدا دەمالادى دەگەن بولجام بار. ال بىلتىر الاكولدە 1 ملن 400 مىڭ ادام دەمالىپ, 8,5 ملرد تەڭگەگە تۋريستىك قىزمەت كورسەتىلگەن ەكەن.
الاكول – وڭىردەگى تۋريستىك الەۋەتى زور ايماق. سوندىقتان ءوڭىردىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ودان ءارى ارتتىرۋ ءۇشىن كول جاعالاۋىنداعى ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باستى مىندەت. ونىڭ ىشىندە الاكولگە اپاراتىن جولداردى جوندەۋ دە باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. جالپى, الاكول جاعالاۋىن دامىتۋدىڭ باس جوسپارىنا سايكەس سۋمەن, ەلەكترمەن قامتۋ, كارىز جۇيەسىن جۇرگىزۋ قولعا الىنعان. بيىل جاعالاۋدا 3 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسىرىلىپ, ءىرى دەمالىس ورىندارى ىسكە قوسىلعان. ولاردا جالپى سانى جۇزگە جۋىق جاڭا جۇمىس ورنى اشىلىپ, جوبالارعا 3 ملرد تەڭگەگە جۋىق ينۆەستيتسيا تارتىلىپتى. بۇگىندە جاعالاۋدى قورشاۋ جۇمىستارى باستالعان. اقشي مەن كوكتۇما اۋىلدارىندا جالپى ۇزىندىعى 13,4 شاقىرىم جاعالاۋ قورشالۋعا ءتيىس. ازىرگە قورشالعان جەردىڭ اۋماعى 770 مەتر شاماسىندا ەكەن.
سول سياقتى جاعالاۋداعى 210 تۋريستىك نىساننىڭ ورتالىق كارىز جۇيەسىنە قوسىلۋىنا مۇمكىندىك تۋدى. جۇيەنىڭ ۇشەۋى ورناتىلعان. ەندى بەسەۋى جاقىندا ىسكە قوسىلماق. جوسپار بويىنشا قاراشادا قۇرىلىس جۇمىستارى تولىق اياقتالادى. قازىر قىسىمىن تەكسەرۋ, ىسكە قوسۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. دەگەنمەن جوبانىڭ ءىى كەزەگىن ىسكە قوسۋ ءسال كەشەۋىلدەۋدە. ماسەلەن, تاۋلىگىنە 6,5 مىڭ تەكشە مەترلىك كارىز تازارتۋ قۇرىلعىسىن سالۋ دەمالىس نىساندارىنان شىققان پايدالانىلعان سۋ اعىنىن تازارتۋ ماسەلەسىن شەشۋگە ءتيىس.
بۇگىندە اقشي اۋىلىن سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىلگەن. وتكەن جىلى جەلتوقساندا جاعالاۋداعى سۋ جۇيەسى ىسكە قوسىلعان. قازىر توقجايلاۋ, قوڭىر, بيباقان, كەڭەس اۋىلدارىنا سۋ تارتۋدىڭ قاجەتتى قۇجاتتارى ازىرلەنۋدە. تەرەكتى, لەپسى, كوكتۇما, بۇلاقتى اۋىلدارىنداعى سۋ جۇيەسى قايتا جاڭعىرتىلادى. مۇنان بولەك اقشي اۋىلىنا ەلەكتر جەلىسىن تارتۋعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 300 ملن تەڭگە بولىنگەن. جالپى ۇزىندىعى 67,4 شاقىرىم جەلى جۇرگىزىلىپ, قايتا جاڭعىرتىلادى. ماماندار مۇنداعى ەلەكتر تۇتىنۋ قاجەتتىلىگى 10 مۆت بولسا, بۇل شارا ونى ءالى دە تولىق كولەمدە جابۋعا جەتكىلىكسىز ەكەنىن ايتادى. سوندىقتان تاعى 1 جوباعا قۇجات ازىرلەۋگە قارجى ءبولىنىپ وتىر. ياعني بەسكولدەن اقشيگە دەيىن جانە اقشي – كوكتۇما – اقتوعاي باعىتىندا ەكىنشى لينيانى تارتۋ كەرەك. وسى جەلىلەردىڭ ارقايسىسى ءۇشىن قولدانىستاعى قوسالقى ستانسالاردى قايتا جاڭعىرتۋ قاجەت. ال قىستا جيناقتالاتىن ارتىق ەلەكتر قۋاتىنىڭ تاپشىلىعى بار دوستىق بەكەتىنە باعىتتاۋ مەجەلەنىپ وتىر.
سونداي-اق ءۇشارال اۋەجايىندا ۇشىپ-قونۋ جولاعى كەڭەيتىلىپ, قايتا جاڭعىرتىلۋدا. جۇمىستار اياقتالعاندا ۇشارالعا ۇلكەن ۇشاقتار دا ەش كەدەرگىسىز قاتىناماق. «جەتىسۋ» اۋە كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى قالتاي دوڭسەباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ۇشاق قوناتىن جول تولىقتاي جاڭارتىلىپ بولىپ قالدى. قۇرىلىس كومپانياسى جۇمىستارىن الداعى شىلدە ايىنىڭ ورتاسىندا تولىقتاي بىتىرەدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. سوندا كۇنىنە 8 رەيس قاتىناپ, 500-دەي جولاۋشى قابىلداناتىن بولادى.
ايتپاقشى, تالدىقورعان – وسكەمەن اۆتوجولىنىڭ جاي-كۇيى, قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قازىرگى احۋالى وبلىس اكىمدىگىنىڭ باستى نازارىندا ەكەن. جاقىندا الاكول اۋدانىنا ارنايى ساپارمەن بارعان جەتىسۋ وبلىسىنىڭ اكىمى بەيبىت يساباەۆ «قازاۆتوجول» مەكەمەسىنىڭ وكىلىنە قۇرىلىسقا ءتيىستى تەحنيكالاردىڭ كوپتەپ تارتىلۋىن, جۇمىس قارقىنىن باسەڭدەتپەۋدى تاپسىردى. جالپى, جول, ءبىرىنشى قاباتتى اسفالت توسەمى بيىل توسەلىپ بىتۋگە ءتيىس, باستى كوپىرلەردىڭ قۇرىلىسى دا اياقتالۋعا جاقىن ەكەن. ەندى جولمەن كولىك قوزعالىسىن جۇرگىزۋگە بولادى. ال ءاسفالتتىڭ نەگىزگى قاباتى كەلەسى جىلى توسەلەدى. ياعني تالدىقورعان – ءۇشارال باعىتىنداعى جولدىڭ يگىلىگىن كورەتىن ۋاقىت الىس ەمەس.
وسى ساپارىندا الاكول جاعاسىندا قاجەتتى ينفراقۇرىلىمداردى جۇرگىزىپ جاتقان مەردىگەر كومپانيالاردىڭ وكىلدەرىمەن سويلەسكەن بەيبىت يساباەۆ بيۋدجەت قارجىسىن وڭدى-سولدى جۇمساۋعا جول بەرىلمەيتىنىن قاداپ ايتتى. قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ قىمباتتاۋىنا بايلانىستى جوبانىڭ العاشقى نۇسقاسىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ كەرەكتىگىن العا تارتقان «كولساي ستروي» جشس مەردىگەر كومپانياسىنا ۇسىنىستار ءتيىستى قۇجاتتارمەن دالەلدەنىپ, نەگىزدەلۋى كەرەكتىگىن ەسكەرتتى.
– وسىنداي ءىرى جوبالاردىڭ كونكۋرسىنا قاتىسار الدىندا كەز كەلگەن كومپانيا ءوز مۇمكىندىكتەرىن شىنايى باعامداۋى كەرەك. جۇمىس كولەمى, كادرلار سانى مەن بىلىكتىلىگى, تەحنيكانىڭ مۇمكىندىكتەرى – ءبارىن دە سالماقتاۋ كەرەك. بارلىق تاۋەكەلدەردى, سونىڭ ىشىندە باعا ءوسىمىن دە زەردەلەۋگە ءتيىس. سونىڭ ءبارىن كونكۋرسقا دەيىن ءتۇسىنىپ, شەشىپ الۋ كەرەك ەدى. جوبادا جوسپارلانعان 10 ملرد تەڭگەنىڭ العاشقى ترانشىن كەلىسىمشارت بويىنشا الدىڭىزدار. بۇل بيۋدجەتتىڭ قارجىسى, حالىقتىڭ اقشاسى. جۇمىستىڭ 8 ايداي تۇرىپ قالعانىن, ءتيىستى جۇمىس كولەمى ورىندالماعانىن حالىققا قالاي تۇسىندىرەمىز؟ جوباعا تۇزەتۋ ەنگىزۋ تۋرالى وتىنىشتەرىڭىز نەگىزدى مە, جوق پا, الدىمەن قارايمىز. ناقتىلانسا, قولداۋ كورسەتۋگە ءازىرمىز. باسقاشا بولعان جاعدايدا قاتاڭ شارالار قابىلدايتىن بولامىز, – دەدى بەيبىت يساباەۆ.
جەتىسۋ وبلىسى