قانداي جاقسى بالانىڭ قۋانعانى!

– بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ سپورتتىق سەكتسيالارعا, شىعارماشىلىق ۇيىرمەلەرگە تەگىن بارۋى ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 2 ملرد تەڭگە ءبولىندى. سونىڭ ناتيجەسىندە 3,5 مىڭ بالا قامتىلدى. ەندى بۇعان قوسىمشا 2 مىڭ ءجاسوسپىرىمدى قامتۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال جاز مەزگىلىندە دەمالۋ جانە ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن 130 مىڭنان استام بالانى قامتۋ كوزدەلدى. قازىر وبلىستا 1-10 سىنىپتارداعى وقۋشىلار سانى – 134 500. بۇل وقۋشىلاردىڭ 97 پا­يىزىن قۇرايدى, – دەيدى س.شاپكەنوۆ.

اكىمنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, از قامتىلعان وتباسىلارداعى جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ جازعى دەمالىسىن ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا اتىراۋ قالاسىنىڭ ماڭىندا ءۇش لاگەر بالالاردى قابىلداي باستادى. رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان لاگەرگە 1,5 مىڭ بالا جىبەرىلەدى. از قامتىلعان وتباسىلارداعى بالالار ءۇشىن جازعى دەمالىسقا قوسىمشا دەمەۋشىلىك كومەك كورسەتىلەدى. ال مۇمكىندىگى شەك­تەۋلى, از قامتىلعان جانە كوپبالالى وت­باسىلارداعى بالالاردىڭ, اۋىلدىق جەر­لەردەگى وقۋشىلاردىڭ وليمپيادالىق رەزەرۆ مەكتەپتەرىندە, ليتسەيلەر مەن گيمنازيالاردا ساپالى ءبىلىم الۋىنا قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. وسى ماقساتتا وبلىس­تا ء«بىر ءپان – ءبىر وقۋشى – ءبىر ناتيجە» جوباcى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. جوبا ناتيجەسىندە بيىل 46 وقۋشىعا جولداما بەرىلگەن. وتكەن اپتادا كوپبالالى جانە تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ 79 بالاسى «قازاقستان گەولوگى» پانسيوناتىنا اتتانىپ كەتتى. اتالعان پانسيونات رەسەيدەگى جەلەزنوۆودسك پەن پياتيگورسك قالالارىنىڭ ارالىعىنداعى ينوزەمتسەۆو كەنتىندەگى بەشتاۋ باۋرايىندا ورنالاسقان. پانسيونات ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى شولپان ەسقاليەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, لاگەردە اتىراۋلىق بالالاردىڭ دەمالىسىن قىزىقتى وتكىزۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. دەمالىس كەزىندە بالالارعا مادەني, سپورتتىق باعدارلامالار, كونكۋرستار ۇيىمداستىرىلىپ, ءتۇرلى فيلم كورسەتۋ كوزدەلگەن.

– قىزىقتى ءىس-شارالارعا قوسا دەمالۋشى بالالار سول ماڭداعى قالالارعا ساياحاتتاپ, تاريحىمەن تانىسادى. پانسيونات اۋماعىندا ۆولەيبول مەن باسكەتبول, شاعىن فۋتبول, بادمينتون مەن ۇلكەن تەننيسكە ارنالعان الاڭدار بار. تازا اۋا جانە ەمدىك مينەرالدى سۋ بالالاردىڭ دەمالىستى ءتيىمدى وتكىزۋىنە, ەمدىك پروتسەدۋرالاردى الىپ, دەنساۋلىعىن جاقسارتۋىنا ىقپال ەتەدى, – دەيدى ش.ەسقاليەۆا.

وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسى باس­شى­سىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ايناگۇل دۇيسەكەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, 26 مامىردا باستالعان جازعى مەكتەپتەر 17 ماۋسىمعا دەيىن جۇمىس ىستەيدى. جازعى مەكتەپتىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار. بۇل – ساباقتىڭ ادەتتەگى فورماتتا وتپەيتىنى.

– جازعى مەكتەپتەرگە 1-8 جانە 10-سىنىپ وقۋشىلارىن قابىلداۋ 26 ماۋسىم­دا باستالدى. ساباقتى تەك ءبىلىم وشاعىندا عانا ەمەس, مۋزەيلەردە نەمەسە تازا اۋادا وتكىزۋگە بولادى. ءارتۇرلى تانىمدىق ەكسكۋرسيالار ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. مۇعالىم ەكسكۋرسيا كەزىندە ەلدىڭ تاريحى مەن گەوگرافيالىق ورنالاسۋى تۋرالى اڭگىمەلەيدى. جازعى مەكتەپتەگى ساباق سىنىپتاعى وقۋشىلار سانىنا قاراماستان وتكىزىلىپ جاتىر. وقۋشىلارعا ءۇي تاپسىرماسى بەرىلمەيدى, – دەيدى ايناگۇل دۇيسەكەنوۆا.

اتىراۋ قالاسى اكىمدىگى ءباسپاسوز قىز­مەتىنىڭ مالىمەتىنشە, جازعى دەمالىستا ورتا مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن قوعامدىق كولىكتە تەگىن جول ءجۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇعان قالالىق پروكۋراتۋرا انىقتاعان ولقىلىقتار سەبەپ بولعان.

– مەكتەپ وقۋشىلارى اۆتوبۋسقا مىن­گەندە, وزىمەن بىرگە كولىك كارتاسىن الىپ ءجۇرۋى قاجەت. تاسىمالدانعان بەنەفي­تسيارلاردىڭ سانىن ناقتىلاۋ ءۇشىن كارتانى ۆاليداتورعا تيگىزۋ كەرەك. بۇل كەزدە كارتادان تولەم ءۇشىن اقشا الىنبايدى. وسىلايشا, اتىراۋداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر كولىكتى جىل بويى تەگىن پايدالاناتىن بولادى. ال ستۋدەنتتەر قوعامدىق كولىكتە جەڭىلدەتىلگەن تاريفپەن جۇرەدى. ولار ءۇشىن جول ءجۇرۋ قۇنى 40 تەڭگەنى قۇرايدى, – دەپ ءمالىم ەتتى «سمارت اتىراۋ» كمم ديرەكتورى ارسلان ارونوۆ.

ونىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپ وقۋشىلارى ءۇشىن ءساۋىر ايىنان بەرى جول ءجۇرۋ تولىعىمەن تەگىن بولعان. وسى ايعا دەيىن كۇنىنە العاشقى ەكى ساپار ءۇشىن وقۋشىلاردىڭ كارتاسىنان تولەم جاسالماعان. وقۋشىلار بۇدان كەيىنگى ساپارعا جول ءجۇرۋ اقىسىن تولەپ كەلگەن. الايدا مۇنداي تالاپ اتىراۋ قالالىق ءماسليحاتىنىڭ شەشىمىنە قايشى ەكەنى انىقتالىپتى. اتىراۋ قالاسىنىڭ پروكۋرورى ارشات ءتايتۋلليننىڭ ايتۋىنشا, بۇل بالالاردى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرگە تاسىمالداۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ساقتالۋىنا جۇرگىزىلگەن تالداۋدا انىقتالدى.

– پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى بالالار جىلىنا ولاردىڭ قۇقىق­تارىنا باسا كوڭىل ءبولۋدى تاپسىر­عان ەدى. وسىعان بايلانىستى بالالار قۇقىعىنىڭ ساقتالۋىنا تالداۋ جۇرگىزۋ كەزىندە بىرنەشە زاڭ بۇزۋشىلىق انىقتالدى. ماسەلەن, مەكتەپ اۆتوبۋسىن جۇرگىزۋشىلەردە كولىك قۇرالدارىن باسقارۋ قۇقىعىنىڭ ءتيىستى ساناتى بولماعان. كولىك قۇرالدارىنا مىندەتتى تەحنيكالىق تەكسەرۋ جۇرگىزىلمەگەن. بۇل بالالاردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندىرەدى, – دەيدى ا.تايتۋللين.

تالداۋ ناتيجەسىمەن قالالىق ءتيىستى ورىندارعا زاڭ بۇزۋشىلىقتى جويۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزىلدى. پروكۋروردىڭ اكتىسىنە سايكەس, اتىراۋ قالاسىنداعى مەكتەپتەردەن 5 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 2 اۆتوبۋس جۇرگىزۋشىسى جۇمىستان شەتتەتىلدى.

– قازىر انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتار جويىلدى. مەكتەپ اۆتوبۋستارىنىڭ جۇر­گىزۋ­­شىلەرىنە جانە كولىك قۇرالدارىنا قو­يى­لا­تىن تالاپتار زاڭ تالابىنا سايكەس­تەن­­دىرىلدى. ءساۋىر ايىنا دەيىن اتىراۋ قالا­لىق ءماسليحاتىنىڭ 2015 جىلعى 27 ناۋ­رىزداعى № 268 شەشىمىنىڭ تالاپتارىنا قاراماستان بالالاردان ەكىنشى ساپار­دان كەيىن جولاقىنى تولەۋ تالاپ ەتىلىپ كەلگەن. پروكۋروردىڭ اكتىسىمەن بالا­لاردىڭ قوعامدىق كولىكتە تەگىن جول ءجۇرۋ قۇقىعى قامتاماسىز ەتىلىپ, كىنالىلەر تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى, – دەيدى قالا پروكۋرورى ا.تايتۋللين.

اتىراۋ وبلىسى