سانكتسياعا تاپ بولعان رەسەيلىك ەنشىلەس بانكتەر كليەنتتەر الدىنداعى ءوز مىندەتتەمەسىن تولىعىمەن وتەيدى. بۇل جايلى قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى ءمادينا ابىلقاسىموۆا مالىمدەدى.
«24 اقپاننان, سانكتسيا جاريالانعان ۋاقىتتان باستاپ ءۇش رەسەيلىك ەنشىلەس بانك – «سبەربانك قازاقستان», «الفا-بانك» جانە «ۆتب قازاقستان» سانكتسيالىق تىزىمگە قوسىلدى. سول كەزدە ولاردىڭ قىزمەتىنە قاتىستى بەلگىلى ءبىر شەكتەۋلەر جاريالاندى. بۇل شەتەلدەگى كوررەسپوندەنتتىك شوتتاردىڭ جابىلۋىنا جانە ولاردىڭ شەتەلدەگى بانكتەردەگى اكتيۆتەرىنىڭ بۇعاتتالۋىنا بايلانىستى. سونداي-اق ولار دوللار, ەۋرو جانە فۋنت ستەرلينگپەن ەسەپ ايىرىسا المايتىن بولدى», دەدى م.ابىلقاسىموۆا.
وسىنىڭ ءوزى از كەدەرگى ەمەس. وسى شەكتەۋلەردىڭ ءوزى اتالعان ءۇش قارجى ينستيتۋتىنىڭ شاڭىراعىن شايقالتىپ جىبەردى. سانكتسيا جاريالانا سالىسىمەن ازاماتتاردىڭ سالىمدارىن كەرى قايتارىپ الۋى – ءسوزىمىزدىڭ دالەلى. ەڭ سەنىمدى بانك – ازاماتتاردىڭ سالىمى (دەپوزيتى) كوپ جيناقتالعان بانك. دەپوزيتى ورتايعان قارجى ۇيىمىنىڭ قاۋقارى دا قالمايدى.
اگەنتتىك باسشىسى ايتقان دەرەككە سۇيەنەر بولساق, قازىر ءۇش بانكتە جەكە تۇلعالار مەن زاڭدى تۇلعالاردىڭ 500 ملرد تەڭگە كولەمىندەگى دەپوزيتى بار. قارىز پورتفەلىنىڭ سوماسى – 1,7 ترلن تەڭگە.
«قازىرگى كۇنى وتىمدىلىك قاراجاتى – 590 ملرد تەڭگە, دەمەك ولار جەكە جانە زاڭدى تۇلعالار الدىنداعى مىندەتتەمەسىن تولىعىمەن جابا الادى. ياعني بانكتەردىڭ تولەم قابىلەتى بار جانە ولاردىڭ ورنىقسىزدىعى تۋرالى پروبلەما جوق», دەيدى اگەنتتىك توراعاسى.
ەلىمىزدەگى بانك سەكتورىن قاداعالايتىن باستى ورگان وسىلايشا كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىندەگى ورەكپىگەن كۇدىكتى سەيىلتىپ قويۋدى ءجون ساناعان سياقتى. ايتپەسە ءۇش بانكتىڭ احۋالى اناۋ ايتقانداي تاماشا دەۋگە اۋىز بارمايدى. تاماشا بولسا «سالعان سانكتسياڭنان قىلىمىز دا قيسايمايدى» دەپ قىزمەتىن ءارى قاراي جالعاستىرا بەرۋشى ەدى. قازىر ۇشەۋى دە جۇتىلىپ كەتۋدىڭ از-اق الدىندا. «الفا-بانكتى» بىرەر اپتا بۇرىن عانا «بانك تسەنتركرەديت» ساتىپ الدى. ءسويتىپ, «الفانىڭ» بۇكىل سالىمى مەن نەسيەلەرى بتسك-عا اۋىستى. عالىم قۇسايىنوۆ باسقاراتىن قارجى ينستيتۋتى اگەنتتىك قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە ساتىپ الۋ پروتسەسىن جۇزەگە اسىردى.
«سبەربانككە» قاتىستى دا ءسوز كوپ. بۇل قارجى ۇيىمىنىڭ نارىقتاعى اسا بەلسەندى جانە ەرەكشە ءتارتىپتى, اسىرەسە بيزنەس يەلەرى ءۇشىن سۇيكىمى ارتىق ەكەنىن بىلەتىنبىز. مۇنداي بانكتى كىم-كىم دە ساتىپ العىسى كەلەدى, ويتكەنى بەت-بەدەلى جوعارى, نەسيە پورتفەلى ساپالى, قىزمەتى مەن باعىتى الدەقاشان جولعا قويىلعان. بىراق ماڭدايىندا «تاڭباسى» بار, سول سەبەپتى ىقتيمال ساتىپ الۋشى تاراپىنان ساۋدالاسۋدىڭ تىم قىزۋ جۇرەرى دە كۇمانسىز. وندايدا بەرىلۋشى تاراپتىڭ پوزيتسياسى دا سولقىلداق كەلمەك.
OFAC-تىڭ نەگىزگى ليتسەنزياسىنىڭ ۋاقىتى 12 شىلدەگە دەيىن جارامدى. سول ۋاقىتقا دەيىن ترانزاكتسيالاردى اياقتاپ ۇلگەرۋى كەرەك. تيىسىنشە, ساتۋ پروتسەسىنىڭ دە 12 شىلدەگە دەيىن ءتامام بولعانى قاجەت. بۇعان دەيىن بانكتەگى Sberbank International بلوگىنىڭ جەتەكشىسى تيمۋر كوزينتسەۆ قازاقستانداعى ەنشىلەس بانكتىڭ مىندەتتى تۇردە ساتىلىمعا شىعارىلاتىنىن, قارجى ينستيتۋتىنا قازاقستاننان, تۇركيادان بىرقاتار ينۆەستورلاردىڭ قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن ايتقان ەدى.
تاياۋدا عانا ەۋروپالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ باسشىسى وديل رەنو-باسسو «بايتەرەك» حولدينگىنىڭ «سبەربانكتى» ساتىپ الۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
«سبەربانككە قاتىستى مامىلەگە كەلسەك, شىن مانىندە بۇل ترانزاكتسيا نەمەسە وپەراتسيا «بايتەرەك» حولدينگى مەن رف اراسىندا تالقىلانىپ جاتىر. ەقدب بۇل پروتسەسكە ارالاسپايدى. بانك «بايتەرەككە» وتكەننەن, ياعني قازاقستان ونىڭ تولىق يەسى اتانعاننان كەيىن قانداي دا ءبىر كاپيتالداندىرۋ قاجەت بولسا وندا ءبىزدىڭ بانك بۇل ماسەلەگە قاتىسادى», دەپ كەلتىرەدى رەنو-باسسونىڭ ءسوزىن ينتەرفاكس.
سانكتسياعا دەيىن بانكتىڭ قىزمەتى سەنىمدى جانە ورنىقتى بولدى, سول سەبەپتى دە اكتيۆتەر كولەمى بويىنشا ەلىمىزدە 2-ورىندا تۇردى. سانكتسيالار جاريالانا سالىسىمەن جەتىنشى پوزيتسياعا ءبىر-اق سىرعىدى.
ءۇشىنشى ەنشىلەس بانكتىڭ جالعىز اكتسيونەرى – نەگىزگى ۆتب بانك قازاقستانداعى ەنشىلەس بانكىن قوسىمشا كاپيتالداندىرۋعا نيەتتى. ءسويتىپ, شارۋاسى شاتقاياقتاعان تۋىس بانكتى ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن سياقتى.
ء«راسىم بارلىق زاڭدى تالاپتار ورىندالعاننان كەيىن جۇزەگە اسىرىلادى. بانك الىنعان قاراجاتتى ءوز كاپيتالىن ۇلعايتۋعا جۇمسايدى. بۇل قاجەتتى نورماتيۆتەردى ورىنداۋعا جانە ەلدەگى بانك قىزمەتىن ودان ءارى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى. «ۆتب بانك» (قازاقستان) قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەزيدەنتى بولىپ سانالادى جانە ەلدە 13 جىلدان استام جۇمىس ىستەپ كەلەدى. اكتسيونەر بانككە سەنىم بىلدىرەدى جانە تولىق قولداۋ كورسەتەدى. ءبىز قازاقستاندا ۆتب دامۋىنىڭ جاڭا جولىن انىق كورىپ وتىرمىز جانە بيزنەس-مودەلدى ترانسفورماتسيالاۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز. كاپيتالدى ۇلعايتۋ بانككە تۇراقتىلىقتى ارتتىرۋعا جانە اكتسيونەرمەن بىرلەسىپ ايقىندالعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەيدى «ۆتب بانك» (قازاقستان) باسقارما توراعاسى دميتري زابەللو.