ۇلاعات ۇكىلەگەن ءبىلىم ورداسى

جاس تۇلەكتەر ومىردە ءوز ورنىن تاۋى­پ, بيىك اسۋلاردى باعىندىرۋدا ماماندىقتى تۋرا تاڭداۋى اسا ماڭىزدى.

وسى ورايدا, قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋني­ۆەرسيتەتىندەگى بارلىق دەر­لىك ماماندىقتاردىڭ قالىپ­تاسىپ, دامۋ كەزەڭدەرىن ۇلا­عاتتى تۇلعالار قىزمەت جا­سا­عان پاراساتتىڭ جادىگەرى, ۇس­­­تازداردىڭ دانالىعى مەن جاس­تاردىڭ جالىندى ىستەرىن, ءبىلىم مەن عىلىمعا دەگەن ىزدەنىسى مەن قۇشتارلىعىن بويىنا سىڭىر­گەن, تاۋسىلماس ءبىلىم ورداسى دەپ تاني الامىز. قاسيەتتى قا­راشاڭىراق تاريحىنىڭ ءاربىر كىرپىشى ونىڭ بەلگىلى عا­لىم­دارى, پروفەسسور-وقىتۋ­شى­لار قۇرامى, ءتىپتى ستۋدەنت جاس­تارىنىڭ شىعارماشىلىق تالماس كۇش-قايراتى مەن كۇن­دەلىكتى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا قالانعان دەسەك, ارتىق ايتپاعان بولارمىز.

قازاقستاننىڭ بولاشاعى ءۇشىن ۇلاعاتتى ۇستازداردىڭ اتقاراتىن ەڭبەگى ۇلان-عايىر. ولاي بولسا, «ۇلاعاتتى ۇستاز» دەگەنىمىز كىم؟ ارينە, ول – اقىل-پاراساتى تولىسقان, ۇلگى-ونەگەسى ورنىققان, ءتالىم-تاربيەسى زور, ءوزىنىڭ قىزمەتتىك سالاسىندا ايانباي تەرىن توككەن, بولاشاق ۇرپاعىنا مول مۇرا قالدىرعان تۇلعا. سونداي ۇلاعات ۇكىلەگەن مەكەننىڭ بىرەگەيى, 60 جىلدىق تاريحى بار «مۋزىكالىق ءبىلىم» ماماندىعىنا جاس تۇلەكتەردى ات باسىن بۇرعاندارىن قالايمىز. ۇرپاقتار ساباقتاستىعى نەگى­زىندە دامىپ كەلە جاتقان بۇل ماماندىقتىڭ ۇلگى-ونەگە تۇتاتىن ۇلى تۇلعالاردىڭ, سونىمەن قاتار شىعارماشىلىقتىڭ شىڭىندا وزىندىك ورنى بار ونەرپازداردىڭ – وسى ماماندىق تۇلەكتەرىنىڭ ومىرلىك ۇستانىمدارى وعان دالەل بولماق.

«مۋزىكالىق ءبىلىم» ما­مان­­دىعىنىڭ ۋنيۆەرسيتەت قا­بىرعاسىندا قالىپتاسىپ, دامۋىنا بىردەن ءبىر سەبەپكەر كوم­پوزيتور باقىتجان باي­قادا­موۆ بولاتىن. سونىمەن قاتار ماماندىقتىڭ باستاۋىن­دا جۇرگەن, ەسىمدەرى ەلگە تانىمال عالىمدار مەن كومپوزيتورلار

ءو.بايدىلداەۆ, تەن چۋ, ك.وش­لاكوۆ جانە تاعى دا باسقالار مۋزىكالىق كوركەم شىعار­مالارىمەن بەلگىلى بول­سا, عا­لىم-مۋزىكانتتار م.بال­تا­باەۆ, ر.جاردەماليەۆا, ق.مەڭ­داياقوۆا, ش.قۇلمانوۆا, ت.قو­ڭىراتبايدىڭ ىرگەلى ىزدە­نىس­تەرى, مۋزىكانى وقىتۋدىڭ تەو­رياسى مەن ادىستەمەسىنىڭ عىلى­مي تۇرعىدان نەگىزدەلگەن تۇ­جىرىمدامالارى, مۋزىكا تاري­حىنىڭ كەزەڭدەرىنە باعىت­تالعان زەرتتەۋلەرى رەسپۋب­ليكا كولەمىندە كەڭىنەن قولدانىلۋدا.

قازاقستانداعى مۋزىكالىق ءبىلىم بەرۋ ماسەلەلەرىن زەرت­تەيتىن ەڭ العاشقى عىلىمي مەكتەپ (80-ءشى جىلدارى) ءبىزدىڭ قازاق قىزدار پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ نەگىزىندە پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, حالىقارالىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى, پروفەسسور ريتتا دجەرديماليەۆانىڭ باستاۋىمەن قالىپتاسقان. بىر­نەشە عىلىم كانديداتتارىن دايارلاعان, تۇلعالى عالىم, پروفەسسور ريتتا رامازانقىزىنىڭ اينالاسىنا شوعىرلانعان, رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن زەرتتەۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ ىرگەلى ىز­دەنىستەرى, ادىستەمەلىك جۇمىس­تارى عىلىمي تالداۋدىڭ تەرەڭ­دىگىمەن, پروبلەمالىق كوز­قارا­سىمەن, جاڭالىعىمەن جانە قورىتىندىلارىنىڭ سالماق­تىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى.

جالپى, عىلىمي مەكتەپتەر زەرتتەۋ سالاسى رەتىندە ءار ۋاقىتتا باستى فۋنكتسيانى اتقاردى, ياعني باعدارلامالاردى انىقتاۋدا ءبىراۋىزدى بولعان عالىمداردان تۇراتىن ء«بىلىم ەستافەتالارى», عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋ, عىلىمي قوعامداستىقتىڭ قىز­مەتىنە ىقپال ەتەتىن بولاشاق عالىمداردىڭ ورتالىعى دەپ تانىلادى.

رەسپۋبليكا دەڭگەيىندەگى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرگە ارنالعان «مۋزىكا» باعدار­لامالارى مەن وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرىنىڭ ەكى بىردەي اۆتورلارى, پروفەسسور ش.قۇلمانوۆا, م.ورازاليەۆا ءوزىمىزدىڭ كافە­درامىزدىڭ بەلدى مۇشەلەرى ەكەنىن ۇلكەن ماقتانىشپەن ايتا الامىز.

«مۋزىكالىق ءبىلىم» مامان­دىعى – سارقىلماس رۋحاني قازىنا. قازاق اندەرى تاريحىنىڭ شىعارماشىلىق مۇرالارىن زەردەلەۋ, ناسيحاتتاۋ, مۋزىكالىق اسپاپتاردى مەڭگەرۋ, ءاندى نا­قى­شىنا كەلتىرىپ ورىنداۋ – ما­ماندىقتىڭ باستى ماسەلەلەر قاتارىندا قاراستىرىلادى. مۋ­زىكالىق تۋىندىلاردىڭ ادام تاربيەسىندەگى ماڭىزى مەن ءمانىن انىق كورسەتۋ, جەكە ادامنىڭ قاسيەتى, ونىڭ جان دۇ­نيە­سىنىڭ تازالىعى, مادەنيەتى, ونەرى, تالعامى, قاجەتتىلىگى, ماقسات-مۇددەسى دەپ تاني الامىز. ولاي بولسا, ءوزىمىزدىڭ ۋني­ۆەرسيتەتىمىزدىڭ تۇلەكتەرى, وسى كيەلى مەكەمەدە قىزمەت ەتكەن ءان ونەرىندەگى ۇلگى تۇتارلىق تۇل­عالار دا ءبىرشاما, اتاپ ايت­قاندا اعايشا (اگيما) يساعۇلوۆا, گالينا قارامولداەۆا, ءمادينا ەراليەۆا جانە جاس انشىلەرىمىز ۇلجان ايناقۇلوۆا, الما امان­جولوۆا, دينا حام­زينا, تامارا اسار, گۇلنۇر ورا­زىم­بەتوۆا, مار­جان اراپ­باەۆا, گۇلنۇر ومىر­باەۆا جانە ت.ب.

قازىردە «مۋزىكالىق ءبىلىم» ماماندىعى حالىقارالىق ىن­تى­ماقتاستىق اياسىندا شەت­ەلدىك جوعارى وقۋ ورنىمەن, اتاپ ايتقاندا نيدە ومەر حا­ليس­دەمير ۋنيۆەرسيتەتىمەن (تۇركيا) بىرلەسكەن اكادەميالىق ۇتقىرلىق باعدارلاماسىن قۇراستىرىپ, كەلىسىمشارت ورناتتى. اكادەميالىق ۇتقىرلىق نەگىزىندە ستۋدەنت بەلگىلى ءبىر اكادەميالىق كەزەڭگە, ماسەلەن سەمەسترگە نەمەسە وقۋ جىلىنا, سول جوعارى وقۋ ورنىنا وقۋعا اۋىستىرىلىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىندە باعا جەتپەس تا­جىريبە الماسا الادى, كاسىبي ءبىلىم مەن پراكتيكالىق داع­دىلارىن مەڭگەرەدى. سايكەسىنشە, ءبىلىم بەرۋدە يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار, جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى نەگىزىندەگى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتيۆتىك تەحنولوگيالار كەڭىنەن قولدا­نىلۋدا.

ولاي بولسا, «وتكەنگە – سالاۋات, ءبىلىم, مادەنيەت پەن ءداستۇر-مۇرا, بولاشاققا – امانات» دەگەندەي, تاريحى تەرەڭدە جاتقان «مۋزىكالىق ءبىلىم» ماماندىعى كيەلى شاڭىراعىنان, تانىمال, ۇلاعات ۇكىلەگەن ۇستازداردان ءبىلىم-تاربيە العان ءاربىر ستۋدەنت مەملەكەتىمىزدىڭ, ەلىمىزدىڭ ماقتان تۇتار بولاشاعى بولادى دەپ سەندىرە وتىرىپ, جاس تۇلەكتەردى اسىعا كۇتەمىز!

مايرا سۇلتانوۆا,

قازاق ۇلتتىق قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى

الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق عىلىمدار جانە ونەر ينستيتۋتى «مۋزىكا» كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى