كاسىپكەرلەردىڭ بارلىعى شالقىپ ءومىر ءسۇرىپ جاتقان جوق. ولاردىڭ دا نەسيەسى, پروبلەماسى بار. قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىل رۋستام ءجۇرسىنوۆ پاۆلودار وبلىسىنا ەكى كۇندىك جۇمىس ساپارىمەن كەلىپ, جەرگىلىكتى بيزنەسمەندەردىڭ ماسەلەلەرىمەن تانىستى.
ءوڭىر كاسىپكەرلەرى وزدەرىنىڭ قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋى جانە جۇيەلى پروبلەمالىق ماسەلەلەرى بويىنشا بيزنەس-ومبۋدسمەنگە تىكەلەي جۇگىندى. ماسەلەلەردىڭ ەداۋىر بولىگى كاسىپكەرلەردىڭ سالىق ورگاندارىمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىنا بايلانىستى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. ماسەلەن, «اقجار ءوندىرىس» جشس باسشىسى گۇلزيرا قازىلوۆا بيىل 12 قاڭتاردا رەسەيدەن سەپكىش-كۋلتيۆاتور ساتىپ الىپ, تاۋارلاردى اكەلۋ جانە جاناما سالىقتاردى تولەۋ تۋرالى ءوتىنىشتى ۋاقىتىندا ۇسىنعان. بۇل جابدىق ەسەپتىلىكتى تاپسىرۋ ساتىندە قوسىلعان قۇن سالىعىن ەسەپكە جاتقىزۋ ادىسىمەن تولەنەتىن يمپورتتالاتىن تاۋارلار تىزبەسىنە كىرگەن. ءوتىنىشتى سالىق ورگاندارى تەكسەرىپ, سايكەسىنشە راستاعان. «اقجار ءوندىرىس» جشس-دە سالىق ەسەپتىلىگىن قابىلداۋ جانە جاناما سالىقتاردى تولەۋ فاكتىسىن راستاۋ تۋرالى 2 ناۋرىزدا بەرىلگەن حابارلاما دا بار. ياعني اگروفيرما ادال سالىق تولەۋشى رەتىندە بيۋدجەت جانە ەل زاڭناماسى الدىنداعى ءوز مىندەتتەمەلەرىن تولىق ورىندادى. بىراق №31 بۇيرىقپەن قوسىلعان قۇن سالىعىن ەسەپكە جاتقىزۋ ادىسىمەن تولەنەتىن يمپورتتالاتىن تاۋارلاردىڭ تىزبەسى كەيىننەن جاڭا ماتىنمەن باياندالعان. مۇنداي بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى (رەسمي جاريالانعان كۇنى – 2022 جىلدىڭ 6 ءساۋىرى) جانە 2022 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ تۋىنداعان قۇقىقتىق قاتىناستارعا قولدانىلادى, سوندىقتان كومپانيا ۇكىمەتتىڭ وسى شەشىمىمەن كەلىسپەيدى.
ر.ءجۇرسىنوۆ اتالعان قاۋلى بويىنشا كوپتەگەن ماسەلە تۋىنداعانىن ايتتى.
– ءبىز بۇل ماسەلەنى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە كوتەرەمىز. مەنىڭ ويىمشا, شيكىلىكتەر بار. ماسەلەنى باقىلاۋعا الامىز, – دەدى ر.ءجۇرسىنوۆ.
ال جەكە كاسىپكەر سەرگەي بارت ادىلەت ورگاندارىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ماسەلەنى كوتەردى. ول 2010 جىلى ساۋدا-ساتتىقتا بانكتەن جىلجىمايتىن م ۇلىكتەردى, اتاپ ايتقاندا تۇرمىستىق عيمارات, وتكىزۋ عيماراتى, قويمالار, بىرنەشە جەر تەلىمدەرى مەن جەر تەلىمىن جالعا الۋ قۇقىعىن ساتىپ العانىن ايتتى. اتالعان م ۇلىكتەر قوعامدىق ساۋدا-ساتتىققا شىعارىلعان ەكەن. جاريا ساۋدا-ساتتىقتىڭ جەڭىمپازى بولىپ سەرگەي بارت تانىلعان. بىراق كاسىپكەر 2010 جىلدىڭ 25 تامىزىندا وتكەن جاريا ساۋدا-ساتتىقتىڭ جەڭىمپازى بولا تۇرا, ءالى كۇنگە دەيىن ساتىپ الىنعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتى بىرقاتار سەبەپ بويىنشا تىركەۋشى ورگاندا تىركەي الماي وتىر. ادىلەت دەپارتامەنتى مەن بانك ساتىپ الىنعان جىلجىمايتىن م ۇلىكتىڭ اۋماعىن دۇرىس كورسەتپەگەن بولىپ شىقتى. سالدارىنان بيزنەسمەن ساتىپ الىنعان بازانى 12 جىلدان بەرى راسىمدەي الماي كەلەدى.
– مەنىڭ ويىمشا, مۇنداي جاعداي ادىلەت ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى ءوز جۇمىسىنا سالعىرت قاراعانىنان تۋىنداپ وتىر. بۇل ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ قاجەت. مەن وبلىس پروكۋرورىنان وسىنداي ماسەلەنى شەشۋگە قاتىسۋدى سۇرايمىن جانە وبلىس اكىمىنە دە حابارلاۋ قاجەت, بۇلاي جۇمىس ىستەۋگە بولمايدى. جالپى, كاسىپكەرلەر مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان ورىن الاتىن شاعىمدانۋ, تەكسەرۋ ماسەلەسىن ءجيى كوتەردى. ءبىز كاسىپكەرلەر ءۇشىن سوتتارعا قاتىسىپ, كەيبىر ماسەلەلەرگە قاتىستى شاعىمدانۋ قاجەت دەگەن شەشىم قابىلدادىق, – دەدى ر.ءجۇرسىنوۆ.
بيزنەسمەندەردى قابىلداۋ بارىسىندا ونعا جۋىق جەكە كاسىپكەر قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىلگە وبلىستىڭ مەملەكەتتىك كىرىستەر ورگاندارى ەكى وبەكتىگە ءبىر ليتسەنزيا بەرىلگەنى ءۇشىن ايىپپۇل مەن ءوسىمپۇل ەسەپتەۋ جونىندە حابارلاما جىبەرگەنى تۋرالى ايتتى. «جاڭا سالىق كودەكسى بويىنشا ءاربىر وبەكتىگە جەكە ليتسەنزيا بەرىلەدى, الايدا وسى وبەكتىلەرگە ليتسەنزيا العان كەزدە ءبىر عانا ليتسەنزيا ۇلەستىرىلگەن بولاتىن. ليتسەنزياعا قوسىمشا قۇجات بەرىلدى, قوسىمشادا بىرنەشە وبەكتىنىڭ مەكەنجايى كورسەتىلدى», دەگەن كاسىپكەرلەر زاڭنىڭ كەرى كۇشى جوق ەكەنىن جانە ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ تالاپتارى زاڭسىز ەكەنىن ەسكە سالادى.
«ليتسەنزيالانعان قىزمەت تۇرلەرى ءۇشىن الىم تولەۋ – بۇل ەندى بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا!» دەگەن رۋستام ءجۇرسىنوۆ تاڭدانىسىن جاسىرمادى. ول وسى جانە وزگە دە پروبلەمالاردى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە كوتەرۋگە ۋادە بەردى. ءوز كەزەگىندە كاسىپكەرلەر مۇنداي پايدالى جيىنداردى ءجيى وتكىزۋگە ءوتىنىش ءبىلدىردى.
پاۆلودار وبلىسى