قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سادىر جاپاروۆ شاعىن فورماتتا وتكەن كەزدەسۋدەن كەيىن ەكى مەملەكەتتىڭ رەسمي دەلەگاتسيالارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن قۇرامدا كەلىسسوز جۇرگىزدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz اقوردانىڭ رەسمي سايتىنا سىلتەمە جاساپ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قىرعىز دەلەگاتسياسىنا ءىلتيپات ءبىلدىرىپ, سادىر جاپاروۆتىڭ ەكىجاقتى قاتىناستاردى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋ جونىندەگى باستاماسىن قولدايتىنىن ايتتى.
«تاۋەلسىزدىك كەزەڭىنەن بەرى قازاق-قىرعىز ىنتىماقتاستىعى بارلىق سالادا قارقىندى دامىپ كەلەدى. وسى بايلانىسىمىز ستارتەگيالىق سەرىكتەستىك جانە وداقتاستىق رۋحىندا نىعايا تۇسۋدە. بۇعان قوس حالىققا ورتاق قۇندىلىقتاردىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزدىك», دەدى مەملەكەتىمىزدىڭ باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى شاعىن فورماتتا وتكەن كەلىسسوزدەردىڭ ناتيجەسىنە كوڭىلى تولاتىنىن اتاپ ءوتىپ, قىرعىزستان پرەزيدەنتىنىڭ ەلىمىزبەن اراداعى كوپجاقتى سەرىكتەستىكتى تەرەڭدەتۋگە دەگەن نيەتىن جوعارى باعالادى.
«مەن ءوز تاراپىمنان قازاقستاننىڭ قازاق-قىرعىز قاتىناستارىن دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە شىنايى وداقتاستىق رۋحىندا جان-جاقتى نىعايتۋدىڭ ستراتەگيالىق باعىتىنا بەرىك ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى», دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتارالىق قاتىناستاردىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتا كەلە, جوعارى دەڭگەيدەگى ءوزارا سەنىمدى جانە بەلسەندى ساياسي ديالوگقا, ەكى ەل ۇكىمەتتەرىنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىنا توقتالدى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قىرعىز كوشباسشىسىنىڭ قازاقستانعا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ تابىستى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, ەكى ەل ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى بايلانىستاردىڭ جاندانۋى, جاڭعىرعان «قورداي – اق جول» وتكىزۋ بەكەتىنىڭ اشىلۋى, تۇراقتى گۋمانيتارلىق كومەك كورسەتۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن الماسۋ جونىندە ءسوز بولدى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى الەمدىك ەكونوميكانىڭ قۇبىلمالى جاعدايىنداعى ىقپالداستىقتىڭ جاڭا فورمالارىنا نازار اۋداردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ءوزارا ەكسپورتتىق نومەنكلاتۋرانى كەڭەيتۋ, قازاق-قىرعىز شەكاراسىنداعى وتكىزۋ مۇمكىندىگىن, سونىڭ ىشىندە كەدەندىك راسىمدەرگە تسيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزە وتىرىپ جاقسارتۋ ارقىلى تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
بۇدان بولەك قاسىم-جومارت توقاەۆ وبلىستار مەن وڭىرلەر اراسىنداعى كەڭ اۋقىمدى ىقپالداستىقتى جولعا قويۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى رەتتە, پرەزيدەنت قازاقستان مەن قىرعىزستان اراسىندا ءبىرىنشى وڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن تەز ارادا ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى ءوزارا ءتيىمدى ۇسىنىستاردى زەردەلەپ جانە پەرسپەكتيۆتى جوبالاردىڭ ءتىزىمىن جاساي وتىرىپ, ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا شاقىردى. قىرعىزستاندا گيدروەنەرگەتيكالىق نىساندى, اتاپ ايتقاندا قامبار اتا گەس-ءىن بىرلەسىپ سالۋ سونىڭ ءبىرى بولۋى مۇمكىن.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا سۋ ديپلوماتياسى, اقپاراتتىق تەحنولوگيا سالاسىنداعى كووپەراتسيانى نىعايتۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى.
مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار باۋىرلاس ەكى حالىقتىڭ جاقىنداي تۇسۋىنە ماڭىزدى ۇلەس قوسادى. مەملەكەت باسشىسى بىشكەك قالاسىنىڭ ورتالىعىندا قازاقتىڭ ۇلى اقىنى اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ ەسكەرتكىشىن اشۋ جونىندەگى شەشىمى ءۇشىن سادىر جاپاروۆقا العىس ءبىلدىردى. ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى بۇگىنگى كەلىسسوزدەردەن كەيىن وسى مونۋمەنتتىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە بارادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز كەزەگىندە نۇر-سۇلتان قالاسىندا ماناسقا ەسكەرتكىش قويىلاتىنىن ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستاننىڭ سەگىز جوعارى وقۋ ورنى قىرعىزستاندا وكىلدىكتەرىن اشۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتىپ, قىرعىز ستۋدەنتتەرى ءۇشىن بولىنەتىن كۆوتالاردىڭ سانى 50-گە دەيىن كوبەيگەنىن جەتكىزدى.
قىرعىزستان پرەزيدەنتى ءوز كەزەگىندە ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن ايتتى.
«مەملەكەتتەرىمىز اراسىندا ەشقانداي ساياسي قايشىلىق جوق. ەڭ باستىسى – وسى. قىرعىزستان مەن قازاقستان كۇش بىرىكتىرە وتىرىپ, ەكىجاقتى بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋدى, سونداي-اق ايماقتىق تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن وڭىرارالىق جانە حالىقارالىق قۇرىلىمدار اياسىنداعى كونسترۋكتيۆتى ىقپالداستىقتى قامتاماسىز ەتەتىنى جونىندە ايقىن تۇسىنىك بار», دەدى قىرعىزستان پرەزيدەنتى.
كەزدەسۋ اياسىندا قازاقستان مەن قىرعىزستان كوشباسشىلارىنا «قاراسۋ» جانە «اق-تىلەك» وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ اۋماعىندا «الاتاۋ» يندۋستريالدى ساۋدا-لوگيستيكالىق كەشەنى قۇرىلىسىنىڭ باستالعانى تۋرالى بەينەسيۋجەت كورسەتىلدى. بۇل نىساننىڭ سالىنۋى اراداعى دەلدالداردىڭ سانىن ازايتۋعا, تۇتىنۋشىلار ءۇشىن ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە جانە جەتكىزۋ جىلدامدىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن سادىر جاپاروۆ ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى مەيلىنشە جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە, سەرىكتەستىكتى ودان ءارى جانداندىرۋعا جانە حالىقارالىق ارەناداعى ءىس-قيمىلداردى ۇيلەستىرۋگە باعىتتالعان بىرلەسكەن مالىمدەمەگە قول قويدى.
ايانا توعانبەك