...تۋا بىتكەن جاپ-جارىق جانار دا جاقاندىكى ەدى, ول دا اعىپ ءتۇستى. ەل ىشىنەن كەزىككەن ايجامال دا جانىنىڭ جۇبانىشى ەدى, ونى دا بىرەۋ قاعىپ ءتۇستى. «نەگە سولاي؟..». انمەن سىرلاسۋعا دا, سويلەسۋگە دە بولادى. قالاسا بىرگە قايعىرىپ, بىرگە مۇڭايىپ, «ىشتەگى كىردى كەتىرۋگە» دە بولادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا انمەن ءومىر سۇرەدى ادام. بۇل سوزگە كەلىسۋگە دە, كەلىسپەۋگە دە قاقىلىسىز. كەشە عانا جارىققا شىققان كەنجەباي احمەتوۆتىڭ «نەگە سولاي؟» ءفيلمىن كورسەڭىز امالسىز كەلىسەسىز, بىراق.
وسىدان بىرەر اپتا بۇرىن فيلم شىققانى تۋرالى اقپارات قازاق دالاسىن شارلاپ كەتكەنىمەن, كوركەم تۋىندى جالپى كورسەتىلىمگە تاراعان جوق. جەزقازعان قالاسىنداعى تۇساۋكەسەر راسىمىنە جينالعان جۇرتتان باسقا كورەرمەن تاماشالاماي تۇرعاندا ءبىز اۆتوردان اتتاي قالاپ سۇراپ الىپ, ءبىرىنشى پىكىر قالدىرايىق دەدىك. «نەگە سولاي؟» ءان تۋرالى, تۋا سالا تاعدىر مەحناتىن تارتقان جان تۋرالى بولعاندىقتان شىعار, بالكىم. ونىڭ ۇستىنە ءانشى, كومپوزيتور, مادەنيەت قايراتكەرى جاقسىگەلدى سەيىلوۆ تۋرالى تۇڭعىش فيلم. بۇعان دەيىن كومپوزيتوردىڭ اندەرىن ارقاۋ ەتكەن دەرەكتى تۇسىرىلىمدەردىڭ ءبىر پاراسىن تاماشالاپ كەلگەنبىز. مىناۋ – جاقسىگەلدى سەيىلوۆ- ءتىڭ بالالىق شاعىنان جىگىتتىك كەزىنە دەيىنگى, ونەردەگى قالىپتاسۋ كەزەڭىن دە ايگىلەيتىن كوركەم تۋىندى. قاتەلەسپەسەك, ادەبيەتشى, اقىن, اۋدارماشى, دراماتۋرگ كەنجەباي احمەتوۆتىڭ ەكىنشى كينوسى. مۇندا اۆتور جاقسىگەلدى سەيىلوۆتىڭ تاعدىر تاقسىرەتىن ارقالاعان بالالىعىن, بولاشاق سازگەر بويىنا اتا مەن انادان دارىعان تازالىقتى, ومىرگە قۇشتارلىعىن, ونەر جولىنداعى العاشقى قادامدارىن كورسەتۋدى ماقسۇت تۇتقان.
ەل اراسىندا جاقسىگەلدى سەيىلوۆ تۋرالى اڭىز كوپ. اندەرى تۋرالى دا از ايتىلمايدى. بىرەۋلەر كومپوزيتوردى تۋا سوقىر ەكەن دەيدى, بىرەۋلەر التى ايلىعىندا ايىرىلىپتى جانارىنان دەسە, ەندى ءبىر دەرەكتەردە التى جاسىنان شەشەك جابىسىپ, كوزىن العانىن ەسكە الادى. فيلمدە بالانىڭ كوزدەن قالعانى وسى كەيىنگى دەرەكتى نۇسقايدى, مەكتەپكە بارعان كەزىمەن تۇسپا-تۇس كەلەدى. شەشەك «نە ءوزىڭدى الام, نە كوزىڭدى الام», دەپ كەلەتىن كەسەل ەكەن عوي, بالا جاقسىگەلدى جاستاي وسى كەسەلگە دۋشار بولادى. اكەسى ءۋالي مەن شەشەسى اقبالانىڭ اللادان سۇراپ العان جالعىز ۇلى, كوزىن اشىپ كورگەنى, اۋزىن اشىپ سۇيگەنى جاقاننىڭ (جاقسىگەلدى) ارتىقشىلىعى ەسى كىرگەننەن بەلگىلى بولا باستايدى. بويىنداعى تازالىق پەن جانىنداعى نازىكتىك ءھام سەزىمتالدىق كينونى تاماشالاپ وتىرعان كىمدى دە بولسا بەيجاي قالدىرا قويمايدى. اكەسى مەن شەشەسىنەن بولەك اتاسى وبەكتەگەن بالاعا بۇكىل اۋىل تىلەكشى. سونداي مەيىرمەن ءوسىپ كەلە جاتقان بالانىڭ جانارسىز قالعانى قانداي وكىنىشتى, قانداي ايانىشتى؟ وسى قاسىرەت ىشىنە كۇيىك بولدى ما, ىلە تۋعان اناسى اقبالا دا دۇنيە سالادى. جاقان مەكتەپكە ەندى بارماقشى ەدى عوي...
بارلىق جول وسىلاي كەسىلگەنىمەن, كورەگەن اتا مەن اكە بالاعا مۇنىڭ ءبىرىن سەزدىرمەۋگە تىرىسادى. ويتكەنى بالانىڭ بويىنداعى تازالىق پەن سەزىمتالدىق كورگەن ادام اينالىپ كەلىپ سۇيسىنەرلىكتەي ەدى. بۇل جەردەگى عالامات تا سول, جالعىز بالانىڭ اياۋلى ءومىرى ءۇشىن اتا مەن اكە عانا ەمەس, بارلىق اۋىلدىڭ جاناشىر پەيىلى كورىنەدى. ءبىرىن-ءبىرى قولتىقتان سۇيەگەن قازاقى اۋىلدىڭ جاناشىرلىعىن تىلمەن ايتىپ جەتكىزسە – قازىر ەرتەگى. سوقىر بولسا دا سونداي مەيىرىم مەن شۋاققا كەنەلىپ وسكەن جاقان تەرەكتىنىڭ تاستاعى اۋليە تاڭبالارىن ساۋساق ۇشىمەن سەزىنىپ, جۇرەكپەن وقىپ, الىستاعى پويىزدىڭ سارتىلداعان داۋسىنان ۆاگوندارىنىڭ سانىن قۇلاقپەن-اق ساناپ بەرەدى. كوزدىڭ قۋاتى, جاناردىڭ تۇڭعيىعى جۇرەككە الماسسا كەرەك. قۇلاق ارقىلى ەستىگەندى قورىتىپ, تۇيسىندىرەتىن اقىل مەن سەزىم بولسا, بۇل ەكەۋى مي مەن جۇرەكتىڭ ءىسى ەمەس پە؟ جاقاننىڭ تۇلا بويى تۇيسىك پەن سەزىمگە اينالعانىن ءبىز سودان اڭعارامىز. ءتىپتى ول جانارسىز-اق جانىنداعى ادامنىڭ قىسىلىپ قىزارعانىن, سازارىپ سۇرلانعانىن سەزىپ, داۋسىنان تانيدى. ءسويتىپ ءجۇرىپ قالادان وقىپ كەلگەندە تەرەكتىدەن ايجامالدى كەزدەستىرەدى. ول باستا تۋا بىتكەن جاپ-جارىق جانار دا جاقاندىكى ەدى, ول دا اعىپ ءتۇستى. ەل ىشىنەن كەزىككەن ايجامال دا جانىنىڭ جۇبانىشى ەدى, ونى دا بىرەۋ قاعىپ ءتۇستى... «نەگە سولاي؟..». ءبىر بەلگى ءۇشىن ءومىر سۇرەدى ەكەن عوي ادام. جان ءۇشىن, ءان ءۇشىن, ار ءۇشىن, جار ءۇشىن, مۇمكىن وسىنىڭ ءبارى بولىپ تۋاتىن پەرىشتە بالا ءۇشىن. ايتەۋىر ءبىر بەلگى ءۇشىن... ال سول بەلگى جوعالعان كۇنى سەنى ەشكىم ۇستاپ تۇرا المايدى بۇل جاقتا. ءارى قاراي جاقاننىڭ جانىن جۇلمالاعان «نەگە سولاي؟» ءانى الىپ-ۇشقان اۋىلدان. ءسوزىن اقىن امانجول شامكەنوۆ تاڭبالاپتى:
ء«بىر بەلگى ءۇشىن وسى ولەڭدى سىيلادىم,
اتتەڭ سەنى باسقا جانعا قيمادىم.
بالبىراعان جاس ءسابيدىڭ وڭىندەي,
كوز الدىمدا تۇرار سەنىڭ ديدارىڭ.
ويلارمىن مەن جارىم
قالعىپ جاتقاندا,
ويلارمىن مەن وڭاشا ءبىر شاقتاردا.
نەگە سولاي جاراتتى ەكەن ادامدى,
ايتشى جانىم,
ماحابباتتا شەك بار ما؟
از كۇن ماعان كوپ جىل بولىپ كورىندى,
ءبىر سەرپىلتىپ تاستادىڭ عوي كوڭىلدى.
سىڭعىرلاعان كۇلكىڭە ەرىپ جۇرەر-اۋ,
قاي جاقتا مەن كەشسەم-داعى ءومىردى.
بىلەمىن مەن ءبىر اي ما, الدە ءبىر اپتا,
ۇمىتارسىڭ مەنى ءبىر كۇن بىراق تا.
ءبىر-بىرىنە ىنتىعادى نەگە ادام,
جاۋاپ ىزدەپ ءجۇرمىن وسى سۇراققا».