«مۋزەي ءتۇنى» باعدارلاماسىمەن بالالاردى قۋانتتى

«مۋزەي ءتۇنى» – قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنا مۋزەي ارتەفاكتىلەرىمەن, مادەني-ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىمەن تانىسۋعا جانە ەلىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىنىڭ جاڭا بەتتەرىن اشۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن ءىرى حالىقارالىق الەۋمەتتىك مادەني-ءبىلىم بەرۋ جوباسى. ەل پرەزيدەنتى 2022 جىلدى «بالالار جىلى» دەپ جاريالاۋىنا بايلانىس­تى مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەي مەن ونەر مۋزەيى بيىلعى «مۋزەي ءتۇنى-2022» ءداستۇرلى اكتسياسى تالانتتى بالالاردىڭ باستامالارى مەن جاڭاشىل يدەيالارىن قولداۋعا باعىتتالعان. ىرگەلى مادەني شاراعا قاتىسقان مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى مادەنيەت كومي­تەتىنىڭ توراعاسى روزا كارىبجانوۆا: «مۋزەي ورتالىقتارى شىعارماشىلىق تۇرعىدان  وركەندەۋىمەن قاتار, دارىندى بالالاردىڭ جۇمىسىن ناسيحاتتاي وتىرىپ, جاس ۇرپاقتى, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى ءداستۇرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى تانۋعا ۇيرەتىپ كەلەدى.

تاعى ءبىر ماقسات, رەسپۋبليكالىق جا­­نە حالىقارالىق وليمپيادالار مەن باي­قاۋ­لاردا جوعارى جەتىستىكتەرگە جەت­كەن وقۋشىلاردىڭ ءبىلىم, ونەر, مۋزىكا, سپورت سالاسىندا باعىندىرعان شىڭ­دارىن ناسيحاتتاي وتىرىپ, ولاردىڭ اراسىندا دوستىق قارىم-قاتىناس ورناۋىنا جول اشۋ. بۇگىنگى فەستيۆالگە قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن بارشا بالدىرعاندارىمىزعا جانە ولاردىڭ اتا-انالارىنا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز», دەدى.

سونداي-اق مادەنيەت جانە سپورت مي­نيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «قى­رىم ارالدارى» لابوراتورياسىندا كونسەرۆاتسيادان جانە رەستاۆراتسيادان وتكەن ارحەولوگيالىق قۇندىلىقتار العاش رەت حالىق نازارىنا ۇسىنىلىپ, قىرىم ال­تىن­بەكوۆتىڭ جۇزدەگەن جىل تاريحى بار كونە جادىگەرلەردەن توپ­تاستىرىلعان «قايتا جارقىراعان جاۋ­ھارلار ارالى» كورمەسى كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋداردى.

«مۋزەي ءتۇنى» اكتسياسىنىڭ نەگىزگى بولىگى «تالانتتى بالالار شەرۋى» رەسپۋب­ليكالىق بالالار فەستيۆالىنە ارنالدى. رەسپۋبليكانىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن تالانتتى بالالارعا 16 نومينا­تسيا بويىنشا جۇلدە مەن ماراپات بەرىلدى. سىيلىق پەن ماراپاتتاردى قا­زاق­ستاننىڭ حالىق ارتىستەرى نۇرعالي ءنۇسىپ­جانوۆ, روزا رىمباەۆا, جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت جانە وزگە دە ەلگە بەلگىلى ونەر ساڭلاقتارى تابىستادى.

مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە وتكەن اكتسيانىڭ تاعى ءبىر ماڭىزدى وقيعاسى – «كوۆوركينگ بالالار ورتالىعىنىڭ» اشىلۋى. ورتالىقتىڭ جۇمىسى بالالاردى مۋزەي الەمىمەن, ونداعى تاري­حي قۇندىلىقتارمەن تانىستىرۋعا, سون­­­داي-اق شىعارماشىلىق باستامالار مەن بالالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ۇش­تاۋ­­دى ۇيىمداستىرۋعا باعىتتالعان. ياعني بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىم­داستىرۋ, مۋلتيپليكاتسيالىق فيلم­دەر كورۋ, كىتاپ وقۋ, قازاقتىڭ ۇلت­تىق ويىندارى جانە ءداستۇرلى مۋزىكالىق اسپاپتاردا ويناۋدى ۇيرەتەدى. «كو­ۆور­كينگ بالالار ورتالىعىنىڭ» تۇ­ساۋىن كەس­كەن جازۋشى مەرەكە قۇل­كە­نوۆ بالدىر­عانداردىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاسىپ, جىلى لەبىزىن ءبىلدىردى. «كوۆوركينگ بالالار ورتالىعىنىڭ» باس دەمەۋشىسى – KMF ميكرو­قارجى ۇيىمى جانە «KMF-دەمەۋ» كورپوراتيۆتىك قورى. ء«بىزدىڭ كومپانيا ءوزىنىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيىندە بالالار وقىتۋ ورتا­لىعىنىڭ اشىلۋىن قارجى­لاندىرا وتىرىپ, الماتىنىڭ جانە بۇكىل قازاق­ستاننىڭ مادەني ومىرىنە ەلەۋلى ۇلەس قوسقانىنا ماقتانادى. بۇل ءبىزدىڭ تاريحىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى جاقسى بىلگىسى كەلگەن وسكەلەڭ ۇرپاققا بەرىلگەن سىيلىق. جوبانى ىسكە اسىرۋ قۇنى 3 ملن تەڭگەدەن استى» دەپ اتاپ ءوتتى باس­قارما توراعاسى شالقار ءجۇسىپوۆ. «كو­ۆوركينگ» ورتالىعىنىڭ اياسىندا «جاس ەكسكۋرسوۆود», «ولكەتانۋشى» جانە «بىرگە سۋرەت سالايىق» بەينەلەۋ ۇيىرمەلەرى اشى­لىپ, مۋزەي كۇنىنە كەل­گەن بالالار تە­گىن قاتىسىپ, الداعى ۋاقىت­تا ۇيىرمە جۇ­مى­سىنا قاتىسۋعا ىقى­لاستى ەكەنىن كورسەتتى.

وسى اۋقىمدى شارالاردىڭ بارلىعى قازاقستان ونەرىندەگى تانىمال ارتىستەردىڭ كونتسەرتىمەن سۇيەمەلدەندى. ج.ەلەبەكوۆ اتىنداعى رەسپۋبليكالىق ەسترادا-تسيرك كوللەدجى, «كامەراتا كازاحستان» جانە ۆ.بوروۆيكوۆانىڭ جەتەكشىلىگىندەگى سكريپ­كاشىلار ءانسامبلى, و.تاڭسىقباەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كوللەدجى مەن ت.جۇرگەنوۆ اتىندا­عى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسى ستۋدەنتتەرىنىڭ ساندىك توپتاماسىنىڭ كورسەتىلىمى جانە قازاقستان-جاپونيا ور­تالىعىنان وريگامي, كالليگرافيا, فۋروشيكي ونەرى بويىنشا شەبەرلىك ساباقتارى ءوتتى. ءبىر قىزىعى, ارنايى تاماشالاعان ادامدار بولماسا, مۋزەي ءىشىن جاڭعىرتقان مۋزىكا ءۇنىن, اۋەلەگەن ءان, توگىلگەن كۇيدى ەلەڭ قىلماستان, كونە جادىگەرلەردى قىزىقتاپ جۇرگەندەردىڭ رۋحاني قاجەتى مەن سۇرانىسى باسىمىراق تۇسكەنى انىق اڭعارىلدى. «قاڭتار قاسىرەتىندە» زارداپ شەكسە دە, كوزىنىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ وتىرعان جادىگەرلەرىن بار قاجىر-قايراتىمەن قورعاپ قالعان ورتا ازيا­دا­عى ەڭ ءىرى مۋزەيلەردىڭ ءبىرى سانالاتىن مەملەكەتتىك ورتالىق مۋزەيگە لەك-لەگىمەن كەلگەن قوناقتاردىڭ سانى بۇل ءتۇنى شامامەن 20 000-عا جۋىقتادى.

تارتىمدى ءارى تانىم كوكجيەگىن كەڭەي­تەتىن باي باعدارلاماسىمەن تانىسۋعا شاقىرعان رۋحاني ورتالىق­تاردىڭ ءبىرى – ءا.قاستەەۆ اتىنداعى ونەر مۋزەيى. مادەني مۇرانىڭ مول قورى مەن تاڭعاجايىپ ونەر تۋىندىلارى جيناقتالعان مۋزەي دە بيىلعى اكتسياسىن «بالالار جىلى» تاقىرىبىنا ارناعان. مەملەكەتتىك ونەر مۋزەيى ءارتۇرلى جاستاعى اۋديتوريا ءۇشىن ۇيىمداستىرعان ورنەكتەپ كيىز باسۋ, مۇسىندىك فيگۋرالار, سازبالشىقتان بۇيىم­دار جاساۋ شەبەرلىك ساباقتارى جانە شەبەرلەر جارمەڭكەسىن تاماشالاعان حالىقتىڭ قاراسى قالىڭ بولدى. اسىرەسە مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ اكۆارەل زالىنا ورنالاستىرىلعان «كوكتەم نۇرى» اتتى كورمەسى ۇلتتىق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ بۇگىنگى قارىمىن تانىتقانداي. ءبىر مارتە مۋزەي ەسىگىن اشىپ كورمەگەندەردىڭ قوعامدا قالىپتاستىرعان «مۋزەي – ءىش پىستىرىپ, زەرىكتىرەتىن ورىن» دەگەن قيامپۇرىس پىكىرىن مۇنداعى «دالا تاڭباسى» كورمەسى تەرىسكە شىعارادى. كورمە زالدارىنا ەكسكۋرسيا جاساعان قالا قوناقتارى ادەمى كارتينالاردىڭ ادام پسيحيكاسىنا وڭ اسەر ەتەتىن قاسيەتىن سەزىنىپ, كلاسسيكالىق ونەردىڭ وي سالاتىن قۋاتىنا تامساندى.

مۋزەي مەرەكەسىن تويلاۋعا كەلگەن­دەردى «وتىرار سازى» وركەسترىنىڭ قۇ­لاق­قا دا, ساناعا دا سىڭگەن, جۇرەكتى تەر­بەيتىن سازدى اۋەنىمەن قارسى الاتىن نۇرعيسا تىلەنديەۆتىڭ مەموريالدى مۋزەيى جىلداعى داستۇرىنەن جاڭىلعان جوق. مۇلگىگەن قاراڭعى تۇندە الماتىنىڭ كوشەسىنەن توگىلگەن سامالاداي جارىعىنىڭ استىندا «وتىرار سازى» وركەسترى «قۇستار» ءانى مەن «اتا تولعاۋى» كۇيىن كۇمبىرلەتىپ, الىستا كەتىپ بارا جاتقان ادامداردىڭ ءوزىن قول بۇلعاپ شاقىرعانداي, قوناقتار قاتارىن ۇستەمەلەي بەردى.

«الماتى قالاسى مۋزەيلەر بىرلەستىگى بيىلعى «مۋزەي ءتۇنىنىڭ» تاقىرىبىن «المالىدان الماتىعا دەيىن» دەپ اتادى. وسى بىرلەستىككە كىرەتىن ءبىزدىڭ مادەني كەشەنىمىزدەگى ەڭ ۇلكەن جاڭالىق – نۇرعيسا اعامىز العاش ءوزى ىرگەتاسىن قالاعان وركەستر قۇرامىن ورتامىزعا ارنايى شاقىرىپ, تالعامى بيىك كاسىبي ونەر شەبەرىنىڭ كوڭىلىنەن شىققان سول ونەرپاز اعا-اپالارىمىزبەن سۇحباتتاسىپ, اڭگىمە-دۇكەن قۇرۋدى ءجون دەپ شەشتىك. نۇراعامىزدىڭ ءوز قارا شاڭىراعىنىڭ الدىندا كونتسەرت ۇيىمداستىرىپ, ءسانى مەن سالتاناتى كەلىسكەن, ءارىن دە, ءنارىن دە جوعالتپاعان ۇلى شىعارمالارىن حالىققا قايىرا ءبىر ورىنداپ بەرۋدى مۇرات تۇتتىق. سەبەبى «وتىرار سازى» وركەسترىنىڭ قۇرىلعانىنا بيىل 40 جىل تولىپ وتىر. سونداي-اق مۋزەي قورى دا كۇن وتكەن سايىن جاڭا جادىگەرلەرمەن تولىعىپ جاتىر. جاقىندا كومپوزيتور التىنبەك قورازباەۆ پەن ءانشى نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ نۇراعاڭمەن تۇسكەن سۋرەتتەرىن, باسقا دا قىمبات بۇيىمدارىن اكەلىپ تابىستادى. وسىنداي جۇمىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابا بەرەدى» دەيدى نۇرعيسا تىلەنديەۆ اتىنداعى مەموريالدى مۋزەي-كەشەنىنىڭ ديرەكتورى ەرنات ىسقاق.

قالا قوناقتارىن ءبىر ءتۇن تەگىن قا­بىلداعان بارلىق مۋزەيدىڭ قىزمەت­كەر­لەرى ءاربىر ادامدى قۋانا قارسى الىپ, ەكسكۋرسيالار مەن تاقىرىپتىق دارىس­تەر وتكىزۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى. ۇلى تۇلعالار تۇتىنعان زاتتاردى, كونە­دەن جەتكەن باعا جەتپەس قىمبات قازى­نانى كوزبەن كورۋدىڭ اسەرى, راسىندا دا, بولەك. جىلىنا ءبىر رەت تەگىن اكتسيا ۇيىمداستىرىپ, مۋزەيگە قوناق تارتۋدىڭ يگى ءداستۇرىن قالىپتاستىرعان «مۋزەي ءتۇنى» اكتسياسى كوپشىلىككە سول ءۇشىن كەرەك.

الماتى