رەفەرەندۋم ەڭ العاش رەت شۆەيتساريادا وتكەن ەكەن. ال قازاقستاندا 1995 جىلى وتكىزىلگەن. رەفەرەندۋم – مەملەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەنى بۇكىلحالىقتىق داۋىسقا سالاتىن دەموكراتيانىڭ ءبىر كورىنىسى.
2022 جىلى ەلىمىزدە اتا زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ بويىنشا رەفەرەندۋم وتكىزىلمەك. بارلىعى 33 باپقا, ياعني اتا زاڭنىڭ ۇشتەن بىرىنە وزگەرىس ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر. رەفەرەندۋم ارقىلى «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسىنان تۇراتىن مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ مودەلىن قالىپتاستىرۋ حالىقتىڭ تالقىسىنا ۇسىنىلماق.
جاڭا وزگەرىستەر بويىنشا ۇكىمەتتىڭ پارلامەنت الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى ارتادى. زاڭ شىعارۋشى ورگان ءماجىلىس بولماق. اۋداندىق, قالالىق ءماسليحاتتار تولىعىمەن ماجوريتارلىق, وبلىستىق ماسليحاتتار ارالاس جۇيە بويىنشا سايلانباق. بۇل ءوز كەزەگىندە ءماسليحاتتار ءرولىنىڭ كۇشەيۋىنە الىپ كەلەدى.
ەندى ساياسي پارتيا قۇرامىن دەيتىن ازاماتتار ءۇشىن 5 مىڭ ازاماتتىڭ قولىن جيناۋ جەتكىلىكتى. پارتيالاردىڭ پارلامەنتكە ءوتۋ شەگى 7-دەن 5 پايىزعا دەيىن ءتۇسىرىلدى. وبلىس, قالا, اۋدان اكىمدەرى مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى ساياسي پارتيا فيليالدارىنىڭ توراعاسى بولمايدى. بۇل وزگەرىستەر بارلىق پارتيالارعا تەڭ مۇمكىندىكتەر بەرەدى.
وسى سەكىلدى ەلىمىزدىڭ بولاشاق دامۋ بارىسىن ايقىندايتىن اتا زاڭنىڭ 33 بابىنا وزگەرىستەر ەنگىزىلەدى. ءاربىر ازاماتقا تىكەلەي قاتىسى بار مۇنداي مەملەكەتتىك ماڭىزدى ىستەردى رەفەرەندۋم ارقىلى حالىقتىڭ پىكىرىمەن ساناسا وتىرىپ جۇرگىزۋ وڭ باستاما دەپ سانايمىن.
باۋىرجان سەرىكباەۆ,
ساياساتتانۋشى