بىلتىر ۇكىمەتتىڭ قاۋلىسىمەن بالىق شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ 2021-2030 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى بەكىتىلگەن بولاتىن. وندا اتالعان جىلدار ارالىعىندا قولدان وسىرىلگەن سۋ مارجاندارىنىڭ كولەمىن 270 مىڭ تونناعا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن. ال وتكەن جىلى الماتى وبلىسىندا 6 مىڭ تونناعا جۋىق تاۋارلى بالىق ءوسىرىلدى.
بيىل جەتىسۋدىڭ وزەن-كولدەرىندە وسىرىلەتىن بالىق كولەمىن 8 مىڭ تونناعا جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا. ونىڭ ىشىندە ايماقتا ارال بەكىرەسىن قولدان وسىرۋگە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. مۇنىمەن شەلەك توعان شارۋاشىلىعىندا وسى جىلدىڭ ساۋىرىنەن باستاپ اينالىسپاق. جالپى, بۇل سۋ جاندىگى 1996 جىلى ەرەكشە قورعاۋعا الىنىپ, قازاقستاننىڭ «قىزىل كىتابىنا» ەنگىزىلدى. قازىر ارال-سىرداريا سۋ باسسەينىندە بۇل بالىق ءتۇرى جويىلىپ كەتكەن. بىراق جەرسىندىرىلگەن بالقاش-ىلە سۋ باسسەينىنەن اۋلانادى. ءسويتىپ شارۋاشىلىقتا ونى قولدان ءارى قاراي وسىرۋگە بەيىمدەپ, ۋىلدىرىعى مەن شاباعىن تابيعي ورتاعا قايتادان جىبەرەدى. قازىر وعان رۇقسات الۋى ءۇشىن سالا كوميتەتى وسى ايدىڭ سوڭىنا دەيىن قاۋلى شىعارۋدى جوسپارلاۋدا.
– ءبىز ءتۇرلى ساراپتامادان ءوتىپ, اۋلاۋعا رۇقسات الۋى ءۇشىن بيولوگيالىق نەگىزدەمەنى بالىق شارۋاشىلىعى كوميتەتىنە جىبەردىك. قاۋلى شىققان سوڭ ءساۋىر ايىندا تابيعي ورتادان اۋلاپ, قولدا وسىرۋگە بەيىمدەيمىز. ەرەسەك انالىقتاردىڭ ۋىلدىرىعىنان شاباقتاردى شىعارىپ, قايتادان تابيعي ورتاعا جىبەرەمىز. بۇل ءوز كەزەگىندە جويىلىپ بارا جاتقان باعالى بالىق ءتۇرىن ساقتاپ قالۋعا سەپ بولادى, – دەيدى شەلەك توعان شارۋاشىلىعى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى مەيرامبەك پازىلبەكوۆ.
بۇگىندە وبلىستا بالىق وسىرەتىن 22 شارۋاشىلىق بار. سولاردىڭ ءبىرى, مارلەن ءتۇرسىنالىنىڭ بالىق شارۋاشىلىعى. كاسىپكەر بىلتىر 50 توننا تاۋارلى باقتاق بالىعىن وسىرسە, بيىل ونىڭ كولەمىن 160 تونناعا كوبەيتپەك. قازىر ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى ەسىك قالاسىندا بالىق وسىرەتىن توعاندار سالىپ جاتىر. الداعى ەكى ايدا قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالماق.
– جىلىنا 220 توننا فورەل بالىعىن, 50 توننا بەكىرە بالىعىن, 100 توننا افريكالىق كلاريۆي بالىعىن وسىرەمىز. شارۋاشىلىقتا 50-گە جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. الدا جاڭا جوبانى ىسكە قوسامىز. سول كەزدە قۋاتتىلىعى 120 توننا بولاتىن سۋ توعاندارىندا قوسىمشا تاعى دا باقتاق بالىعىن وسىرەمىز. ءارى قاراي ىشكى نارىققا ساتىلىمعا شىعارامىز, – دەيدى كاسىپكەر مارلەن ءتۇرسىنالى.
جالپى, الماتى وبلىسىنىڭ وزگە وڭىرلەرگە قاراعاندا بالىق وسىرۋگە الەۋەتى جوعارى ەكەنى بەلگىلى. سوندىقتان بولار, بالىقتى قولدا وسىرۋگە نيەت بىلدىرۋشىلەر كوپ. ولارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ دا از ەمەس.
– الماتى وبلىسىندا سۋ جانە جاساندى سۋ كوزى كوپ, تابيعي كولدەر دە بارشىلىق. بيىل سول تابيعي كولدەردى بالىق ءوسىرۋ ءۇشىن بەكىتىپ, جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 8 مىڭ تونناعا دەيىن بالىق ءوسىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. وتكەن جىلى الماتى وبلىسىنىڭ بيۋدجەتىنەن تاۋارلىق بالىق ءوسىرۋدى سۋبسيديالاۋعا 32,1 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى, ونىڭ 16,2 ملن تەڭگەسى يگەرىلدى. بيىل دا وبلىس بيۋدجەتىنەن تاۋارلى بالىق ءوسىرۋدى سۋبسيديالاۋعا 38 ملن تەڭگە ءبولۋ جوسپارلانۋدا, – دەيدى بالقاش-الاكول وبلىسارالىق باسسەيندىك بالىق شارۋاشىلىعى ينسپەكتسياسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى رينات كۋماشەۆ.
الماتى وبلىسى