• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پىكىر 25 ناۋرىز, 2022

وزگەرىستى وزىمىزدەن باستاۋ كەرەك

370 رەت
كورسەتىلدى

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىن بارشا وتانداستارىمىز سەكىلدى ءبىز دە ەرەكشە زەيىن قويىپ تىڭدادىق. ءدال وسىنداي كوڭىلمەن اتاپ ايتۋدىڭ سەبەبى دە, ماڭىزدىلىعى دا مول.

ءبىزدىڭ حالقىمىز بۇل جول­داۋدى اسىعا كۇتتى. جاڭا قازاق­ستان قۇرۋدىڭ باعىت-باعدارىنا قاتتى زەر سالىپ, ءتۇرلى ويلار ۇستىندە بولدى. ەندى ساياسي جانە ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك تۇرعىدا جاڭا رەفورمالىق وزگەرىستەر جاساۋ مەن قوعامدى جاڭعىرتۋدىڭ قان­داي جولىن تاڭدايتىنىمىز قىزىق­تىرعانى راس.

ءبارىمىز دە ەل قامىن تەرەڭىنەن جانە ادال جۇرەكپەن ويلاپ, اسا ءبىر كۇش­تى ەرىك-جىگەرمەن ۇلت پەن مەملەكەت ال­دىنداعى بار جاۋاپكەرشىلىكتى كوتەرگەن ەل پرەزيدەنتىنىڭ مەملەكەت پەن قوعام دامۋىن مۇرات ەتكەن تىڭ بەتبۇرىستى شەشىمدەرى مەن العا قويعان جاڭا ماقسات-مىندەتتەرى, ءاربىر بيلىك جۇيەسىن ءتيىمدى باسقارۋ مەن جاڭا وبلىستاردى قۇرۋ جونىندەگى باستاماسى جانە ولاردى اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ دەگەن ۇلتتىق تاريحي قۇندىلىقتارمەن اتاۋ, كەلەشەكتە الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى بولاتىن قازىرگى قاپشاعاي قالاسىن حالىق قولداسا, مەن ونى قولدايمىن دەپ, ۇلت پەرزەنتى, اسا كورنەكتى مەملەكەت قايراتكەرى دىنمۇحامەد قوناەۆتىڭ ەسىمىن بەرۋ جايىندا ايتقان سوزدەرى تولىق كوڭىلىمىزدەن شىقتى ءارى رازىلىق جۇرەكتەردى تەبىرەنتىپ, تولقىتىپ جىبەردى.

شىن مانىندە جاڭارعان جولداۋ بولدى.

جاڭا قازاقستاننىڭ ساياسي جانە قوعامدىق-الەۋمەتتىك دامۋىنا زور وزگەرىس اكەلەتىن رەفورمالار مەن ءتيىم­دى وزگەرىستەردى ايتتى. ءار سوزىندە تياناقتى ءىس بار.

قازىرگى قازاقستان قوعامى مەملە­كەتتىك تاعدىرىمىز بەن ەل تۇتاستىعى تارازىعا تۇسكەن «قاسىرەتتى قاڭتار» وقيعاسىنان كەيىن مۇلدەم باسقا كەيىپ­كە ەنىپ, تۇبەگەيلى وزگەرىسكە قادام باس­قانىن اشىق ايتۋعا ءتيىسپىز.

جاڭا قازاقستاندى قۇرۋدىڭ قاجەت­تىگى مەن قالىپتاسۋى بۇدان ءارى مىنا دوڭگەلەنگەن دۇرمەك پەن الاساپىران دۇنيەدە ءبىر ءسات تە كۇتىپ تۇرا المايدى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازىرگى جاعدايلارعا قاراپ ايتقاندا, ەل باسقارۋ تىزگىنىن بۇ­رىن-سوڭدى بولماعان ساياسي, الەۋ­مەت­تىك-ەكو­نو­ميكالىق جانە رۋحاني اۋىرت­پا­لىق­تار مەن قايشىلىقتارى مول كەزەڭدە قولىنا الىپ وتىر.

ەل ىشىندە جاسىراتىن نەسى بار, قوعامدى كوبىنەسە جىلتىراق دۇنيەگە بولەپ, ءبىر-بىرىمىزبەن جارىسقانداي ورىن­دى-ورىنسىز توي تويلاپ, جاراتۋ­شىنىڭ قازاققا جەراستى مەن ءۇستىن بىردەي بايلىقتى اياماي-اق بەرگەنىن مىڭ مارتە ايتىپ, تاۋبە ەتكەنىمىزبەن, بۇكىل حالىقتىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ نەسىبەسى سول بايلىققا بەلشەسىنەن باتقان 162 ادامنان ارتىلماپتى.

قاڭتار وقيعاسى كوزىمىزدى وسىنداي وكىنىشتى شىندىققا جەتكىزدى. بەلگىلى وزبىر توپتار مەن بەتىمەن كەتكەن الپاۋىتتار قازىنانىڭ بايلىعىنا اياماي قول سالىپ, اشكوزدىك تانىتىپ, ويىنا كەلگەنىن جۇزەگە اسىرىپ كەلىپتى. بيلىك جىلدار بويى تابىستارىمىزدىڭ سىرتىندا قوردالانعان كەمشىلىكتەر مەن وراسان ولقىلىقتاردى ماقتانگەرلىك پەن كوبىرسىپ, كولگىرسۋدىڭ, كوزبوياۋ­شى­لىقتىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ قوي­دىردى. جۇمىسسىزدىق پەن كەدەيشىلىك وڭىرلەردە جاپپاي جايلاي باستاعانى بەر جاعى, تىم تەرەڭدەپ كەتتى. جەمقورلىقتىڭ تامىرىنا بالتا شابۋ ناتيجەسىز ناۋقانعا اينالعانداي اسەر قالدىرا باستادى. بۇل قوعامدا اشۋ-ىزا, قىجىل تۋعىزباي تۇرمايدى. سەنىم­گە سەلكەۋ ءتۇسىردى, ادال ەڭبەكتىڭ قۇن­دىلىعىنا كەرى اسەر ەتتى. نەگىزسىز باي­لىق­قا يە كىمدەر ەكەنىن جۇرت سەزگەن سايىن قوعامدىق پىكىر سان-ساققا سوقتى...

سول سەبەپتى ەكى ايدان استام ۋاقىت­تان بەرى مەملەكەت باسشىلىعى ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان وتانىمىزدىڭ بولا­شاعى ءۇشىن قوعامدى اشىق تازارتۋعا كۇش سالىپ, الەۋمەتتىك ادىلدىك پەن شىنايىلىق, اقيقات پەن ادالدىق ۇستانىممەن زور تاريحي ىستەردى جۇيەلى اتقارا باستادى.

مەملەكەتتە زاڭ ۇستەمدىگىن كۇشەي­تىپ, بارشاعا ورتاق قاتاڭ ءتارتىپ ورناتۋ قاجەتتىگى تۋىندادى. بۇل باعىتتا سەڭ قوزعالدى.

قازاقستاندىقتار تاپ بۇگىندەرى مەم­ل­ەكەت باسشىسىنىڭ ماڭىنا توپ­تاسۋ­دى, جان-جاقتى قولداپ, قۋات­تاۋ­دىڭ ءمان-ماعىناسىن كەلەشەككە دەگەن شىنايى سەنىممەن, كىرشىكسىز ادال, بارىنشا الەۋمەتشىل ساياسي تۇلعاعا دەگەن قۇرمەتپەن ايقىندىق تانىتىپ وتىر. بۇل – تاريحي اقيقات.

بۇل جولداۋدان ءاربىر ازامات وز­دەرى­نىڭ مەملەكەتتىك تۇرعىدان كوكەي­كەس­تى سۇراقتارىنا جاۋابىن تاپتى جانە تاريح ءۇشىن, حالىق ءۇشىن جاڭعىر­تۋدىڭ ەڭ قاجەتتى ماسەلەلەرىنە كۋا بولدى. ون باعىت بويىنشا ىسكە اساتىن رەفورمالاردىڭ ءمانى وتە جوعارى ەكەنى انىق.

پرەزيدەنتتىك مەملەكەتتەن پرەزي­دەنتتىك-پارلامەنتتىك جۇيە ودان ءارى ىسكە اسادى. سۋپەرپرەزيدەنتتىك باس­­قارۋ فورماسىنان پارلامەنتى مىق­­تى پرەزيدەنتتىك رەسپۋبليكا تاسى­لىنە تۇبەگەيلى ءوتۋ – جاڭا ساياسي رە­فور­مالاردىڭ نەگىزى بولىپ وتىر. پرە­زي­دەنت, سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق كەڭەس, ەسەپ كوميتەتى, ورتالىق سايلاۋ كوميس­سياسى مۇشەلەرى پارتيادان تىس بولادى. وبلىس اكىمدەرى مەن ونىڭ ورىنباسارلارى پارتيا فيليالدارىن باسقارمايدى.

پرەزيدەنتتىڭ ەڭ جاقىن تۋىستارى ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەتشى بولىپ, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردا باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارا المايدى.

پرەزيدەنت پارلامەنت ءماجىلىسىن قۇرۋدىڭ جاڭا ۇلگىسىن ۇسىندى. ءماجىلىس دەپۋتاتتىق كورپۋسى كەلەسى سحەما بويىنشا قۇرىلادى: 70 پايىزى پروپورتسيونالدى نەگىزدە جانە 30 پايىزى ماجوريتارلىق نەگىزدە.

سونداي-اق وبلىس اكىمدەرىن بالامالى نەگىزدە تاعايىنداۋ ماسەلەسى دە دەموكراتيالىق دامۋدىڭ ءتيىمدى تەتى­گى بولماق. بۇل ارادا وبلىستىق ءماس­لي­حات دەپۋتاتتارىنىڭ بەدەلى مەن تاڭداۋ مۇمكىندىگىنە ءسوز جوق, جول اشادى.

تاعى دا اتاپ ايتساق, پرەزيدەنتتىڭ بۇل جاڭعىرۋ باعدارلاماسى قوعام سۇرا­نىسىنا نەگىزدەلگەنىن ءاربىر باس­تا­مالارى ارقىلى ايقىنداپ بەر­دى. بۇل جولداۋدا ءاربىر ايتىلعان ماسە­لە مەملەكەتتىلىگىمىزدى نىعايتۋ جانە قو­عامدى دەموكراتيالاندىرۋ ۇدەرى­سىن جاقسارتۋ تۇرعىسىندا جانە رەفورمالىق وزگەرىستەر سيپاتىندا باسا كورسەتتى.

ەل پرەزيدەنتى ق.توقاەۆتىڭ «وز­گەرىستى ارقايسىمىز وزىمىزدەن باس­تاۋىمىز كەرەك. بىزگە ەشكىم سىرتتان كەلىپ, ەشتەڭە جاساپ بەرمەيتىنى انىق, ءبارى ءوز قولىمىزدا», دەپ اتاپ ايتقان تاريحي ءسوزى بارىمىزگە دە جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيتىنىن ۇمىتپايىق!

«مەن قانداي جاعدايدا بولسا دا اقىرىنا دەيىن حالقىممەن بىرگە بولامىن» دەگەن پرەزيدەنت ءسوزىن ەرەكشە قۇرمەتتەيمىن.

 

مەيرامبەك تولەپبەرگەن,

پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى,

Amanat پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار