«دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعىنا» 2021 جىل ىشىندە دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ جاعىمسىز رەاكتسيالارى تۋرالى 4 075 كارتا-حابارلاما كەلىپ ءتۇستى.
جاعىمسىز رەاكتسيالار تۋرالى حابارلامالار تىركەۋدەن كەيىنگى پرەپاراتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمدار ساپاسىن باقىلاۋعا باعىتتالعان فارماكولوگيالىق قاداعالاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق پراكتيكانىڭ ءبىر بولىگى سانالادى.
«كارتا-حابارلامالاردىڭ نەمەسە «سارى كارتالار» دەپ اتالاتىن حابارلاردىڭ كەلىپ ءتۇسۋى دارىلىك زاتتار, مەديتسينالىق بۇيىمدار اينالىمدا جۇرەتىن بۇكىل كەزەڭ بارىسىندا پايدا جانە قاۋىپتەر اراقاتىناسىن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن دارىلىك پرەپاراتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ جۇيەسى كومپونەنتتەرىنىڭ ءبىرى ەكەنىن ءتۇسىنۋ ماڭىزدى. ياعني فارماكولوگيالىق ءونىمنىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋگە دەيىن قاۋىپسىزدىگى, تيىمدىلىگى مەن ساپاسى تۇرعىسىنان ساراپتامادان وتەتىنىنەن تىس, ول قولدانۋ كەزەڭىندە تۇراقتى مونيتورينگتەۋدەن وتكىزىلەدى», دەپ اتاپ كورسەتتى دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى ساراپتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى باس ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بايان مولداحمەتوۆا.
وتكەن جىلى كەلىپ تۇسكەن كارتالار سانىنىڭ ەداۋىر بولىگى, ياعني 1 773-ءنىڭ تەلنۇسقالىق كوشىرمەلەر ەكەنىن نەمەسە تولىق ەمەستىگىن: ولاردا قاجەتتى دەرەكتەر, ونىڭ ىشىندە پرەپاراتتى دوزالاۋ رەجىمى مەن ءوندىرۋشىنىڭ كورسەتىلمەگەنىن قوسا اتاپ وتەمىز. تالداۋ جاسالعان 2 302 انىقتالعان حابارلامانىڭ 45,7%-عا جۋىعى جۇيەلى پايدالانۋعا ارنالعان ينفەكتسياعا قارسى پرەپاراتتار ۇلەسىنە تيەدى. وسىعان ۇقساس ستاتيستيكا 2020 جىلعى قورىتىندىلار بويىنشا بايقالدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, وسىنداي كورىنىس بۇكىل الەمدە ساقتالعانىن ناقتى اتاپ ءوتۋ قاجەت. جۇيەلى قولدانۋعا ارنالعان ينفەكتسياعا قارسى پرەپاراتتار مەديتسينالىق قولدانۋ بارىسىندا جاعىمسىز رەاكتسيالار تۋىنداعان پرەپاراتتار اراسىندا كوش باسىندا الدىڭعى ورىن الادى. وسى كورسەتكىشتەردى تومەندەتۋ ءۇشىن ددۇ انتيبيوتيكتەردى ۇتىمدى پايدالانۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى.
ايماقتار بولىنىسىندە كارتا-حابارلامالاردى جولداۋدا الماتى (27,2%), نۇر-سۇلتان (12,9%) قالالارى, قاراعاندى وبلىسى (8,1%), پاۆلودار وبلىسى (6,7%) جانە شىمكەنت قالاسى (6,4%) بەلسەندىلىك تانىتتى.
دەگەنمەن دە, مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ, دارىلىك زاتتار وندىرۋشىلەرىنىڭ, ديستريبيۋتورلارىنىڭ جاعىمسىز رەاكتسيالار مونيتورينگىنە قاتىستىرىلۋى تومەن كۇيدە قالادى. وسىعان بايلانىستى, دزسۇو تۋىنداعان جاعىمسىز رەاكتسيالار تۋرالى اقپاراتپەن پارمەندى ءبولىسىپ وتىرۋعا شاقىرادى. كارتا-حابارلامالاردى جولداۋ قولايلى بولۋ ءۇشىن, مەسسەندجەرلەر مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردەن تىس (WhatsApp, Telegram جانە ت.ب.), مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن تىركەۋ كۋالىكتەرىنىڭ ۇستاۋشىلارى ءۇشىن دزسۇو www.ndda.kz رەسمي سايتىنا ونلاين-رەجىمدە كارتا-حابارلامالار جولداۋ ءۇشىن لوگيندەر مەن قۇپياسوزدەر بەرىلەدى. كارتا-حابارلامالاردى ساپالى تولتىرۋ بويىنشا كەڭەستەر, تۇسىندىرۋلەر, ونلاين-وقۋلار جۇرگىزىلەدى.
رەاكتسيالار تۋرالى حابارلامالار سانى جەتكىلىكتى بولسا, قاجەت بولعان جاعدايدا وتە ناقتى جانە ءتيىمدى شارالار قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ەسكە سالامىز. مىسالى, مەديتسينالىق قولدانۋ جونىندەگى نۇسقاۋلىققا قوسىمشا اقپارات ەنگىزىلەدى, ماماندار مەن پاتسيەنتتەرگە ارنالعان ءبىلىم بەرۋ ماتەريالدارى جاڭارتىلادى, ءارى ءونىم قاۋىپسىزدىگى بويىنشا ينسپەكتسيالار مەن قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى, سونداي-اق مەديتسينالىق ءونىمنىڭ قاۋىپسىز پايدالانىلۋىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان باسقا شارالار قابىلدانادى. بۇدان بولەك, دارىلىك پرەپاراتتاردىڭ انىقتالعان جاعىمسىز اسەرلەرى جونىندەگى جەدەل دەرەكتەر ۋپپسالا قالاسىنداعى (شۆەتسيا) دارىلىك زاتتاردىڭ جاعىمسىز اسەرلەرىن مونيتورينگتەۋ جونىندەگى ددۇ حالىقارالىق باعدارلاماسىنىڭ ورتالىعىنا اي سايىن جولدانادى.
وسى اسەرلەر كەشەندى تۇردە قازاقستان نارىعىن جانە قازاقستاندىق پاتسيەنتتەردى ساپالى جانە قاۋىپسىز پرەپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سوندىقتان وسى ماسەلەدە مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق قىزمەتكەرلەردىڭ بەلسەندىلىگى ەرەكشە ماڭىزدى.