قورشاعان ورتاعا ءوندىرىس وشاقتارىن ايتپاعاندا, ءوزىمىز قانشالىقتى زيان كەلتىرىپ جاتقانىمىزدى بىلەمىز بە وسى؟ بازارشىلاپ ءجۇرىپ, ازىق-ت ۇلىك تولتىرعان پوليەتيلەن پاكەتتەر ەرتەڭگى كۇنى جەلمەن ۇشىپ, جاسىل جەلەكتىڭ باس جاعىنان جەلبىرەيدى. پلاستيك بوتەلكەلەر وزەن-كولدەردىڭ جاعالاۋىندا جايراپ جاتادى. ونىڭ زيانى ايتپاساق تا تۇسىنىكتى.
پلاستيكتەن قۇتىلۋ – الەمدى الاڭداتقان ماسەلە. ال بۇل تىعىرىقتان شىعۋدىڭ جولى – ەكو-دوربا. شۇبەرەكتەن تىگىلگەن دورباعا ازىق-ت ۇلىك سالساڭ دا, اساي-مۇسەيىڭدى سالساڭ دا بولادى. كەزىندە سول شۇبەرەك دوربانى ارقالاپ-اق كەرەك-جاراعىمىزدى جەتكىزىپ الاتىن ەدىك. سول ۋاقىتتا شاشىلىپ جاتقان تسەللوفان كورمەيتىنبىز, راس. قازىر عوي, دۇكەننەن العان جۇدىرىقتاي زاتتى دا پوليەتيلەن پاكەتكە تىقپىشتاپ, قولعا ۇستاتادى.
جۋىقتا ەكولوگياعا تونگەن قاۋىپتى ازايتۋ ماقساتىندا ا.س.پۋشكين اتىنداعى كىتاپحانانىڭ Maker Space شىعارماشىلىق الاڭىندا «ەكو سومكە تىگەمىز» اتتى شەبەرلىك ساباعى ءوتتى. شەبەرلىك ساباعى شۇبەرەكتى ءپىشۋ جانە تىگۋ كۋرسى نەگىزىندە ۇيىمداستىرىلدى.
– ءبىزدىڭ شەبەرلىك ساباعىمىز قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باعىتتالعان. ءبىز شەبەرلىك ساباعىندا ەكو سومكەنى ەڭ وڭاي جولمەن جاساۋدى كورسەتتىك. بۇل كۇنى قالا تۇرعىندارى كىتاپحاناعا كەلىپ, ماتادان ەكو سومكە تىگىپ الىپ جاتتى, – دەيدى كيىم ديزاينەرى جاننۇر باقىت.
مۇنداي مۇمكىندىكتى قالالىقتار قالت جىبەرمەۋگە تىرىستى. شەبەرلىك ساباعىنا كەلگەندەر ءوز تالعامدارىنا ساي قىزىلدى-جاسىلدى دوربا تىگىپ, ءماز بولدى.
– تۇرعىنداردىڭ ءبارى بازارعا بارعاندا دوربالارىن الا بارسا, پوليەتيلەن پاكەتتىڭ كەرەگى دە بولمايدى. بۇل دەگەنىمىز – ەرتەڭگى كۇنى اينالامىزدا شاشىلىپ جاتقان پاكەتتى ازايتامىز. مەنىڭ ويىمشا, بۇل – ۇلكەن جوبانىڭ باستاماسى. دوربا تىگۋ بولماشى دۇنيەدەي كورىنگەنىمەن, قورشاعان ورتانىڭ لاستانباۋىنا ۇلكەن سەپتىگىن تيگىزەدى, – دەيدى شەبەرلىك ساباعىنا قاتىسقان قالا تۇرعىنى اياۋجان ۋتەۋلينوۆا.
انەكي, قاراپايىم قول دوربانىڭ پايداسى قانداي؟! تابيعاتقا پايدامىز تيمەسە دە, زيانىمىزدى تيگىزبەۋدىڭ جولى بۇل. ەندەشە, ەل بولىپ, دۇكەننىڭ پوليەتيلەن پاكەتىنەن باس تارتۋىمىز كەرەك شىعار. مۇمكىن بولسا, ارينە...
وسكەمەن