مال ۇرلىعىنا قارسى زاڭ كۇشەيگەنىمەن, ءتورت ت ۇلىكتىڭ قولدى بولۋى تىيىلار ەمەس. اسىرەسە توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇرعان اۋدانداردان سيىر, جىلقى ءجيى جوعالادى. جۋىقتا ۇلان اۋدانىنا قاراستى بوزانباي اۋىلىنىڭ 33 جاستاعى تۇرعىنى جايىلىمنان 18 باس جىلقىسىنىڭ جوعالعانىن ايتىپ, ۇلان اۋدانىنىڭ پوليتسيا بولىمىنە جۇگىنگەن. مال يەسىنىڭ ايتۋىنشا, جىلقىلارى جايىلىمدا جۇرگەن جەرىنەن جوعالىپ كەتكەن. ءبىر اپتا بويى مالدى ءوز بەتىمەن ىزدەگەن. ۇرىنىڭ ىزىنە تۇسە الماعان سوڭ قۇقىق قورعاۋشىلاردان كومەك سۇراعان.
ارىز تۇسە سالا ىسكە كىرىسكەن پوليتسەيلەر جانۇزاق اۋىلى ماڭىنان قولدى بولعان جىلقىلاردى تاۋىپ, يەسىنە قايتارىپ بەردى. «قايتقان مالدا قايىر بار» دەگەن يەسى پوليتسەيلەردىڭ ءىس-قيمىلدارىنا ريزا. العىسىن جاۋدىردى. ىزدەۋ شامامەن 10 كۇنگە سوزىلعان. اۆتوجولدار مەن ەت ونىمدەرىن وتكىزۋ ورىندارى جەدەل جابىلىپ, كۇدىكتى كولىكتەر تۇگەلدەي تەكسەرىلدى. پوليتسەيلەردىڭ ايتۋىنشا, اتالعان فاكتى بويىنشا قر قك 188-بابىنىڭ 4-بولىگى (مال ۇرلىعى) بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ امالدارى باستالدى.
مال ۇرلىعىنىڭ نەمەسە جوعالۋدىڭ الدىن الۋ ءۇشىن پوليتسيا دەپارتامەنتى مال يەلەرىن قورا-قوپسىلارىن جوندەپ, مالدى قاراۋسىز قالدىرماۋ كەرەكتىگىن ايتادى. سونداي-اق مالدى تاڭبالاپ, تىركەۋدى دە ۇمىتپاعان ءجون. وكىنىشكە قاراي, جول بويىندا قاراۋسىز مال كوپ. قاراۋسىز جۇرگەن سوڭ دا قولدى ەتۋ وڭاي. ءبىر جاعىنان قاراۋسىز جۇرگەن مال يەسىنە دە ايىپپۇل بار. «مال ۇرلىعى» جەدەل الدىن الۋ شاراسى كەزىندە «ايىپ تۇراعىنا» 2 115 باس مال قامالعان ەكەن. ايتا كەتسەك, 15-24 قاراشا ارالىعىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىندا «مال ۇرلىعى» جەدەل الدىن الۋ پروفيلاكتيكاسى وتكىزىلدى. ءۇش كۇن ىشىندە عانا مال ۇرلىعىنا قاتىستى 17 قىلمىس اشىلعان. كريمينالدىق پوليتسەيلەردىڭ ارقاسىندا 66 باس مال تابىلىپ, يەلەرىنە قايتارىلدى: 40 جىلقى, 26 ءىرى قارا. 148 ازامات مال جايۋ ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن قر اقبتك-ءنىڭ 408-بابى بويىنشا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى. مال جانە ەت ونىمدەرىن تاسىمالدايتىن 571 اۆتوكولىك, 427 شارۋا قوجالىعى مەن مال باعاتىن ورىن, مال جانە ەت ونىمدەرىن وتكىزەتىن 197 بازار, دۇكەن, پاۆيلون تەكسەرىلدى. تەكسەرۋ كەزىندە ۆەتەريناريا سالاسىنان دا بىرقاتار قۇقىق بۇزۋشىلىقتار انىقتالدى.
سونداي-اق «مال ۇرلىعى» رەسپۋبليكالىق جەدەل-پروفيلاكتيكالىق ءىس-شاراسى كەزىندە اباي اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مال ۇرلىعىمەن اينالىسقان قىلمىستىق توپتى ۇستاعان. ءۇش ادامنان قۇرالعان توپ اباي اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى ەكەن. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى ولاردىڭ 2020 جىلدان باستاپ 14 باس جىلقى ۇرلاعانىن انىقتادى. شىعىن سوماسى 5 ملن تەڭگەنى قۇرادى. بۇل ۇرلىق جەدەل-ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارىن جۇرگىزۋ ناتيجەسىندە اشىلدى. كۇدىكتىلەردىڭ ءبىرىنىڭ قىستاعىن تەكسەرۋ كەزىندە زاتتاي دالەلدەر, ياعني مالدىڭ تەرىلەرى مەن تۇياقتارى تابىلدى.
مال ۇرلىعى فاكتىسى بويىنشا قازىرگى ۋاقىتتا قر قك-ءنىڭ 188-بابى 1-بولىگى, 2-بولىگى بويىنشا سوتقا دەيىنگى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. كۇدىكتى سوتتىڭ سانكتسياسىمەن قاماۋعا الىندى. ول كىنالى دەپ تانىلعان جاعدايدا وعان 7 جىلعا دەيىن باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالۋى مۇمكىن. ال قىلمىستىق توپتىڭ وزگە مۇشەلەرىنىڭ وسى ىسكە قاتىسى انىقتالۋدا.
– جايىلىمنان ۇرلىقتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن جۇمىستار تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. قاراۋسىز قالعان مال – ۇرىلار ءۇشىن ولجا. تۇرعىندار وسىنى ءتۇسىنىپ, مالىنا يە بولۋى كەرەك. بايقاعانىمىزداي, مالدىڭ كوبى جايىلىمنان جوعالادى. ال ولاردى ىزدەۋ – ۇلكەن جۇمىس. باسا ايتا كەتەرلىگى, يەسىز مالدىڭ اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنە دە قاۋىپ توندىرەتىنىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك, – دەيدى وبلىستىق پد باستىعى ساعات ماديەۆ.
10 كۇن ىشىندە مال ۇرلىعىنا قاتىستى 33 قىلمىس اشىلعان. ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قىلمىستىق, قىلمىستىق ءىس جۇرگىزۋ زاڭناماسىن جەتىلدىرۋ جانە جەكە ادام قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋىن كۇشەيتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قولدانىسقا ەنگىزىلگەن جانە زاڭدى كۇشىنە ەنگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭىندا مال ۇرلىعىنا قاتىستى جازا قاتاڭ. ناقتىلاپ ايتساق, مال ۇرلىعى دالەلدەنگەن جاعدايدا قىلمىسكەردىڭ مۇلكى تاركىلەنىپ, 3 مىڭ ايلىق ەسەپتىك كورسەتكىشكە دەيىنگى مولشەردە ايىپپۇل سالىنادى نەمەسە 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعى شەكتەلەدى. قىلمىستىڭ اۋىرلىعىنا قاراي 7 جىلعا دەيىن دە باس بوستاندىعىنان ايىرىلۋى ىقتيمال. سوندىقتان دا نيەتى بۇزىقتار زاڭسىز ارەكەتكە بارماس بۇرىن قاتاڭ جازا بارىن ەستە ۇستاۋى كەرەك. ايتىپ وتكەندەي, مال يەلەرى دە ساق بولعاندارى ءجون.
شىعىس قازاقستان وبلىسى