تالاي دۇربەلەڭدى باستان كەشىپ, ازاتتىقتى اڭساعان اتا-بابالارىمىز ءجۇرىپ وتكەن كونە سۇرلەۋ بۇگىندە تاۋەلسىزدىكتىڭ داڭعىل جولىنا اينالدى. ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگى بۇكىل الەمدەگى قازاقتاردىڭ بىرلىگىن بەكەمدەگەن بەرىك ىرگەتاسى, جاڭا نەگىزى بولعانى داۋسىز.
ۇلان-بايتاق ۇلى ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى الىس-جاقىن شەت ەلدەردەگى وتانداستارىمىزدىڭ ۇلتتىق سانا-سەزىمىنىڭ ويانۋىنا, انا تىلىنە دەگەن كوزقاراسىنىڭ وزگەرۋىنە, سانعاسىرلىق سالت-ءداستۇرى, ادەت-عۇرپى مەن باسقا دا قۇندىلىقتارىنىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىلىس بەردى.
تامىرى تەرەڭ تاريح كۋا, ءوزىنىڭ دەربەس مەملەكەتى جوق حالىقتار دا بار. از ۇلتتار مەن ۇساق ۇلىستارعا اينالعان نەمەسە جەر بەتىنەن مۇلدەم جوعالىپ كەتكەن, تەك تاريح جادىندا جاتتالىپ قالعان ەتنوستىق توپتاردىڭ دا از ەمەستىگى بارشاعا ايان.
وسى رەتتە قازاق ۇلتىنىڭ ماڭگىلىك مۇراتتارى ۇنەمى قاپەردە تۇرۋى ءتيىس. بىزگە ۇلتتىق جادىمىزدى بارىنشا ساقتاۋ ايرىقشا ماڭىزدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ بولاشاققا باعدار: «رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماڭىزدى ماقالاسىندا اتاپ وتكەندەي, ەداۋىر دامىعان قوعامداردىڭ وزدەرى تاريحي تامىرىنان اجىراماعان, مادەني كودتارىن ساقتاعان.
شەتەلدەگى قازاقتار قازاق حالقىنىڭ قۇرامداس بولىگى, ولاردىڭ بىردەن-ءبىر تاريحي جانە ەتنوستىق وتانى – قازاقستان. شەتەلدەگى قازاقتار مەن قازاقستانداعى قازاقتار ءتۇرلى جەرگىلىكتى وزگەشەلىكتەرى بولا تۇرا ءبىر مادەنيەتكە, ءبىر تىلگە, ءبىر دىنگە يە, ۇلى ۇلىس التىن وردانىڭ مۇراگەرى – قازاق حاندىعىنىڭ قۇرامىندا تاريحي تۇتاستىعىمەن بىرىكتىرىلگەن بىرەگەي قازاق ۇلتى.
كەڭەس وداعى قۇلدىراعان كەزەڭدە قازاقستاننان تىس جەرلەردە 5 ميلليوننان استام قازاق تۇرعان. قازىرگى تاڭدا كەيبىر ساراپشىلىق مالىمەتتەرگە سايكەس, الەمنىڭ 40-تان استام مەملەكەتىندە تۇراتىن باۋىرلارىمىزدىڭ سانى ۇلتىمىزدىڭ جاھانداعى جالپى سانىنىڭ ۇشتەن بىرىنەن اسىپ, 7-8 ملن ادامعا جۋىقتايدى.
قازىرگى زاماننىڭ جاھاندىق سىن-قاتەرلەرى مەملەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى مەن ۇلتتىق مۇددەلەردى كۇشەيتە تۇسۋگە يتەرمەلەۋدە. الەمدىك كوشى-قون ۇدەرىستەرى كوپتەگەن ەلدىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالىپ, كۇرمەۋى شەشىلمەگەن كۇردەلى تۇيتكىل رەتىندە كۇن تارتىبىنەن ورنىقتى ورىن الىپ وتىر.
قازاقستان تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە, ىشكى جانە سىرتقى مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, سونىڭ ىشىندە ەتنوستىق كوشى-قون ماسەلەلەرى بويىنشا وزىندىك ساياساتىن قالىپتاستىرۋدا.
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن جاريالاعاننان كەيىن ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ دەربەس مەملەكەت رەتىندە الەمدىك قوعامداستىققا دەندەپ ەنۋى قانشالىقتى كۇردەلى بولعانى ءالى ەسىمىزدە. كسرو-نىڭ ىدىراۋى ەكونوميكانىڭ بارلىق سالالارىنىڭ قۇلدىراۋىمەن, قالىپتاسقان بايلانىستاردىڭ ۇزىلۋىمەن, جۇمىسسىزدىقتىڭ وسۋىمەن جانە گيپەرينفلياتسيامەن قاتار ءجۇردى. مۇنىڭ ءبارى بۇكىل ەلدىڭ جاعدايىنا كەرى اسەر ەتتى.
ۋاقىتشا بەلگىسىزدىك جاعدايىندا كوشى-قون تولقىنى باستالدى. بۇعان ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق قۇرىلىمى دا ىقپال ەتتى, وندا جەرگىلىكتى ەمەس حالىقتىڭ ۇلەسى ەداۋىر باسىم بولدى. ولاردىڭ اراسىندا وزدەرىنىڭ تاريحي وتانىن تاڭداپ, ەميگراتسياعا كەتكەندەر كوپ بولدى. ناتيجەسىندە, 90-جىلداردىڭ ورتاسىنا قاراي كوشى-قوننىڭ تەرىس سالدوسى تابيعي ءوسىمدى تولىعىمەن جۇتىپ, قازاقستان حالقىنىڭ ابسوليۋتتىك سانى كەمي باستادى.
سارابدال ساياساتكەر ەلباسىمىز سول كەزەڭدە ءالى دە ءالسىز ءارى جاس مەملەكەتىمىز ءۇشىن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە تونەتىن نەگىزگى قاۋىپ-قاتەردىڭ ءبىرى دەموگرافيالىق احۋالدىڭ ناشارلاۋى ەكەنىن انىق ءتۇسىندى.
وسىنداي ب ۇلىڭعىر اۋمالى ۋاقىتتا ول 1991 جىلى 28 قىركۇيەكتە تۇركيادا تۇراتىن قازاقتارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا ءبىرىنشى رەت شەتەل قازاقتارىنا تاريحي وتانىنا – قازاقستانعا ورالۋ تۋرالى ۇندەۋ تاستادى. سول كەزەڭنەن باستاپ نۇرسۇلتان نازارباەۆ الەم قازاقتارىنىڭ كوشباسشىسىنا اينالدى. 1992 جىلى دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ ءى قۇرىلتايىندا دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى بولىپ سايلاندى.
دۇنيە ءجۇزىنىڭ كوپتەگەن ەلىندە بىتىراپ جۇرگەن قازاقتاردى ۇيىستىرۋدىڭ ۇلتتىڭ بولاشاق تاعدىرى الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن تۇسىنگەن جانە ونى موينىنا جۇكتەي بىلگەن ۇلت داراسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قالىپتاسقان جاعدايعا ۋاقىتىندا جاۋاپ بەرە الاتىن باتىل ءارى ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلدادى. بۇل تاريحي دۇرىس شەشىمدەر بولعانىن ۋاقىت ءوزى دالەلدەدى.
ەتنوستىق قازاقتاردىڭ كوشىپ كەلۋى جونىندەگى ساياساتتى ءىس جۇزىندە جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرۋدىڭ العاشقى قادامى تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن, ياعني 1991 جىلى 18 قاراشادا جاسالدى. سەبەبى ناقتى سول كۇنى, وسىدان تۋرا 30 جىل بۇرىن, ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىزدىڭ وتانداستارىمىزدىڭ تاريحي جانە ەتنوستىق وتانىنا ورالۋىنا نەگىز بولعان «باسقا رەسپۋبليكالار مەن شەتەلدەردەن اۋىلدىق جەرلەردە جۇمىس ىستەۋگە نيەت بىلدىرگەن جەرگىلىكتى ۇلت وكىلدەرىن قازاق سسر-ىنە كوشىرۋدىڭ ءتارتىبى جانە شارتتارى تۋرالى» قازاق كسر مينيسترلەر كابينەتىنىڭ №711 قاۋلىسى قابىلداندى.
وسىنىڭ نەگىزىندە قازاقستان وتانداستارىمىزعا ەسىكتى ايقارا اشتى. بۇل قۇجاتتىڭ قابىلدانۋى قازاقتىڭ ۇلى كوشىنىڭ باستاۋى بولدى. ناتيجەسىندە, تاۋەلسىزدىك جىلدارى تاريحي وتانىنا 1 ميلليوننان استام ەتنوستىق قازاق قونىس اۋداردى. بۇل دەرەك شەتەل قازاقتارىنىڭ كوشى-قون الەۋەتىنىڭ سارقىلعانىن بىلدىرمەيدى. كەرىسىنشە, قانداستارىمىزدىڭ تاريحي وتانىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعى جىلدان-جىلعا ارتا تۇسۋدە. كەيبىر الەۋمەتتىك زەرتتەۋلەرگە جانە ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنە سۇيەنسەك, تاريحي جانە ەتنوستىق وتانىنا كوشۋگە بەل بۋىپ وتىرعان شەتەلدەردەگى قانداستارىمىزدىڭ بولجامدى سانى بۇگىندە 1,5 ملن ادامعا جۋىقتايدى. بۇل ەلىمىزدىڭ دەموگرافيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن شەشۋگە سەپ بولاتىن زور الەۋەت بارىن بايقاتادى.
الەمنىڭ قاي قيىرىندا بولسا دا, ءاربىر قازاقتىڭ تاريحي وتانى بار. تاريحي وتانىنان كەز كەلگەن قانداس باۋىرىمىز وزىنە پانا جانە قورعان تابا الادى. بەيبىتشىلىك بەسىگىنە اينالعان بەرەكەلى قازاقستاندا الاڭسىز ەڭبەك ەتىپ, بالالارىن وقىتىپ-وسىرۋگە لايىقتى جاعدايلار بار. سونىڭ يگىلىگىن ەلگە كەلگەن قازاقتار تولىعىمەن كورۋدە.
زەرتتەۋلەر كورسەتىپ وتىرعانداي, بارلىق وڭىرلەردە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان وكىلدەرى ەلگە ورالعان باۋىرلارىمىزدىڭ وتە ەڭبەكقورلىعىن, اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋداعى ەڭبەكتەرىن, بيزنەس-باستاماشىلدىعىن, ءارتۇرلى قىزمەت كورسەتۋ سالالارىن مەڭگەرگەنىن, بايىرعى تۇرعىنداردىڭ ولاردان كاسىپكەرلىكتى, باستاماشى بولۋدى ۇيرەنىپ, ۇلگى تۇتىپ جۇرگەنىن ايتادى. وسىنىڭ ءبارى قانداستاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا, مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ نىعايۋىنا قوسىپ جاتقان ولشەۋسىز ۇلەسى ەكەنى داۋسىز.
ەلباسى ن.نازارباەۆ 2013 جىلعى 24 ساۋىردە قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XX سەسسياسىندا «قازاقتاردىڭ ۇلتتىق تاريحى, ولاردىڭ ەتنوگەنەزى مىڭداعان جىلدارعا سوزىلعان بىرەگەي اجىرامايتىن ۇدەرىس رەتىندە قاراستىرىلۋى ءتيىس», دەگەن بولاتىن.
سوندىقتان ءبىز ءۇشىن ەل تاريحىن تەك قازاقستاندا تۇراتىن قازاقتاردىڭ بولىگى رەتىندە عانا ەمەس, بارشا قازاق ۇلتىنىڭ تاريحي وتكەنى تۇرعىسىنان زەرتتەۋ جانە تانىتۋ ماڭىزدى. قازاق حالقىنىڭ بىرتۇتاستىعى تايعا تاڭبا باسقانداي عىلىمي نەگىزدەلۋى كەرەك, سوندا عانا قازاق الەمى دەگەن عىلىمي ۇعىم قالىپتاسىپ, ەشكىم قازاق ۇلتىنىڭ تۇتاستىعىنا كۇمان كەلتىرە المايدى.
شەتەلدەگى قازاقتاردى ءبىرتۇتاس قازاق الەۋمەتتىك-مادەني كەڭىستىگىنە كىرىكتىرۋ ولاردىڭ جەر-جاھاننىڭ ءتۇرلى بولىگىندە قونىستانۋ تاريحىن, قازاق سۋبمادەنيەت وكىلدەرىنىڭ پسيحولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرىن, شىعۋ تەگىنىڭ تاريحي تامىرىن, مىنەز-ق ۇلىقتاعى وزگەشەلىكتەرىن, كاسىپكەرلىك الەۋەتى مەن ىسكەرلىك داعدىلارىن جانە باسقا دا تۇستارىن زەرتتەۋدى تالاپ ەتەدى. حالقىمىزدىڭ وسىنداي ءار الۋان ەرەكشەلىگى الەمگە ۇلتىمىزدىڭ ۇلىلىعى مەن بىرلىگىن كورسەتىپ, بىرەگەيلىكتى ودان ءارى نىعايتۋعا, وزگە حالىقتارمەن اسسيميلياتسيالانۋىنا جول بەرمەۋگە قىزمەت ەتۋى كەرەك.
وسى تۇستا قازاق ءتىلىنىڭ ماڭىزى وراسان زور. قازاق ەتنوسىنىڭ رۋحاني-ادامگەرشىلىك نەگىزىن سالت-داستۇرىمىزبەن قاتار ءدال وسى قازاق ءتىلى قۇرايدى. نەگىزى انا ءتىلىن ءبىلۋ – بەلگىلى ءبىر ەتنوستىق توپقا ەنۋدىڭ ەڭ العى كورسەتكىشى. سوندىقتان شەتەلدەگى وتانداستارىمىزدىڭ اراسىندا قازاق ءتىلىنىڭ ساقتالۋى مەن دامۋىن بارىنشا قولداۋ قاجەت.
اتالعان مىندەتتەردى ورىنداۋ مەملەكەتتىڭ قولداۋىن تاۋىپ كەلەدى. قازىرگى تاڭدا الىس-جاقىن شەتەلدەردەگى قازاقتارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى (دياسپورالىق ساياسات) دەربەس باعىتقا ءبولىنىپ, جوعارى ساياسي الەۋەتكە يە بولىپ وتىر. كۇن تارتىبىندە 2017 جىلى دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ V قۇرىلتايىندا ەلباسى جۇكتەگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋ مىندەتى تۇر.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ بىرقاتار كوپشىلىك مالىمدەمەدە شەتەلدەگى قازاقتاردى قولداۋ تاقىرىبىنا ايرىقشا نازار اۋداردى. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, پرەزيدەنتتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن «ورالمان» تەرمينى «قانداس» اتاۋىنا اۋىستىرىلدى.
ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس شەتەلدەگى قازاقتاردى جان-جاقتى قولداۋ جانە كوشىپ كەلگەن قانداستارعا قاجەتتى كومەك بەرۋ ماقساتىندا «وتانداستار قورى» كەاق قۇرىلدى. ونىڭ قامقورشىلىق كەڭەسىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى باسقارادى.
«وتانداستار قورى» جانىنان جالپى سالا بويىنشا كەز كەلگەن ماسەلەنى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاپ, وزەكتەندىرىپ, ۇكىمەتكە جەتكىزىپ, ولاردىڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتەتىن, پارلامەنت دەپۋتاتتارىنان, بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرىنەن جانە قۇزىرلى مەملەكەتتىك ورگاندار وكىلدەرىنەن قۇرالعان قوعامدىق كوميسسيانىڭ جۇمىسى بەلسەندى جۇرۋدە.
«وتانداستار قورى» كەاق قۇرىلعالى بەرگى از عانا ۋاقىتتا الەمدى شارپىعان پاندەمياعا جانە ودان تۋىنداعان كارانتيندىك تالاپتار مەن شەكارالىق شەكتەۋلەرگە قاراماستان, شەتەلدەگى باۋىرلار ءۇشىن مادەني-گۋمانيتارلىق باعىتتا كوپتەگەن شارانى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
شەتەل قازاقتارىنىڭ مادەني ورتالىقتارىن ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا بىرىكتىرۋ ماقساتىندا Abai Uii مادەني-ىسكەرلىك ۇيلەرىنىڭ شەتەلدەردە 6 وكىلدىگى قۇرىلدى. قازاقستان ءۇشىن شەتەلدىك قازاق جاستارى, ولاردىڭ بولاشاعى ماڭىزدى. شەتەلدە تۇراتىن قازاق جاستارىنا قازاقستاندا تەگىن وقۋى ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان ءبىلىم گرانتتارى قاراستىرىلعان.
مىسالى, دايىندىق بولىمىنە بيىلعا 1300 ورىن, باكالاۆرياتتا وقۋ ءۇشىن 4% مەملەكەتتىك كۆوتا نەگىزىندە 2000 گرانت, كوللەدجدەردە وقۋ ءۇشىن 4% مەملەكەتتىك كۆوتا بولىنگەن. بۇدان بولەك, باكالاۆريات, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا وقۋعا ارنالعان «ستيپەنديالىق باعدارلاما» قاراستىرىلعان: 2021 جىلى باكالاۆرياتقا – 490, ماگيستراتۋرا – 50 جانە دوكتورانتۋراعا 10 گرانت ءبولىندى.
جوعارىدا اتاپ وتكەنىمدەي, قازاق ءتىلىن قولدانۋ اياسىنىڭ تارىلۋى, ەتنوستىق ەرەكشەلىكتىڭ بىرتىندەپ جوعالۋ تەندەنتسياسى ءبىزدى قاتتى الاڭداتادى. وسى رەتتە شەتەل قازاقتارىن انا تىلىندە وقىتىپ ۇيرەتۋ «وتانداستار قورى» ءۇشىن ەلەۋلى ماڭىزعا يە.
2020 جىلدان باستاپ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ونلاين فورماتتاعى تەگىن قازاق ءتىلى كۋرستارى ۇيىمداستىرىلۋدا. ەكى جىلعا تاياۋ ۋاقىت ىشىندە 900-گە جۋىق ونلاين ساباق وتكىزىلدى. ساباق قازاق-تۇرىك, قازاق-اعىلشىن, قازاق-ورىس جانە قازاق-پارسى تىلدەرىندە قاتار جۇرەدى.
سونىمەن قاتار 2020 جىلدان باستاپ قازاق ءتىلىن ۇيرەتەتىن وفلاين-سىنىپتار جۇمىس ىستەيدى. ساباق بەرەتىن مۇعالىمگە اي سايىنعى جالاقى تولەنىپ, ادىستەمەلىك قولداۋ كورسەتىلەدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ «شەتەلدەگى قانداستارىمىزدى ەلگە قايتارۋ ءىسى ەشقاشان نازاردان تىس قالعان ەمەس, قالمايدى دا. دۇنيە جۇزىندەگى قانداستارىمىزدىڭ باسىن تۋعان جەردە بىرىكتىرۋ – ءبىزدىڭ قاسيەتتى پارىزىمىز» دەگەن بولاتىن. بۇل باعىتتا دا مەملەكەت تاراپىنان قونىس اۋدارۋشىلارعا قولايلى جاعدايلار جاسالۋدا.
قازاقستانعا كوشىپ كەلۋگە نيەت بىلدىرگەندەر «وتانداستار قورى» كەاق جانىنان قۇرىلعان «قانداستاردى اقپاراتتىق قولداۋ ورتالىعىنىڭ» 1404 تەگىن نومىرىنە حابارلاسىپ نەمەسە Erulik.kz ۆەب-پلاتفورماسى ارقىلى كەز كەلگەن مالىمەت الا الادى. قانداستارعا ارنالعان بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتەر ء«بىر تەرەزە» قاعيداتىنا سايكەس وڭتايلاندىرىلىپ, «حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى» ارقىلى جۇرگىزىلۋدە. قانداستار تاپسىراتىن جالپى قۇجاتتار سانى 3 ەسەگە, ياعني 46-دان 16-عا جانە ولاردى قاراپ رەسىمدەۋ مەرزىمى 2 ەسە, 6 ايدان 3 ايعا قىسقاردى.
ەرىكتى قونىس اۋدارعاندارعا سۋبسيديا تۇرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارى ۇسىنىلادى. جاڭا بيزنەس-يدەيالارىن دامىتۋعا باعىتتالعان جاڭا جوبالار جۇمىس ىستەيدى. مىسالى, «باستاۋ بيزنەس» كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىتۋ باعدارلاماسىنا «قانداس» مارتەبەسىن العان ازاماتتار قاتىسا الادى. بۇدان بولەك مەملەكەتتىك قايتارىمسىز گرانتتار قارالعان.
ارينە, ءالى دە بولسا شەتەل قازاقتارىنىڭ شەشىلمەگەن ماسەلەلەرى شاش ەتەكتەن. اسىرەسە بۇل رۋحاني-مادەني قۇندىلىقتارعا بايلانىستى. وسى رەتتە «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە قازاقستان ءومىرىنىڭ ءتۇرلى سالالارىنا قازاقتاردى تارتۋدىڭ تۇراقتى ارنالارى جۇيەسىن ۇيىمداستىرۋ قاجەت. قازاقستاننىڭ الدىندا بۇكىل الەم قازاقتارىن شوعىرلاندىرۋ تۇرعىسىنان تاريحي وتانى مەن ءارتۇرلى ەلدەر قازاقتارىنىڭ مادەني داستۇرلەرىن ينتەگراتسيالاۋ نەگىزىندە ۇلتتىق مادەنيەتىن ودان ءارى بايىتۋ, جاھاندىق الەمدە قازىرگى قازاقستاندىق مادەنيەتتى ىلگەرىلەتۋ مىندەتى تۇر.
تۇتاس قازاق رۋحانياتىن بايىتۋدى قازاقستان وڭىرلەرىنىڭ جانە ەلىمىزدىڭ شەكارا ماڭىنداعى شەتەل قازاقتارى تۇراتىن اۋماقتاردىڭ مادەنيەتىن بىرىڭعاي رۋحاني كەڭىستىككە جاقىنداستىرۋ, مادەني حابتار, قازاق مادەنيەت ۇيلەرىن قۇرۋ, ءبىر كەزدەرى ءبىر قازاق ۇلتتىق سۋبمادەنيەتتەرگە – مۋزىكا مەكتەپتەرىنە, ادەبي-پوەزيالىق باعىتتارعا, ءداستۇرلى ءان ورىنداۋشىلىققا, قولونەر مەن ونەر داستۇرلەرىنە جاتاتىن جانە ت.ب. جوعالعان بايلانىستاردى قايتا جاڭعىرتۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرۋ قاجەت.
دەمەك ءبىزدىڭ الدىمىزدا شەتەلدەگى قازاقتار ءۇشىن قازاقستانعا قونىس اۋدارۋىن قولداۋعا باعىتتالعان مەملەكەتتىك ساياسات تۋرالى اقپاراتتى كەڭ اۋقىمدا تاراتۋ, شەتەلدە مادەني-گۋمانيتارلىق, ءبىلىم بەرۋ, ىسكەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جونىندەگى جوبالاردى ىسكە اسىرۋدى, شەتەلدەگى قازاق اتاۋلىمەن بايلانىستى تاريحي, مادەني مۇرالاردى زەرتتەپ تۇگەندەۋدى, بالالارىنا ارنالعان قازاقستاننىڭ كيەلى, تاريحي-مادەني ورىندارىنا ەكسكۋرسيالاردى, تانىستىرۋ-تانىمدىق تۋرلار مەن جازعى لاگەرلەردى, بىرلەسكەن حالىقارالىق ونەر فەستيۆالدەرىن, سپورتتىق ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋدى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ مىندەتتەرى تۇر.
نۇرتاي ابىقاەۆ,
«وتانداستار قورى» كەاق پرەزيدەنتى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى