ا. مامين ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتىنە قاتىستى

قر پرەمەر-ءمينيسترى اسقار مامين ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتىندە سويلەگەن سوزىندە قازاقستاننىڭ ەىۇ ەلدەرىمەن جيىنتىق تاۋار اينالىمىنىڭ بيىلعى 9 ايدا 31%-عا $8,2 ملرد-قا دەيىن وسكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل پاندەمياعا دەيىنگى 2019 جىلداعى كورسەتكىشتەن 22%-عا جوعارى.

ۇكىمەت باسشىسى اوك سالاسىندا بىرلەسكەن وندىرىستىك ۇدەرىستەر قۇرۋدى, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ ءوزارا ساۋداسىندا وففتەيك كەلىسىمشارتتاردى قولدانۋدى كەڭەيتۋدى جانە باسقا دا شارالاردى كوزدەيتىن ساۋدا اعىندارىن ارتتىرۋ جونىندەگى جول كارتاسىن جانە ەىۇ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى ۇسىندى.

پرەمەر-مينيستر ەىۇ كەڭىستىگىندە ءتيىمدى جانە ءوزارا تولىقتىرىلاتىن باعىتتاردى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى جۇمىستى ودان ءارى جالعاستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قازاقستان اۋماعى ارقىلى ورتالىق ازيا, پارسى شىعاناعى ەلدەرى, قيىر شىعىس باعىتتارى, سونداي-اق ترانسكاسپي باعىتى بويىنشا شامامەن 1 ملن كونتەينەر تاسىمالدانادى, بۇل وتكەن جىلداعى كورسەتكىشپەن سالىستىرعاندا 25%-عا ارتىق.

«ەىۇ كەڭىستىگىندە ءبىر-بىرىمەن باسەكەلەسپەيتىن, ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىراتىن كولىكتىك ترانزيتتىك دالىزدەردى قالىپتاستىرۋ ەلدەرىمىزدىڭ ورنىقتىلىعىن ارتتىرۋ مەن ەكونوميكاسىن بولاشاقتا دامىتۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى», ا. مامين.

ۇكىمەت باسشىسى سونداي-اق ەىۇ ەلدەرىنىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى كولىك-ترانزيتتىك ساياسات جونىندەگى ارنايى كەڭەسىن قۇرۋ باستاماسىن كوتەردى, ونىڭ شەشىمدەرى اتالعان سالانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا كەلىسىلگەن ساياساتتى ازىرلەۋگە نەگىز بولادى.

ا. مامين COVID-19 سىن-تەگەۋرىندەرىن جانە پاندەميادان كەيىنگى كەزەڭنىڭ ستراتەگيالىق مىندەتتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ەىۇ ەكونوميكاسىن كووپەراتسيالىق دامىتۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋدى ۇسىندى.

ەىۇ سامميتىنە تۇرىكمەنستان پرەزيدەنتى گۋربانگۋلى بەردىمۋحامەدوۆ, ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ, يران پرەزيدەنتى يبراگيم رايسي, قىرعىز رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆ, تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون, تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان, وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيەەۆ, پاكىستان پرەزيدەنتى اريف الۆي قاتىستى.

سامميت قورىتىندىسى بويىنشا اشحاباد دەكلاراتسياسى قابىلداندى, سونداي-اق 5 نوميناتسيا بويىنشا ەىۇ ماراپاتتاۋ ءراسىمى وتكىزىلدى. «تاريح, مادەنيەت, ادەبيەت جانە بەينەلەۋ ونەرى» ساناتىندا قازاقستانداعى انتروپولوگيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, قر ۇعا اكادەميگى, بولون عىلىم اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى ورازاق سماعۇلوۆ جەڭىمپاز اتاندى.

قر پرەمەر-ءمينيسترى ا. ءماميننىڭ تۇرىكمەنستان پرەزيدەنتى گ. بەردىمۋحامەدوۆپەن كەزدەسۋى بارىسىندا ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق, ينۆەستيتسيالىق, ەنەرگەتيكالىق, ترانزيتتىك-كولىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

قر پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2021 جىلعى 24-25 قازانداعى تۇرىكمەنستانعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ىسكە اسىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

كارانتيندىك شارالارعا جانە الەمدەگى قازىرگى جاعدايعا قاراماستان, قازاقستاننىڭ تۇرىكمەنستانمەن ساۋدا دەڭگەيى تۇراقتى ءوسىمدى ساقتاپ قالدى. 2021 جىلعى قاڭتار-قىركۇيەكتە تاۋار اينالىمى قر ەكسپورتىنىڭ 78,1%-عا ءوسۋى ەسەبىنەن 43,6%-عا $144 ملن-عا دەيىن ۇلعايدى. تاياۋ جىلدارى تاۋار اينالىمىن $500 ملن دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى قويىلدى.

2021 جىلدىڭ 10 ايىندا قازاقستان مەن تۇرىكمەنستان تەمىر جولدارىنىڭ, سونىڭ ىشىندە اۋعانستان مەن يرانعا ترانزيتتىك جولداردىڭ قاتىسۋىمەن جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمى 1 ملن توننادان استى.

سونداي-اق اشحاباد قالاسىنا ساپارى اياسىندا قر پرەمەر-ءمينيسترى ا. مامين تۇرىكمەنستان مينيسترلەر كابينەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارلارى سەردار بەردىمۋحامەدوۆپەن جانە شاحىم ابدراحمانوۆپەن جەكەلەگەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى, ولاردىڭ بارىسىندا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋدىڭ پراكتيكالىق شارالارى قارالدى.