تاۋەلسىز ەل بولۋ – ۇلى ارمان

ەگەر ەگەمەندىكتىڭ العاشقى جىل­دا­رىنداعى ءوندىرىس بىتكەن تۇرالاپ, جۇمىس­سىز­دىق بەلەڭ الىپ, ىشكى جالپى ءونىمنىڭ جىلدىق كولەمىنىڭ قۇلدىراۋ قارقىنى 25,4% بولىپ, ينفلياتسيا شارىقتاپ (1992 جىلى – 3061%, 1993 جىلى – 2265%), ادامدار جاپپاي سەرگەلدەڭگە تۇسكەن كۇيزەلىس كەزەڭىن ەسكە الساق جانە سول كەزەڭدەگى جاعدايدى حالىقتىڭ قا­زىر­گى تۇرمىسىمەن سالىستىرار بولساق, ەكە­ۋىنىڭ اراسى جەر مەن كوكتەي ەكەنى بىر­دەن كوزگە ۇرادى. وسى سالىستىرۋلار ار­قىلى-اق ەلىمىزدىڭ ءوسىپ-وركەندەۋ جولدا­رىن ايقىن اڭعارۋعا بولادى. جالپى, رەسپۋبليكامىزدىڭ تاۋەلسىزدىككە باعىت العان جىلدارىنان باستاپ, كۇنى بۇگىنگە دەيىنگى شەجىرەسىن تۇزەر بولساق, ول شەجىرە, ماڭگى ەستە قالار نەبىر ايتۋلى وقي­عالارعا تۇنىپ تۇر. سول كەزدە جوعارعى كە­ڭەستىڭ دەپۋتاتى رەتىندە رەسپۋبليكا ەگە­مەندىگىن بەكەمدەگەن تالاي تاريحي شە­شىمدەردىڭ كۋاسى بولعانىمدى بۇگىندە ماقتانىشپەن ەسكە الامىن.

1990 جىلى 24 ساۋىردە بالاما سايلاۋ با­رىسىندا العاش رەت دەموكراتيالىق نە­گىز­دە سايلانعان قازاقستان رەس­پۋب­لي­كا­سى­نىڭ 12-شاقىرىلعان جوعارعى كەڭەسى ءوزىنىڭ ءبىرىنشى جۇمىس كۇنىندە «قازاق كسر پرەزيدەنتى قىزمەتىن بەكىتۋ جانە قازاق كسر كونستيتۋتسياسىنا (نەگىزگى زاڭعا) وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭدى قابىلداپ, رەس­پۋب­ليكادا پرەزيدەنتتىك بيلىك ينستي­تۋ­تىن ەنگىزدى. جوعارعى كەڭەس ءوز سەسسياسىندا ەل پرەزيدەنتى ەتىپ ن.ءا.نازارباەۆتى ساي­لادى. مەملەكەتتەگى جوعارى قىز­مەت­كە تاعايىندالعان ساتتەن باستاپ ن.ءا. نازارباەۆ قازاقستاننىڭ ساياسي جانە ەكونوميكالىق دەربەستىگىن نى­عاي­­­تۋعا باعىتتالعان باتىل دا بەل­سەن­دى قا­دامدار جاسادى. سونىڭ ءبىرى قى­رىق جىل بويى حالقىمىزعا سور بولىپ جا­بىس­قان, اتوم قارۋىن سىناقتان وتكى­زە­تىن سەمەي پوليگونىن جابۋ ماسەلەسى ەدى. پرەزيدەنتتىك بيلىك قولىنا تيگەن بەتتەگى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ العاشقى پار­مەندەرىنىڭ ءبىرى وسى پوليگونعا بايلانىستى بولدى. 1991 جىلدىڭ 29 تامىزىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سەمەي ماڭىنداعى يادرولىق پوليگوندى جابۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى. الىستى بولجاي وتىرىپ, بولاشاقتا اتقارىلار ىستەردى بۇگىنگى كۇنى ورىن الىپ وتىرعان ساياسي جاعدايلارمەن شەبەر ۇشتاستىرا بىلەتىن پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆ قىسقا مەرزىم ىشىندە تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ نە­گىز­گى قۇرىلىمدارى مەن ينستيتۋتتارىن قالىپتاستىرىپ ۇلگەردى. 1991 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىندا وتكەن قازاقستان تا­ري­­حىن­داعى العاشقى مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ بۇكىلحالىقتىق سايلاۋى ەل مەملەكەتتىلىگى جولىنداعى جانە ءبىر تاريحي ماڭىزدى كەزەڭ ەدى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بۇكىلحالىقتىق داۋىس بەرۋگە قاتىسقان رەسپۋبليكاداعى بارلىق ازاماتتاردىڭ 98,8% داۋىسىنا يە بولدى. بۇل پرەزيدەنتكە دەگەن جوعارى سەنىمنىڭ, وتپەلى كەزەڭنىڭ اۋىر جىلدارىندا سىننان وتكەن جەتەكشىگە ءوز تاعدىرىن سەنىپ تاپسىرعان حالىقتىڭ تاڭداۋى ەدى.

ال تاۋەلسىزدىك تۋرالى كونستي­تۋ­تسيا­لىق زاڭدى قابىلداۋ كەزىندە ايتىس-تارتىس از بولمادى. زاڭ جوباسىنىڭ كى­رىس­­پەسىندەگى «قازاق حالقىنىڭ ءوزىن-ءوزى بيلەۋ قۇقىن راستاي وتىرىپ» دەگەن سوي­لەم­نەن «قازاق» دەگەن ءسوزدى الىپ تاستاۋ كە­رەك دەگەن پىكىردى تالقىلاۋدىڭ ءوزى ۇزاق­قا سوزىلدى. اقىرى ول ءسوز كىرىسپەدە قال­­دىرىلدى. جوعارعى كەڭەستىڭ ءبىراز دەپۋتاتتارى مۇنان دا ارىگە بارىپ, «ەرتەڭ قازاقستانداعى 17 ميلليون حالىقتىڭ جارتىسىنا جۋىق ورىس حالقى بوتەن مەملەكەتتە قالىپ جۇرمەي مە؟ ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزدىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە وراي بۇل ماسەلە رەفەرەندۋمعا شىعارىلۋى كەرەك. ءبىز كىمنەن جانە نەدەن ەگەمەندىك الماقپىز؟ ورىس يمپەرياسىنىڭ ورنىنا قازاق يمپەرياسىن ورناتقىمىز كەلە مە؟» دەگەن سياقتى قيتۇرقى سوزدەرىمەن باسقا دەپۋتاتتاردىڭ كوڭىلىن الاڭداتۋمەن بولدى. زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ ءۇش كۇنگە سوزىلدى. 14 جەلتوقساندا زاڭ جوباسى قىزۋ تالقىلانعان تۇسكى ۇزىلىسكە دەيىن 30 دەپۋتات سويلەپ, زاڭ جوباسىنىڭ رەداكتسياسىن تولىقتىرۋ تۋرالى 16 ادامنان كوميسسيا قۇرىلدى. 15 جەلتوقساندا زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ ودان ءارى جالعاستى. 16 جەلتوقسانداعى كەشكى وتىرىستا «قا­زاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىن دا­يىندايتىن كوميسسيا توراعاسى دەپۋتات س.سارتاەۆ بايانداما جاسادى. كوميسسيا ۇسىنعان زاڭ جوباسى تالقىلانىپ, 48 دەپۋتات شىعىپ ءوز ۇسىنىستارىن ايتتى. تالقىلاۋ بارىسىندا پرەزيدەنت نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ 3 رەت ءسوز سويلەدى. وسىنداي ۇزاققا سوزىلعان پىكىرتالاستان كەيىن توراعا كەشكى ساعات 18:00-دە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تا­ۋەل­سىزدىگى تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسىن داۋىسقا قويدى. كوپشىلىك دا­ۋىس­پەن زاڭ قابىلداندى. دەپۋتاتتار, ۇكىمەت مۇشەلەرى, شاقىرىلعان قوناقتار, جۋرناليستەر, بار­لىق قاتىسۋشىلار ورىندارىنان تۇرىپ, ۇزاق دۋ قول شاپا­لاق­تادى. رەس­پۋب­لي­كا­نىڭ ءانۇرانى ورىن­دال­دى. بارلىق قاتىسقاننىڭ كوڭىلى ەرەكشە تولقۋدا بولدى. مەن ءوزىم جۇرەگىم دۇرسىلدەپ, ەرەك­شە تولقىپ, كوزىم جاسقا تو­لىپ كەتتى. جان-جاعىما قاراسام, بار­لىق دەپۋتات دا تولقىپ, كوزدەرىن ءسۇر­تىپ جاتقانىن بايقادىم.

مىنە, وسى تاريحي وقيعادان كەيىن رەس­پۋبليكانىڭ تاۋەلسىز ەلگە ءتان بولۋعا ءتيىس نىشاندارىنا قاتىستى, قازاق­ستان­نىڭ ەگەمەندىگىن بەكەمدەي تۇسەتىن جانە باسقا زاڭدار بىرىنەن كەيىن ءبىرى قا­بىلدانىپ جاتتى. ءسوز رەتىنە قاراي تاۋەل­­سىزدىكتى, ەگەمەندىكتى باياندى ەتەتىن زاڭ­دار قابىلداۋدىڭ وڭايعا تۇس­پە­گەنىن ايتا كەتكەن ءجون. بۇعان دەيىن قان­داي شەشىم قابىلداسا دا, الدىمەن ماس­كەۋگە جالتاقتاپ, سولاردىڭ ىعى­نا جى­عىلىپ ۇيرەنگەندىكتەن بولار, رەس­پۋبليكانىڭ ەگەمەندىگىنە بايلانىس­تى ماسەلەلەر قوزعالا باستاسا-اق ورە تۇرەگەلىپ, الدەقانداي ءبىر اپاتقا تاپ بولعانداي نەمەسە تاپ بولاتىنداي مىنەز تانىتىپ, ورەكپىپ كەتەتىن دەپۋتاتتار باسىم ەدى. ونداي حالىق قالاۋلىلارى داۋرىقپالىققا سالىنىپ, كۇن تارتىبىنە قويىلعان ماسەلەدەن قانداي دا ءبىر اس­تار ىزدەپ, ارىپتەستەرىن مەزى قىلاتىن. جانە وندايلار ادەتتە جالعىز-جارىم ەمەس. سوندىقتان وزدەرىنشە شەپ قۇرىپ الىپ, ءاربىر وتىرىس سايىن بۇيرەكتەن سيراق شىعارۋمەن شۇعىلداندى. مۇنىڭ ءوزى ەگەمەندىگىمىز ءۇشىن اۋاداي قاجەت زاڭداردىڭ دەر كەزىندە قابىلدانۋىنا ايتارلىقتاي كەدەرگى كەلتىردى. مىنە, وسىنداي قيىن جاعدايدا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ قانداي دا ءبىر ماسەلەگە بايلانىستى بولسىن دالەلدى دە تەگەۋرىندى پىكىرلەرى دەپۋتاتتىق كورپۋستاعى سالىق زيمانوۆ, جابايحان ءابدىلدين, سۇلتان سارتاەۆ, ءابىش كەكىلباەۆ, ومىربەك جولداسبەكوۆ, ومىربەك بايگەلديەۆ, ورالباي ابدىكارىموۆ سياقتى جانە باسقا ۇلكەن عالىم, بىلىكتى مامانداردىڭ ويلارىمەن استاسىپ, ورتاق ىسكە وڭ اسەرىن تيگىزەتىن. ويتكەنى الگىندەي «جەر استىنان جىك شىقتى, ەكى قۇلاعى تىك شىقتى» دەيتىندەي بوستەكى داۋرىقپالىقتارعا ولار ءوزىنىڭ بۇلتارتپاس دالەلدى پىكىرلەرىن قارسى قويىپ, بۋىنسىز جەرگە پىشاق ۇرۋشىلاردىڭ كوڭىلدەرىن سۋ سەپكەندەي باسىپ وتىردى. سونىڭ ناتيجەسىندە, رەسپۋبليكامىزدىڭ ەگەمەندىگىن باياندى ەتەتىن كوپتەگەن زاڭ دەر كەزىندە قا­بىلدانىپ, ومىرگە جولداما الدى. قازىر سول كەزدە وسىنداي زاڭداردىڭ قابىلدانۋىنا قارسى داۋىس بەرگەن دەپۋتاتتار سانىنىڭ ەداۋىر بولعانىنا كوپ ادامنىڭ سەنبەۋى مۇمكىن. بىراق ول سولاي بولدى. ءبىز ونى كوزىمىزبەن كوردىك. قوعامنىڭ الا-قۇلالىعى, باسىم كوپشىلىكتىڭ كەڭەستىك كەزەڭدە باۋىر باسقان ادەتتەردەن ارىلا الماي جۇرگەنى انىق بايقالاتىن. مۇنىڭ ءبارىن تاپتىشتەپ ايتىپ وتىرعان سەبەبىم – تاۋەلسىزدىكتى باياندى ەتۋ كىم-كىمگە دە وڭاي تيگەن جوق. قينالعان كەزدە تى­عى­رىق­تان شىعار جول ىزدەۋ بارىسىندا ءارتۇرلى كەلىسپەۋشىلىك ورىن الدى. ەڭ باستىسى, وسىنداي كەلىسپەۋشىلىكتەردى داعدارىسقا ۇلاستىرماي, ۋاقتىلى شەشىپ وتىرۋ, ەل بولاشاعىنا قاتىسى بار دۇرىس شەشىمدەر قابىلداي ءبىلۋ كورەگەندىكتى, دامۋ زاڭدىلىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ ءدال شەشىم قابىلداۋدى تالاپ ەتەتىنى ءسوزسىز. بۇل ورايدا, پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ەكونوميكانى جولعا قويۋدى ءبىرىنشى ورىنعا شىعارىپ, قانداي ءىستى قولعا السا دا, وسى باعىتتى ۇستانا وتىرىپ ءىس-قيمىل جاساۋى جاساندى كەدەرگىلەردەن ويداعىداي وتۋگە مۇمكىندىك تۋعىزدى.

پرەزيدەنت نە ىستەسە دە, نەنى قولعا السا دا, ەڭ الدىمەن ونىڭ ەلگە تيگىزەتىن پايدا-زيانىن قاتار بەزبەندەپ, ابدەن ولشەپ-ءپىشىپ, ەلەپ-ەكشەگەننەن كەيىن عانا جۇرتشىلىقتىڭ تالقىسىنا ۇسىنىپ وتىردى. ماسەلەن, استانانى اۋىستىرۋدى الا­يىق. ەلوردانى مۇندا كوشىرۋدىڭ استارىندا, مەنىڭ ويىمشا, رەسمي دەرەكتەردە ايتىلاتىن مالىمەتتەردەن دە باسقا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتىمىزدىڭ قامىن تەرەڭنەن ويلاعان جوسپارلارى جاتقان بولار. سولتۇستىك وبلىستارداعى جەرگىلىكتى حالىقتىڭ سانى استانانى كوشىرەر قارساڭدا 15-20%-دىڭ ول جاق, بۇل جاعى عانا بولاتىن. قازاقتىڭ وسى ءبىر قۇيقالى ولكەسىنە ىشتەن دە, سىرتتان دا كوز الارتۋشىلاردىڭ از بولماعانىن نەسىنە جاسىرامىز. مىنە, وسىنداي ال­ما­عايىپ ساتتە پرەزيدەنت قابىلداعان شۇعىل شەشىم بۇگىندە ءوز ناتيجەسىن بەرىپ وتىر. ءبىر كەزدە تىڭ ولكەسىنىڭ استاناسى اتانعان تسەلينوگراد كوشەلەرىنەن قازاقتى كەزدەستىرۋ نەكەن-ساياق بولسا, بۇگىنگى ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى – جەرگىلىكتى ۇلت وكىلدەرى. بۇگىن­دە سارىارقا توسىندەگى الىپ قۇرىلىس الا­ڭىنا اينالعان استانانىڭ كەلبەتىنە قا­راپ, سۇيسىنەتىندەر دە, تاڭىرقاپ, باس شايقايتىندار دا جەتەرلىك. سۇيسىنەتىن سەبەبى, اينالدىرعان 22-23 جىل بەدەرىندە قالا ادام تانىماستاي وزگەرىپ, ونداعى جۇپىنى عانا تىرشىلىك كوز الدىڭدا قۇلپىرعان عاجاپ كورىنىسكە ۇلاستى. تا­ڭىر­قايتىن سەبەبى, وسىنىڭ ءبارى مينۋت, ساعات سايىن ءوسىپ, اي, جىل وتكەندە الىپ بولىپ شىعا كەلەتىن ەرتەگىدەگىدەي قىسقا مەرزىمدە جۇزەگە استى. ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قول جەتكىزگەن تابىستارى قوماقتى. سانامالاي باستاساق, كوڭىل مارقايار ساتتەر بارشىلىق. ال 2010 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا وتكىزىلگەن ەقىۇ-نىڭ استانا ءسامميتى ەل حالقىنىڭ ومىرىندە ەستە قالار ايتۋلى وقيعا بولدى. تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر اراسىندا, مۇسىلمان مەملەكەتتەرى اراسىندا تۇڭ­عىش رەت ەقىۇ-عا توراعالىق ەتۋ مارتەبەسىنە يە بولعان قازاقستان ەقىۇ-عا مۇشە 56 مەملەكەتتىڭ باسشىلارىن استانادا توقايلاستىرىپ, ون ءبىر جىلدان بەرى وتكىزىلمەگەن كەلەلى جيىننىڭ جوعارى دارەجەدە وتۋىنە ۇيتقى بولا ءبىلدى. بۇل, ارينە, ۇلكەن مارتەبە. بۇل – قازاقستاننىڭ جەڭىسى.

تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 30 جىلى, تاريح ولشەمىمەن الىپ قاراساق, قاس قاعىم ساتتەي-اق. بىراق وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەلىمىزدە عاسىردان استام ۋاقىتتا اتقا­رى­لاتىن ىستەر تىندىرىلدى. تاريحي قىس­­قا مەرزىم ىشىندە ەلىمىز جوسپارلى ەكونوميكادان نارىقتىق ەكونوميكاعا ءوتۋ, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, قۇقىقتىق جانە دەموكراتيالىق مەم­لە­كەت­تى قالىپتاستىرۋ, مەملەكەتتىك ەگە­مەن­دىك­تى, قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى ودان ءارى نىعايتۋ جولىندا زور تابىستارعا قول جەتكىزدى.

تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستانعا 350 ملرد دوللار تىكەلەي شەتەلدىك ين­­ۆەس­­تيتسيا تارتىلدى, بۇل ورتالىق ازيا وڭىرىنە كەلەتىن جالپى ينۆەستيتسيالار اعىنىنىڭ 70%-ىن قۇرايدى, ءىجو كولەمى 20 ەسە ءوستى, 2 ملن-نان استام جۇمىس ورنى اشىلدى. قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ورتاشا جالاقىسى 17 ەسە, ال زەينەتاقى مولشەرى 15 ەسە ءوستى. قازاقستاندىقتاردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 72 جاسقا دەيىن ۇلعايدى, بالا تۋ دەڭگەيى 60%-عا ءوستى. 100 ميل­­­­ليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلدى. 1500 مەكتەپ جانە 2700-دەن استام بالاباقشا مەن 1800 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانى سالىندى.

قازاقستان كوپجاقتى جانە بەيبىت سىرتقى ساياساتتى دامىتىپ, الەمنىڭ 183 مەملەكەتىمەن ديپلوماتيالىق قاتىناس ورناتتى. قازاقستان ساياسي, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك, عىلىمي-تەحنيكالىق جانە مادەني سالالارداعى ورتاق ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ماقساتىندا بۇۇ, ەقىۇ, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى, تمد, شىۇ, ەاەو, ۇقشۇ سەكىلدى حالىقارالىق قوعامداستىق قۇرعان نەگىزگى ۇكىمەتارالىق ۇيىمداردىڭ قۇرامىنا كىرەدى جانە اراداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ارتۋىنا كۇش سالادى.

كۇنى كەشە جانە ءبىر تاريحي وقيعانىڭ كۋاسى بولدىق. ىستانبۇل قالاسىندا تا­مىرى ءبىر, تاريحى تەرەڭ تۇركى ەل­دە­رىنىڭ تۇركى كەڭەسىنىڭ قاناتى قاتايىپ, تۇر­كى مەملەكەتتەرىنىڭ ۇيىمى بولىپ قايتا قۇرىلدى. بۇل بۇكىل تۇركى جۇر­تىن تا­مىر­لاس­تىقپەن ورتاق مۇددەگە بىرىك­تى­رەدى.

2015 جىلدان باستاپ ەلىمىزدە اسا ما­ڭىزدى بەس ينستيتۋتتىق رەفورما جۇزەگە اسىرىلا باستادى. بۇل جاڭعىرتۋلار كاسىبي مەملەكەتتىك اپپارات قۇرۋعا, زاڭ­نىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, ين­دۋس­تريالاندىرۋ مەن ەكونوميكالىق وسىمگە, قازاقستاندىقتاردى بولاشاقتىڭ ءبىرتۇتاس ۇلتىنا توپتاستىرۋ مەن مەم­لە­كەتتىڭ اشىقتىعى مەن ەسەپتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالىپ وتىر. «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى قابىلدانىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن زاڭنامالارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. ەلىمىزدە ءومىر سۇرەتىن سان ەتنوس وكىلدەرىنىڭ تەڭ دارەجەدە دامۋى­نا قولايلى جاعداي تۋعىزا وتىرىپ, قازاق حالقىنىڭ ءوز جەرىندە ءتىلىنىڭ, ءدىنىنىڭ, مادەنيەتىنىڭ وركەندەۋىنە قول جەتكىزدىك. ءبىر كەزدەرى ءوز ەلىندەگى سانى 29%-عا دەيىن قۇلدىراعان حالقىمىزدىڭ سانى قازىرگى كەزدە رەسپۋبليكا تۇرعىندارىنىڭ 72%-ىنان استى. ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى قايتا تۇلەتۋ ءۇشىن «مادەني مۇرا» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جاسالدى.

جوعارىدا ايتىلعانداي, تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاقستان نەبىر قيىن-قىستاۋ كەزەڭدەردەن سۇرىنبەي ءوتىپ, تولاعاي تابىستارعا جەتتى, قارقىندى دامۋ جولىنا ءتۇستى. ەل دە, زامان دا, قوعام دا, ادام دا جاڭاردى. قازاقستاندى بۇكىل الەم تانىدى. بۇرىن ءبىز كىم ەدىك, قازىر كىمبىز؟ ءاربىر قازاقستاندىق وزىنە وسى سۇراقتى قويىپ, ويلانسا, ءبىزدىڭ ەلدىڭ بۇگىنگى جەتىستىكتەرى كوز الدىمىزعا كەلەدى, كوكىرەگىڭدى ءوز ەلىڭە, وتانىڭا دەگەن ريزاشىلىق سەزىم مەن ماقتانىش كەرنەيدى.

قازاقستان حالقىنا ارناعان بيىلعى جولداۋىندا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ: ء«بىز تۇعىرى مىعىم ەل بولۋ جولىندا كەدەرگىلەردى ەڭسەرىپ, قيىن­دىقتاردى جەڭىپ كەلەمىز. مۇنىڭ بارىنە بەرەكەلى بىرلىك پەن ەسەلى ەڭبەك ارقىلى جەتتىك» دەگەن بولاتىن.

ەلىمىز تاۋەلسىزدىك جىلناماسىنىڭ ءتورتىنشى ونجىلدىعىنا قادام باسقالى تۇر. بۇل كەزەڭنىڭ وڭاي بولمايتىنى قازىردىڭ وزىندە ايقىن بايقالۋدا. سون­دىق­تان كەز كەلگەن سىن-قاتەرگە دايىن بولۋعا ءتيىسپىز. تىنىمسىز ىزدەنىپ, ۇدايى العا ۇمتىلۋىمىز قاجەت», دەپ, الدا تۇر­عان ماقساتتارعا كەڭىنەن توقتالىپ, ونى ورىنداۋ جولدارىن ايقىنداپ بەردى. بۇل ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ءبارىمىز ءبىر كىسىدەي جۇمىلىپ, ەلىمىزدە بىرلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاپ, پرەزيدەنتىمىزدىڭ توڭىرەگىنە توپتاسىپ, ايانباي تەر توگىپ ەڭ­بەك ەتۋىمىز كەرەك. بۇل ءبىزدىڭ تاۋەل­سىز­دىكتى نىعايتۋعا قوسقان ۇلەسىمىز بولادى.

قۋانىش ايتاحانوۆ,

قوعام قايراتكەرى