«كۇمىس كەزدىك سۇيكىمدى» دەگەندەي, كوپتەن بەرى قوعامدا قىزۋ پىكىرتالاسقا نەگىز بولعان Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ العاشقى لەگى ەلىمىزگە جەتكىزىلدى. Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ 46 800 دوزاسى الماتى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ورتالىقتاندىرىلعان قويماسىنا ورنالاستىرىلدى. بۇل پارتيا الىپ شاھاردىڭ بارلىق ەمحانالىق ۇيىمىنا بولىنبەك.
دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى 12 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى بالالاردى, جۇكتى ايەلدەر مەن بالا ەمىزەتىن انالاردى Pfizer ۆاكتسيناسىمەن ۆاكتسينالاۋدى ۇسىنعانى بەلگىلى. اقش-تا وسىعان دەيىن اتالعان ەكپە 8 ملن-نان استام بالاعا سالىنعان ەكەن. جالپى, بۇل ەلدە ۆاكتسينا بالالارعا 5 جاستان باستاپ سالىنسا, قىتايدا 3 جاستان باستاپ سالىنادى. قىتايدا قازان ايىنداعى دەرەككە سايكەس 3-17 جاس ارالىعىنداعى 60 ملن-نان استام بالا يناكتيۆتى ەكپە العان. الەمنىڭ 20-دان استام ەلىندە ەكپە بالالارعا 12 جاستان باستاپ سالىنىپ جاتىر. قازاقستان وسى سوڭعى ساناتقا ەنبەك. ياعني ەلىمىز الەمدەگى ىندەتتىڭ قۇبىلمالى رايىن ەسكەرە وتىرىپ, 12-18 جاس اراسىنداعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردى يممۋنداۋدا تورتكۇل دۇنيەگە تيىمدىلىگىمەن تانىلعان Pfizer ۆاكتسيناسىن پايدالانادى.
ەلىمىزدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى ەكپە تەگىن جانە ەرىكتى تۇردە جۇرگىزىلەتىنى ءمالىم. «حالىق دەنساۋلىعى جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى» كودەكستىڭ 77-بابى بويىنشا كەز كەلگەن مەديتسينالىق ءراسىم, ونىڭ ىشىندە ۆاكتسينا ەكپە الۋشىنىڭ كەلىسىمىمەن عانا سالىنادى. 12 جاستان 17 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەردى ۆاكتسينالاۋعا اتا-انالارىنىڭ نەمەسە ولاردىڭ زاڭدى وكىلدەرىنىڭ جازباشا كەلىسىمىمەن عانا رۇقسات بەرىلەدى. ياعني ەلىمىزدە ۆاكتسينالاۋدان باس تارتقانى ءۇشىن اكىمشىلىك نەمەسە قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلماعانىن ايتا كەتەلىك.
الماتى قالاسىنداعى ورتالىق قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانا ديرەكتورىنىڭ ينفەكتسيالىق باقىلاۋ ەپيدەميولوگيالىق ماسەلەلەرى جونىندەگى ورىنباسارى ەلۆيرا يبراگيموۆا ۆاكتسينالاۋ ءبىرىنشى كەزەڭدە مەديتسينالىق مەكەمەلەردە, سودان كەيىن مەكتەپتەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇرگىزىلەتىنىن جەتكىزدى. 23400-دەن ەكى كومپونەنتكە بولىنەتىن ۆاكتسينانى جۇكتى (16-30 اپتا), بالا ەمىزەتىن ايەلدەر (بالا تۋعاننان باستاپ 42 كۇننەن كەيىن) جانە 12 جاستان 18 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەر الا الادى.
ۆاكتسينانىڭ تەمپەراتۋرالىق رەجىمىنىڭ بارلىق شارتتارىن ساقتاي وتىرىپ جەتكىزىلگەنىن ايتقان دارىگەرلەر ۆاكتسينالاۋدى 21-28 كۇن ارالىعىندا جۇرگىزبەك. ۆاكتسينا قويمادا تسەلسي بويىنشا 60-تان-90 گرادۋسقا دەيىنگى تەمپەراتۋرالىق رەجىمدە ساقتالادى. دەسە دە ەمحانالار ۆاكتسينا العان كەزدە تەمپەراتۋرا رەجىمى وزگەرەدى. ياعني ۆاكتسينا تسەلسي بويىنشا + 2, + 8 گرادۋس تەمپەراتۋرادا ساقتالادى. بۇل نۇسقاۋلىقتا ءبىر اي ىشىندە اتالعان ۆاكتسينانى وسى تەمپەراتۋرالىق رەجىمدە ساقتاۋعا بولاتىندىعى جازىلعان.
الماتى قالاسىنىڭ سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اسەل قالىقوۆا Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ ءبىر قۇتىسى التى ادامعا ارنالعانىن, ازىرگە حالىقتىڭ باسقا توبىنا بۇل ۆاكتسينا ەگىلمەيتىنىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا ەلدىڭ نازارى Pfizer ۆاكتسيناسىنا اۋىپ وتىرعانى راس. ونىڭ ءبىر سەبەبى, ۆاكتسينالاۋ پاسپورتىنىڭ اياسى كەڭەيە تۇسەتىنىندە بولسا كەرەك. ياعني شەتەلدەرگە بۇل ۆاكتسينامەن ەمىن-ەركىن شىعا الاسىز.
قازىر ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭىرىندە COVID-19 احۋالى تۇراقتاندى. دەسە دە جاڭا شتامدارعا قارسى قورعانىس اسەرىنىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى قايتا ەگۋ ۇسىنىلىپ وتىر. البەتتە, دارىگەرلەر بۇعان دەيىن قازاقستان حالقىنىڭ باسىم بولىگى ەگىلگەن Vero Cell, «سپۋتنيك V» جانە QazVac ۆاكتسينالارىنىڭ «دەلتا» سىندى قاۋىپتى شتامدارعا قارسى جاقسى قورعانىس بولعانىن اتاپ ءوتتى. بىراق ەپيدەميولوگتەر ىندەتتىڭ تارالۋ قارقىنىنىڭ تومەندەۋى تۋرالى تۇجىرىم جاساۋعا ءالى ەرتە ەكەنىن, «ۇجىمدىق يممۋنيتەت» دەربەس قالىپتاسپايتىنىن, ۆاكتسينالاۋ مەن قايتا ۆاكتسينالاۋ 75-80 پايىزعا جەتكەندە عانا اۋرۋدىڭ ەكپىنى باسەڭدەيتىنىن ايتادى. رەۆاكتسينالاۋعا قوسىمشا دوزا بولعان جاعدايدا Pfizer ۆاكتسيناسىن دا پايدالانۋعا بولادى. الايدا ازىرگە ازاماتتاردىڭ الدىندا باسقا دا يناكتيۆتى جانە ۆەكتورلىق ۆاكتسينالاردى تاڭداۋىنا مۇمكىندىك بار.
ايتپاقشى, الماتى قالاسى قوعامدىق دەنساۋلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا سۇلتانعازيەۆا جۇكتى ايەل ۆاكتسينا السا, بالاسى دا كوروناۆيرۋسقا قارسى يممۋنيتەتپەن دۇنيەگە كەلەتىنىن ايتادى. ياعني «كوميرناتي» (Pfizer, اقش) مرنك-ۆاكتسيناسى جۇكتى ايەلدەر ءۇشىن قاۋىپتى ەمەس.
قازىر 30 مىڭنان اسا الماتىلىق بالاسىنا Pfizer ۆاكتسيناسىن سالدىرۋعا كەلىسىم بەرىپ وتىرعان كورىنەدى. اتالعان ۆاكتسينانى سالۋ بۇگىن باستالادى.