ءماجىلىس توراعاسى رەسمي ساپارمەن ازەربايجاندا بولدى
قازاقستان مەن ازەربايجان – ستراتەگيالىق ارىپتەستەر. قوس ەلدى كوپ عاسىردان بەرى جالعاسىپ كەلە جاتقان دوستىق, تاتۋ كورشىلەستىك پەن ىنتىماقتاستىق بايلانىستىرادى. وسى جاقسى ءداستۇرلەرگە نەگىزدەلگەن ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز باسشىلارىنىڭ سانقىرلى كەلىسىمدەرى ەكى ەلدى ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ جاڭا بەلەسىنە كوتەردى. ال ماڭىزدى مەملەكەتارالىق بايلانىستى دامىتۋعا قازاقستان مەن ازەربايجاننىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق ورگاندارى دا زور ۇلەس قوسۋدا.
ازەربايجاندا رەسمي ساپارمەن بولعان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى نۇرلان نىعماتۋلين مەن ازەربايجان ميللي مەدجيليسىنىڭ سپيكەرى وكتاي اسادوۆ الداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ ماڭىزدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. تاراپتار قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ اراسىنداعى ۇزاقمەرزىمدى قۇجاتتاردا بەلگىلەنگەن ماقساتتاردى جۇزەگە اسىرۋدى قۇقىقتىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋگە باسا نازار اۋداردى. نۇرلان نىعماتۋلين:
– ازەربايجان – قازاقستاننىڭ كاۆكاز وڭىرىندەگى نەگىزگى جانە سەنىمدى ارىپتەسى. جانە ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتەرىمىزدىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان تۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر ىنتىماقتاستىعى كەڭەسى تۇركى حالىقتارىن بىرىكتىرۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى, – دەدى.
سپيكەرلەردىڭ پىكىرىنشە, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ ينۆەستيتسيا سالاسىندا, ونىڭ ىشىندە مۇناي جانە گاز تاسىمالداۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيا, باسقا دا ەكونوميكالىق سالالاردا ىنتىماقتاستىق مۇمكىندىگى وتە زور.
ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋدا باكۋ – اقتاۋ – باكۋ باعىتى بويىنشا پارومدىق قاتىناس, سونداي-اق, اقتاۋ جانە باكۋ حالىقارالىق تەڭىز ساۋدا پورتتارى اراسىندا تىعىز بايلانىس ورناعان.
كەزدەسۋ قورىتىندىسىندا قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسى مەن ازەربايجان ميللي مەدجيليسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. كەلىسىمگە سايكەس, زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمىسىندا تاجىريبە الماسۋ جولىندا قوس تاراپ, پارلامەنتتىڭ بەيىندىك كوميتەتتەرى اراسىندا جۇيەلى ءىس-قيمىلدى رەتتەۋگە, پارلامەنتارالىق ۇيىمدار اياسىندا ءۇيلەستىرىلگەن جانە كەلىسىلگەن ماسەلەلەردى ىلگەرىلەتۋ جولىندا ءوزارا ىقپالداسۋعا, سونداي-اق, ءتۇركىتىلدەس مەملەكەتتەر پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى اياسىندا تۇركى ءبىرلىگىن نىعايتۋعا ىقپال ەتپەك.
ءوزارا ۇنقاتىسۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالعان ن.نىعماتۋلين:
– ازەربايجاندا وتكەن بارلىق كەزدەسۋلەردە ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ ماڭىزدى باستامالارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلاتىنىنا كۋا بولدىق. جانە ول باستامالاردىڭ ەكى ەلدىڭ, سونىڭ ىشىندە, زاڭ شىعارۋشى ورگاندار اراسىنداعى بايلانىستى ودان ءارى نىعايتۋعا ىقپال ەتەتىنى ايقىن. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ پارلامەنتتەرىمىز اراسىندا ارنايى كەلىسىمگە قول قويىلدى. ارينە, بۇل قۇجات ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ ءجانە ازەربايجان پرەزيدەنتىنىڭ ستراتەگيالىق كەلىسىمدەرىن زاڭ جاعىنان قولداۋعا, سونىمەن بىرگە, ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ كەلەشەكتە تابىستى دامۋىنا ۇلەس قوساتىنى ءسوزسىز, – دەدى.
ءماجىلىس توراعاسى باكۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامىمەن جانە ستۋدەنتتەرىمەن كەزدەستى. بۇل – بيىلعى جىلى قۇرىلعانىنا 95 جىل تولاتىن اتالعان ەلدەگى ەڭ تانىمال وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى. بۇل جەردە جۇمىس ىستەگەندەر جانە وقىعاندار قاتارىندا بۇگىنگى كۇنى ازەربايجاننىڭ قالىپتاسۋ تاريحىندا ءوز قولتاڭباسىن قالدىرىپ جۇرگەن عالىمدار, قوعام قايراتكەرلەرى وتە كوپ.
جۇزدەسۋ بارىسىندا قازاقستاننىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ بولاشاعى, ەلباسىنىڭ جولداۋى, سونداي-اق, قازاقستان–ازەربايجان ىنتىماقتاستىعىنىڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرى نازارعا الىندى. ن.نىعماتۋلين قازاقستان ءۇشىن ازەربايجانمەن قارىم-قاتىناستى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ستراتەگيالىق ارىپتەستىك دەڭگەيىندە دامىتۋ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سىرتقى ساياساتتاعى باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ زاڭ شىعارۋشىلىق جۇمىسى دا تىلگە تيەك ەتىلىپ, اسىرەسە, ەلباسى جولداۋىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان زاڭ جوبالارىنا نازار اۋدارىلدى.
قوس ەل بايلانىسىنىڭ الەۋەتىنە توقتالعان ءماجىلىس توراعاسى مۇناي-گاز, وندىرىستىك سەكتور, لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىندا ءوزارا ءىس-قيمىلدى جەتىلدىرۋ كەرەكتىگىن العا تارتتى. «ءبىزدىڭ باۋىرلاس ەلدەرىمىزدىڭ سەنىمدى جانە ۇدەمەلى دامۋى ەكىجاقتى ءارىپتەستىكتىڭ تابىستى نىعايۋى مەن ەلدەرىمىز اراسىنداعى ءوزارا ءتيىمدى ينتەگراتسياعا تىڭ سەرپىن بەرەتىن بولادى», – دەدى ن.نىعماتۋلين.
جينالعاندار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جولداۋىنا اسا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. ماسەلەن, گ.اليەۆ اتىنداعى «ازەربايجان – قازاقستان» رەسپۋبليكالىق دوستىق قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ەلدار گيۋناي: «قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ كاسپي ايماعىنا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعىن قامتىعانى وتە ماڭىزدى. مەنىڭشە, قازاقستان دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋ ماقساتىنا جەتەدى. ءبىز سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدىڭ جەتىستىكتەرى ءۇشىن ماقتانامىز جانە الداعى ۋاقىتتا دا يگىلىك پەن وركەندەۋ تىلەيمىز», – دەپ اعىنان جارىلدى.
ودان ءارى ءماجىلىس توراعاسى بىرنەشە جىل بۇرىن ۋنيۆەرسيتەتتە اشىلعان اباي اتىنداعى قازاق ءتىلى, تاريح جانە مادەنيەت ورتالىعى تىنىسىمەن تانىستى. بۇل جەردە ستۋدەنتتەر بارلىق تانىمدىق قۇرالداردى پايدالانا وتىرىپ, ادامزات عۇلاماسى اتانعان ۇلى ابايدىڭ شىعارماشىلىعىمەن تانىسا الادى.
باكۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى تاريح فاكۋلتەتىنىڭ تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى سانۋبار يسمايلوۆا: «ەكى ەلدىڭ ارىپتەستىگى ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتتەرىمىزدىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا دوستىق جانە تاتۋ كورشىلىك بايلانىسىمىز ارقاشاندا جوعارى دەڭگەيدە داميتىن بولادى», – دەگەن ويىن ورتاعا سالا كەلىپ, الداعى ۋاقىتتا دا قازاقستان مەن ازەربايجان قارىم-قاتىناسىنىڭ نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
ساۋلەبەك ءبىرجان.