ەكولوگيا مينيسترلىگى كاسپي تەڭىزىنىڭ تارتىلىپ بارا جاتقانىن ايتتى

قر ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنىڭ قوعاممەن بايلانىس دەپارتامەنتى بۇل جاعدايعا قاتىستى ارنايى مالىمدەمە تاراتتى.

«بۇل – اقتاۋ قالاسىنىڭ ماڭىنداعى كەندىرلى اۋدانى. اتالمىش اۋماق, اسىرەسە تەڭىزدىڭ سولتۇستىك-شىعىس بولىگى ىرگەلەس جەر ءتۇبىنىڭ كىشكەنتاي بەتكەيلەرى وتە تاياز, باتپاقتى جەرگە اينالۋدا. سونىمەن قاتار كوپ جىلعى باقىلاۋلاردىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا قازىرگى ۋاقىتتا كاسپي تەڭىزى دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى تىركەلدى.

تەڭىز دەڭگەيى 2005 جىلدان باستاپ تومەندەپ كەلەدى. 2005 جىل مەن 2020 جىلعا دەيىنگى تالداۋ بويىنشا تومەندەۋ دەڭگەيى 133 سم بولعان. 2021 جىلعا ارنالعان بولجامعا سايكەس قازىردىڭ وزىندە تەڭىز دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى 140 سم-دەن اسقان.

ەڭ الدىمەن, تايازدانۋدىڭ سەبەبى كاسپي تەڭىزىنىڭ دە, ونىڭ باسسەينىنىڭ دە سۋ بالانسىنىڭ سيپاتتامالارىنىڭ وزگەرۋىمەن بايلانىستى», دەلىنگەن حابارلامادا.

باسسەيندەگى كليماتتىڭ وزگەرۋى اعىننىڭ ازايۋىنا اكەلەدى, ال تاعى ءبىر سەبەبى – انتروپوگەندىك اسەر. كاسپيگە قۇياتىن ەدىل, جايىق (ورال), كاۆكاز وزەندەرىنىڭ بارلىعى جول-جونەكەي توقتاۋسىز تۇتىنىلۋدا. ونىڭ اينالاسىندا كوپتەگەن ءىرى سۋ قويمالارى سالىنعان, قارقىندى شارۋاشىلىق قىزمەت تە جۇرگىزىلۋدە.

«ماۋسىمدىق سۋ الاتىن سۋ قويمالارىنىڭ سالدارى تەڭىزگە جەر ءۇستى اعىنىنىڭ ازايۋىنا, تەڭىزدىڭ تايازدانۋىنا اكەلىپ سوعۋدا. سونىمەن قاتار كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى بۋلانۋ كۇشەيىپ, تيىسىنشە اعىننىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتەدى.

قازاقستاننىڭ ەكولوگيا مينيسترلىگى اتالعان ماسەلە بويىنشا رەسەي تاراپىمەن ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزدى. بىرنەشە رەت وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەشەندى شارالار ازىرلەندى:

- بىرىڭعاي جول كارتاسى بەكىتىلىپ, ىسكە اسىرىلۋدا, وعان سايكەس جايىق وزەنى باسسەينىنىڭ قازاقستاندىق بولىگى بويىنشا قاجەتتى ماتەريالدار جينالدى;

- 2021-2024 جىلدارعا ارنالعان جايىق ترانسشەكارالىق وزەنى باسسەينىنىڭ ەكوجۇيەسىن ساقتاۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جونىندەگى قازاقستان-رەسەي ىنتىماقتاستىعىنىڭ باعدارلاماسى قابىلدانىپ, ىسكە اسىرىلۋدا.

باعدارلاما شەڭبەرىندە وزەن باسسەينىن لاستاۋ كوزدەرىن تۇگەندەۋ جانە انىقتاۋ, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسى اۋماعىندا ترانسشەكارالىق جايىق وزەنىنىڭ باسسەينىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالار ىسكە اسپاق.

بۇدان باسقا, قازىر كاسپي تەڭىزىنىڭ گيدرومەتەورولوگياسى جانە لاستانۋ مونيتورينگى جونىندەگى ۇيلەستىرۋ كوميتەتىنىڭ (كاسپكوم) جانە كاسپي تەڭىزىنىڭ تەڭىز ورتاسىن قورعاۋ جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنتسيانىڭ (تەگەران كونۆەنتسياسى) ۋاقىتشا حاتشىلىعىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان كاسپي تەڭىزى وڭىرىندەگى كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى كونفەرەنتسيا وتۋدە. وسىنداي ءىرى حالىقارالىق دەڭگەيلەردە كاسپي تەڭىزىنىڭ تارتىلۋى كۇن تارتىبىندە تالقىلانۋدا», دەلىنگەن ەكولوگيا مينيسترلىگى تاراتقان حابارلامادا.