كاسىپكەرلىك سالادا ءوسىم بار

كوروناۆيرۋس داعدارىسىنان كەيىن كاسىپكەرلىك سالاسى قاي­تا­دان جاندانا باستادى. ءبىر جىل­دىڭ ىشىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستە ءونىم شىعارۋ بىردەن 25%-عا وسكەن, دەپ حابارلايدى finprom.kz. شىعارىلعان ءونىمنىڭ كوپ بولىگى شاعىن كاسىپ­كەر­لىككە تيەسىلى. وسى سالالاردا جۇمىسپەن قامتىلعاندار دا كوپ.

شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋب­ەك­تىلەرى شىعارعان ءونىم كو­لەمى بىلتىرعى قىسقارتۋ كەزەڭىنەن كەيىن 25,4%-عا كۇرت ارتىپ, 2021 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ارالىعىندا 17,5 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. سەكتورداعى جىلدىق ءوسىم ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە بايقالدى دەۋگە بولادى. ەڭ تومەنگى ءوسىم پاۆلودار وبلىسىندا بولسا دا مۇنداعى شوب-تىڭ ءونىم شىعارۋ ۇلەسى 9,8%-دى قۇراعان. ال ەڭ جوعارى كورسەتكىش تۇركىستان وبلىسىندا – 65,9%. قازاقستاننىڭ تەك ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ كورسەتكىشى عانا بىلتىرعىمەن سالىستىرعاندا 5,2%-عا تومەن­دە­گەن.

شاعىن جانە ورتا كاسىپ­كەر­لىك سۋبەكتىلەرى ءونىمى­نىڭ جارتىسىنا جۋىعى الماتى (4,5 ترلن تەڭگە) جانە نۇر-سۇلتان قالاسىندا (4 ترلن تەڭگە) ون­دى­رىلگەن. ونىمدەردىڭ 70,6%-ى نەمەسە 12,4 ترلن تەڭگە تىكەلەي شاعىن بيزنەسكە تيەسىلى. ورتا بيزنەستە 19,6% نەمەسە 3,4 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمى شىعارىلعان. جەكە كاسىپكەرلەرگە – 8,3% نەمەسە 1,4 ترلن تەڭگە, شارۋا قو­جا­لىقتارىنىڭ ۇلەسى – 1,5% نە­مەسە 266,5 ملرد تەڭگە.

بارلىق شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىنىڭ ۇشتەن ەكىسى جەكە كاسىپكەرلەرگە تيەسىلى – 62,8%, شاعىن بيزنەسكە – 21,1%, شارۋا قوجالىقتارىنا – 15,9%, ورتا بيزنەسكە – 0,2%.

سونىمەن قاتار سالادا جۇ­مىس ىستەيتىندەردىڭ 41,5%-ى – شاعىن بيزنەستە. ودان كەيىنگى تىزىم­دە جەكە كاسىپكەرلەر تۇر: وسى سەكتورداعى جۇمىسپەن قام­­­تىل­عانداردىڭ ۇلەسى – 39,3%, ورتا بيزنەس سالاسىنا قا­تىستى كومپانيالاردا ەڭبەك ەتە­تىندەر – 10,3%, شارۋا قوجا­لىق­­تا­رىن­دا 8,9% كاسىپكەر جۇ­مىس ىستەيدى.

كاسىپكەرلىك سالانىڭ قايتا جاندانۋىنا مەملەكەتتىك قول­داۋ­لار دا ىقپال ەتىپ وتىر, دەيدى ساراپشىلار. ۇلتتىق ەكو­نوميكا مينيسترلىگىنىڭ مالى­مەتىنشە, بيىل دا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى جەڭىلدىكپەن نە­سيە­­لەندىرۋ جۇمىستارى جال­عا­سىپ جاتىر. وسى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا 663 ملرد تەڭگە سوماسىنا 16 مىڭنان استام جوبا جەڭىلدەتىلگەن نە­سيە­مەن قارجى العان. جىل قو­رى­­تىندىسى بويىنشا 2,5 ترلن تەڭگەنىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيە­سى 47 مىڭنان استام جوباعا بەرىلەدى دەگەن جوسپار بار.

ەكونوميكانىڭ زارداپ شەككەن سالالارىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس كرەديتتەرىن قايتا قارجىلاندىرۋ جۇمىسى دا توقتاعان جوق. 2020 جىلدىڭ 15 ناۋرىزى مەن 2021 جىلدىڭ 15 ناۋرىزى ارالىعىندا 475 ملرد تەڭگە سوماسىنا 9 مىڭعا جۋىق جوبانى قايتا قارجىلاندىرۋ ءۇشىن سۋبسيديالار بەرىلگەن. بيىل سۋبسيديا بولىنەتىن سالالار كوبەيە تۇسكەن. كەڭەيتىلگەن تىزبە بويىنشا جىل سوڭىنا دەيىن سۋبسيديالار 132 ملرد تەڭگە كرەديتتىك پورفەل سوماسى بويىنشا 2 مىڭ جوباعا تولەنەدى.