شاراپحانا قازىعۇرت اسۋىنان اسىپ تۇسكەننەن كەيىن اۋدان ورتالىعىنا ءسال جەتپەي, ۇلكەن جولدى جاعالاي جاتقان اۋىل. شاراپحانا دەگەن اتىنا قاراپ بۇل اۋىلدا ءبىر كەزدەرى شاراپ شىعاراتىن زاۋىت بولعان با, جوق, الدە شاراپ ساتۋمەن اتى شىققان اۋىل ما دەپ ويلاپ قالاتىنىڭ انىق. بىراق, وسى اۋىلدىق وكرۋگتىڭ اكىمى ءابسامات تويشيەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇل ەلدى مەكەن اتاۋىنىڭ شاراپپەن «شاتاعى», بىلايشا ايتقاندا, ىشىمدىكپەن ەشقانداي بايلانىسى جوق. ۇلى جىبەك جولىنىڭ بويىندا جاتقان بۇل اۋىلعا وتكەن عاسىرلاردا ءارى-بەرى قاتىناعان ساۋدا كەرۋەندەرى توقتاماي وتپەيتىن بولعان. مىنە, وسىنداعى شايحانادا ۇلكەن ماسەلەلەر شەشىلگەن كورىنەدى. ساۋدا-ساتتىقتان بولەك, كوش-كەرۋەندەردى تونايتىن قاراقشىلاردى قۇرىقتاۋ, باسقا دا ەل ىشىندە بولىپ جاتقان ءىرىلى-ۇساقتى بۇزاقىلىقتار, وعان كىمدەردىڭ كىنالى ەكەنى تالقىلانعان. قىسقاشا ايتقاندا, وسى جولدىڭ بويىندا ساۋدا-ساتتىق جاساعاندار بوتەن جەردە ءزابىر كورسە نەمەسە ءبىر ماسەلەگە ريزا بولماسا, وسى جەرگە كەلىپ, ۇلكەندەردىڭ سارابىنا سالادى ەكەن. سودان بولار, اۋىل وتكەن عاسىرلاردا ساراپحانا دەپ اتالىپتى. كەيىن, كەلە-كەلە شاراپحانا دەپ وزگەرگەن.
اۋىلدىڭ بۇل اتاۋى كەڭەس وكىمەتى كەزىندە جەرگىلىكتى باسشىلاردى دا قاتتى ويلاندىرسا كەرەك. سودان ءبىر كۇندە وزگەرتىپ, قاراتاس دەگەن ات بەرىپتى. بىراق, ەلىمىزدە تاۋەلسىزدىك تۋى جەلبىرەگەن جىلدارى جەرگىلىكتى جۇرت ەلدى مەكەنگە تاريحي اتاۋىنىڭ قايتىپ ورالۋىنا قول جەتكىزەدى. ءازىل بولسا دا ايتا كەتەيىك, «ءبىزدىڭ اۋىلدىڭ اتاۋى اراق-شاراپتان الىسقا ۇزاي المادى عوي. «قاراتاس» دەگەن اتاۋدى تەرىس قاراتىپ وقىساڭىز دا, ءبارىبىر «سات اراق» بولىپ شىعادى. سوندىقتان تاريحي اتاۋىن قايتا بەرىڭىزدەر» دەگەن ەكەن اۋىل تۇرعىندارى.
بۇگىندە شاراپحانادا جەتى جۇزگە جۋىق وتباسى تۇرادى. توڭىرەگىندەگى جىڭىشكە, ماحامبەت, مايلىوشاق, تالدىبۇلاق جانە باقابۇلاق اۋىلدارى بىرىگىپ, ءبىر اۋىل وكرۋگىن قۇراپ وتىر. شىمكەنت پەن تاشكەنتتىڭ اراسىن جالعاستىرىپ جاتقان ۇلكەن تاس جولدىڭ بويىندا جاتقاندىقتان بۇل اۋىل تۇرعىندارىنىڭ وزەگى تالعان ەمەس. شاراپحانالىقتار شارۋاعا پىسىق. مىسالعا, وسى اۋىلدىڭ ازاماتى عالىم قويمانوۆ مال بازارىن ىسكە قوسىپ, الداعى ۋاقىتتا 100 باس ءسۇتتى سيىر ۇستاپ, مال بورداقىلاۋ الاڭىن اشۋدى قولعا الۋدا. ءلاززات جۇباتوۆا 1 گەكتار جەرگە جىلىجاي جاساپ, وتكەن جىلى 105 توننا ءونىم الىپتى. ال, ءۇرجاميلا توقمىرزاەۆا بيىل ءوز قاراجاتىنا 150 ورىندىق بالاباقشا سالۋدى جوسپارلاسا, ەرجان دولداي تالدىبۇلاق اۋىلىنان 2,4 گەكتار جەرگە زاماناۋي سپورت الاڭىن, سامات ەسبولوۆ جاستارعا ارنالعان ويىن-ساۋىق كەشەنىن سالۋدى ويلاستىرىپ وتىر. جالپى العاندا, وتكەن جىلى بۇل اۋىلدان 20 ازامات قۇجات تاپسىرىپ, بارلىعى دا «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا نەسيە الىپتى.
سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدا بۇل اۋىلدىق وكرۋگكە تابيعي گاز تارتۋ ماسەلەسى قولعا الىنۋدا. «ايتسە دە, ءۇيلەرگە گاز كىرگىزۋ ماسەلەسى ءوز دەڭگەيىندە جۇرمەي وتىر. ارينە, وعان قۇجاتتاندىرۋ ماسەلەسىن تىم كەشىكتىرىپ جىبەرگەن تۇرعىنداردىڭ وزدەرى دە كىنالى. بۇگىندە بۇل اۋىل وكرۋگى بويىنشا 1023 وتباسى, ياعني تۇرعىنداردىڭ 74,6 پايىزى كوگىلدىر وتىنمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. 2015 جىلى تاعى ەكى اۋىل, 2017 جىلى ءبىر اۋىلدا بۇل ماسەلە ءوز شەشىمىن تاباتىن بولادى. قۇبىر ارقىلى اۋىلدىڭ 51,7 پايىزى تازا سۋ ءىشىپ وتىر. وتكەن جىلى سۋ ۇڭعىلارىن قازۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قارجى قارالىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارى ءجۇردى. ەندى الداعى ءتورت جىلدىڭ ىشىندە وكرۋگتىڭ 97 پايىزى اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتىلەتىن بولادى», دەيدى شاراپحانا اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى ءابسامات تويشيەۆ.
ءدال قازىر شاراپحانا تۇرعىندارىن ءبىلىم بەرۋدىڭ ساپاسى قينايدى. وتكەن جىلى وكرۋگ بويىنشا ۇبت-عا قاتىسقان 115 وقۋشىنىڭ بىرەۋى عانا التىن بەلگى يەگەرى اتانعان. «بۇل, ارينە, ءبىلىم ساپاسىنىڭ وڭباي تۇرعانىن بىلدىرەدى. بالالاردىڭ الاڭسىز ءبىلىم الۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان, بىراق ناتيجە جوق. مەنىڭشە, بار ماسەلە مۇعالىمدەردىڭ ساپاسىندا بولىپ تۇر» دەيدى, اۋىلدىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى راحىمبەردى قالەنوۆ. شىنىندا, اۋىلدا بالالاردىڭ ءبىلىم الۋى ءۇشىن بار جاعداي جاسالۋدا. ى.التىنسارين اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ەسكى ينتەرناتى 35 ميلليون تەڭگەگە جوندەلسە, تاعى ەكى مەكتەپتىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى جاسالدى. اللا قالاسا, ەكى مەكتەپتىڭ دە قۇرىلىسى كەلەسى جىلى باستالماق. ەندەشە, اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا كۇش سالسا ەكەن.
«بۇل اۋىلداعى ەگىستىك كولەمى 8540 گەكتاردى قۇرايدى. بۇل جاقسى كورسەتكىش. جىل سايىن بوس جاتقان جەرلەر يگەرىلىپ كەلە جاتىر. بىراق, جەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەسى قيناپ تۇر. ەلدىڭ كوبى جەرلەرىنە ماشاقاتى از جوڭىشقا, ماقسارى ەگە سالۋعا قۇمار. باۋ-باقشا وتىرعىزۋعا قۇلشىنىس تومەن. كورشى سارىاعاش, ماقتاارال اۋداندارىنىڭ شارۋالارى 1 گەكتار باۋدان شامامەن 5 مىڭ اقش دوللارىنداي پايدا تابادى ەكەن. مەملەكەت بۇل سالانى سۋبسيديالاندىرۋعا ۇلكەن كۇش سالۋدا. وسىنى شارۋالار پايدالانا ءبىلۋى كەرەك», دەيدى قازىعۇرت اۋدانىنىڭ اكىمى بولاتبەك قىستاۋوۆ.
ءيا, «بەرەكەنى كوكتەن تىلەمە, ەتكەن ەڭبەكتەن تىلە» دەگەن, قاسيەتتى قازىعۇرت تاۋىنىڭ قۇت-بەرەكەگە تولى قويناۋى ەڭبەك ەتەمىن دەگەنگە بەرەكە-نەسىبەسىن ءيىپ-اق تۇر عوي. شىنىندا قىرداعى الاقانداي جەرىن جىرتىپ, بولماشى بيدايىن شاشىپ تاستاپ, ارقانى كەڭگە سالىپ جۇرگەندەر جەتەرلىك. ەلباسى ن.نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا «بۇگىنگى فەرمەرلەر تەك ۋاقىتشا ءارى اۋا رايىنا بايلانىستى كەزدەيسوق جەتىستىكتەردى مالدانىپ قالماي, ءوندىرىستىڭ ءوسىمى جونىندە ويلانۋى ءتيىس», دەپ بۇگىنگى شارۋاعا جاڭاشا كوزقاراس, جاڭاشا لەپ كەرەك ەكەنىن باسا ايتتى. مىنە, شاراپحانالىق شارۋالار بۇل ماسەلەنى وسى باستان ساراپقا سالىپ جاتىر.
ورالحان ءداۋىت,
«ەگەمەن قازاقستان».
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.