كۇننەن كۇن اسقان سايىن سوچيدە ءوتىپ جاتقان XXII قىسقى وليمپيا ويىندارى بايگەسى تورىندەگى باسەكە كۇشەيىپ كەلەدى. سول شايقاستاردىڭ شارپۋلارى شىعار, ونداعى ناتيجەلەر مەن كورسەتكىشتەر ءار سايىستان سوڭ وزگەرىپ, توپ باسىنداعىلاردىڭ تالاسىنا تۇزەتۋلەر ەنىپ جاتىر. مۇنى ءبىز ەسەبىن بەرىپ وتىرعان سەيسەنبى, 11 اقپان كۇنگى كەستەسى دە كورسەتىپ بەردى.
تاڭنىڭ تاراپى كانادا قۇراماسىنىڭ جالپى ەسەپتە ءبىرىنشى بولىپ تۇرعانىنا كۋالىك ەتكەنىمەن, ەكىندى ەڭىسكە قۇلاعان شامادا كوش تىزگىنىن نورۆەگيا قۇراماسى ۇستادى. ال تۇنگە قاراي مەدال سانىن ارتتىرعان ارىستان جالدى تۇبەك جىگىتتەرى سول تۇعىرلارىن تياناقتاي ءتۇستى. بىراق نەگىزگى قارسىلاستارىمەن التىن مەدال سانى بىردەي بولعاندىقتان, ولاردىڭ ارقانى كەڭگە سالۋعا اددىلەرى جوق-تىن. بۇعان قوسا, سوڭدارىنان «قوس ات ءمىنىپ, قۋعىنعا شىققان» تەگەۋرىندى تولقىن قاراسىنىڭ ءدۇبىرى دە تىم جاقىننان ەستىلە باستاپ ەدى.
بۇل كۇنى 8 مەدالدىڭ جيىنتىعى سايىسقا تۇسكەندەردىڭ دە, ولاردى قىزىقتاۋشىلاردىڭ دا دەلەبەلەرىن قوزدىرىپ, دەگبىرلەرىن قاشىردى. قازاقستان سپورتشىلارى وسىلاردىڭ ۇشەۋىنىڭ ۇيىرىنە ۇلەس قوستى.
كون ساداقتىڭ كوبەسى كىم؟
وليمپيالىق قوزعالىستىڭ سوناۋ پەر كۋبەرتەن زامانىندا ومىرگە كەلىپ, ونەگەگە اينالعان «باستى ماقسات – جەڭۋ ەمەس, قاتىسۋ» دەگەن قاناتتى قاعيداسى بۇگىندە, ءسوز جوق, ءوزىنىڭ اۋەل باستاعى سول قۇندىلىعىن ۋاقىتپەن بىرگە بىرتىندەپ جوعالتىپ كەلەدى. قازىر وليمپياداعا كەلگەنىنە عانا ءماز بولىپ, اينالاسىنا قىزىقتاپ قاراپ, اۋزى اشىلىپ جۇرەتىن اڭقاۋلار مەن اڭعالدار جوق. ەندىگى وليمپياداشىلاردىڭ كوپشىلىگى كوكىرەگىندە ءبىر-ءبىر كولدىڭ تولقىنى تۋلاپ, ءبىر-ءبىر تاۋلاردىڭ توبەلەرى تەربەتىلىپ تۇرادى. سونىڭ ىشىندە مۇندا تۇياق ىلىكتىرىپ كەلگەندەردىڭ كەمىندە 70-80 پايىزى ويىنداردىڭ تۇعىرىنا كوتەرىلىپ, مويىنعا جۇلدە تاعىپ قايتۋدى ارماندايدى. وسىندايدا باياعى باتىر بابالارىمىزدىڭ «كون ساداقتىڭ ىشىندە كوبە بۇزار جەبە بار» دەگەن جىر جولدارى ەرىكسىز ويعا ورالار ەدى. سول كەزدە ءبىزدىڭ بۇگىنگى ساڭلاقتارىمىزدىڭ اراسىنداعى كۇندەردىڭ كۇنى بولعاندا, تولارساق تەرگە تولعاندا, كوبە بۇزىپ, جارق ەتىپ, جەكە شىعا كەلەر كىم ەكەن, دەپ توقسان ويدىڭ تولعاۋىنا تۇسەمىز. شىنىندا, كون ساداقتىڭ جەبەسى كىم؟ ول كەشەدەن باستاپ سىرعاناق جولدى سىپىرا تارتۋعا كىرىسكەن كونكيشى دەنيس كۋزين (سۋرەتتە) بە, الدە بۇگىن ءبىرىنشى رەت مۇزدى الاڭعا ءمان قوساتىن مانەرلەپ سىرعاناۋشى دەنيس تەن بە, بولماسا اقپاننىڭ 14-ىندە ءوزىنىڭ باستى جارىسى – 15 شاقىرىمعا كلاسسيكالىق ادىسپەن جۇگىرۋگە شىعاتىن شاڭعىشى الەكسەي پولتورانين بە, قايسىسى؟ فرانتسۋز جازۋشىسى ونورە دە بالزاكتىڭ «شەگىرەن بىلعارىسىنداي» كۇن ساناپ قىسقارىپ كەلە جاتقان وسى ولشەۋلى ۋاقىت قىسقان شەكتى, مۇنىڭ ءتۇيىنى تەزىرەك شەشىلگەنىن قالايدى كوڭىلى قۇرعىر.
الايدا, تاپ وسى تولعامنىڭ تولىمدى ءبىر تارقاۋىن قايسىبىر كۇنى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ءوزى بەرىپ ۇلگەرگەن ەدى-اۋ. ءبىزدىڭ سول تۇجىرىمنان اسىپ ايتارىمىز جوق. ال پرەزيدەنت اقپاننىڭ 7-ءسى كۇنى ادلەردىڭ اۋماعىندا, ءدال جارىس جولدارىنىڭ جونىندا ءبىزدىڭ وليمپياداشىلارمەن كەزدەسۋىندە ارتىق-كەمى جوق: «سىزدەردىڭ ارقايسىڭىزدىڭ وليمپيادالىق ليتسەنزيانى جەڭىپ الۋىڭىزدىڭ ءوزى – سپورتتىق جولداعى ۇلكەن جەتىستىك», دەگەن ەدى. راسىندا دا, سولاي. جاھان جۇزىندە تاپ وسى ليتسەنزياعا جەتە الماي, جولدا قالعان سپورتشىلار قانشاما! ەندەشە, كىل قۇيعىتىپ شاباتىن جۇيرىكتەردىڭ ىشىنەن سۋىرىلىپ شىققانداردىڭ دا ءاربىرى قۇرمەت پەن قوشەمەتكە ابدەن لايىق. بىراق ءدال سول كەزدەسۋدە مەملەكەت باسشىسى الگىندەگى باعادان كەيىن ىلە-شالا: «ءبىز لوندون وليمپياداسىنان كەيىن سپورتتىق جەتىستىكتەرىمىزدىڭ دەڭگەيىن جوعارى كوتەرگەن ەدىك, مەن ەندى سىزدەرگە دە سونداي جاڭا جەڭىستەر تىلەيمىن», دەگەندى قوسا ايتقان بولاتىن. دەمەك, ءبارىبىر كوبە بۇزار جەبە كەرەك, جىگىتتەر! ونسىز بولمايدى. البەتتە, پەر كۋبەرتەن مىرزانىڭ ەسكەرتپەسى دە ەستە, دەگەنمەن, ءبىزدىڭ دە ءوز بيىگىمىز بار ەكەنىن كورسەتەتىن كەزەڭىمىز كەلىپ-اق تۇر.
تاۋ باسىنداعى تارتىستى تالاس
بۇل كۇنى دە ءبىزدىڭ سپورتشىلار قاتىسقان جارىستار ءتۇس اۋا باستالدى. ونىڭ دەرتەسىن شاڭعىشى ەرلەردىڭ ەركىن ادىستەگى جەكە ءسپرينتى اعىتتى. تاۋ باسىنداعى «لاۋرا» كەشەنىندە وسىلايشا شاڭعى جارىسىنىڭ ەڭ قىسقا قاشىقتىقتاعى جارىسىنا دا كەزەك كەلدى.
مۇنداعى جارىستىڭ كورىگىن قىزدىرۋعا 86 شاڭعىشى قاتىستى. بىزدەن وسىنىڭ الدىنداعى جالپى ۇزىندىعى 30 شاقىرىمدىق كلاسسيكالىق جانە ەركىن ستيلدەر بويىنشا جۇگىرۋگە قاتىسقان الەكسەي ءپولتورانيننىڭ ورنىنا وسى كەزگە دەيىن تراسساعا شىعا قويماعان نيكولاي چەبوتكو جىبەرىلدى. جىگىتتەرىمىز اراسىندا ەڭ ءتاۋىر ناتيجەگە دە سول جەتتى. كۆاليفيكاتسيادا 30-سورەدەن كورىنگەن نيكولاي شيرەك فينالدا 5-ورىندى مىسە تۇتىپ, فينالعا وتە المادى. بۇل ونىڭ قورىتىندىدا 25-ورىنعا تۇراقتاعانىن ايعاقتاپ بەردى. ال قالعان ەكى جىگىتىمىز – رومان راگوزين مەن دەنيس ۆولوتكا ىرىكتەۋ سايىسىنىڭ قالىڭ بۇرقاعىندا قالىپ قويدى. ولاردىڭ ەنشىلەگەن ورىندارى تيىسىنشە 33 جانە 58 بولدى.
جارىستىڭ تۇعىرى تۇگەل سكانديناۆيا جىگىتتەرىنە بۇيىردى. ءۇش ورىندى دا تىلدەرى مەن دىلدەرى ۇقساس ۇلىستاردىڭ ۇرپاقتارى يەلەندى. اتاپ ايتقاندا, باس بايگەنى نورۆەگ ولا-ۆيگەن حاتتەستاد جەڭىپ السا, كەلەسى ورىندارعا شۆەدتەر تەودور پەتەرسون مەن ەميل يەنسسون جايعاستى. نەگىزگى كۇرەس بۇلاردىڭ الدىڭعى ەكەۋىنىڭ اراسىندا ءوتىپ, ول مارەگە جەتكەنشە تىنعان جوق.
ءبىر ءتاۋىرى, ءبىز اراعا ساعاتتان استام ۋاقىت سالىپ, تومەندەگى «ادلەر-ارەنا» كەشەنىنە كەلگەندە, مۇندا كونكيشى ايەلدەردىڭ 500 مەترلىك جارىسى ءالى اياقتالا قويماعان ەكەن. ەكى جۇگىرىستەن تۇراتىن مارەگە بىزدەن ەكاتەرينا ايدوۆا قاتىستى. البەتتە, ول «كوبە بۇزار جەبەمىز» ەمەس ەدى. بىلتىرعى كۇزدە عانا استانادا وتكەن الەم كۋبوگى كەزەڭى جارىسىنا قاتىسىپ, الدىنا جان سالماعان تۇيعىنداي كورەي قىزى سانگ-حۆا ۆانكۋۆەردەگى جەڭىسىن جالعاستىرىپ, وليمپيادانىڭ ەكىنشى دۇركىن چەمپيونى اتاندى. بۇعان قوسا, ول ءبىر جۇگىرىسىندە – 37,28, ال قوسسايىس قورىتىندىسىندا 74,70 سەكۋند كورسەتكىشىمەن وليمپيادانىڭ ەكى بىردەي رەكوردىن جاڭارتتى.
ناتيجەسىندە, كۇمىس مەدال ولگا فاتكۋليناعا, قولا جۇلدە مارگوت بوەرگە بۇيىردى.
ءبىزدىڭ سپورتشىلار ءبارىنىڭ سوڭىنان ايەلدەردىڭ 10 شاقىرىمدىق بياتلون جارىسىنا قاتىستى. جاسىراتىنى جوق, ءبىز ونى كورۋگە بارمادىق. ءتىپتى, بارعىمىز كەلسە دە, قايتادان تاۋ باسىنداعى «لاۋرا» كەشەنىنە جەتىپ ۇلگەرە الماس ەدىك. ونىڭ ۇستىنە, قىزدارىمىزدىڭ سول سايىستان ماڭدايلارى جارقىراپ شىعا كەلەتىندەرىنە كوڭىل يلانبادى. راسىندا, سولاي بولدى. بەلارۋس قىزى داريا دومراچەۆا توپ جارعان سول بايگەدە ءبىزدىڭ ساڭلاقتاردىڭ الدى – ەلەنا حرۋستالەۆا كومبەگە 37-بولىپ كەلدى. سونان سوڭعى داريا ۋسانوۆا 41-ناتيجە كورسەتتى.
وسىمەن, جارىستىڭ تاعى ءبىر كۇنى ءوتتى. ال كەشە كەشكە جارىس جولىنا شاناشى قىزدار مەن كونكيشى جىگىتتەر شىقتى. بۇلاردىڭ ءۇشىنشى-ءتورتىنشى جۇگىرىس تۇرىندە بولعان فينالدىق ايقاسىنا ەليزاۆەتا اكسەنوۆا, كەلەسىسىنە دەنيس كۋزين قاتىستى.
سەرىك ءپىرنازار,
«ەگەمەن قازاقستان» –
سوچيدەن.
_______________
دەرەك پەن دايەك
● قازىرگە دەيىن وليمپيا ويىندارىنىڭ ءارتۇرلى ارەنالارىندا وتەتىن جارىستار ءۇشىن 924 802 بيلەت ساتىلدى.
● سوچيدەگى وليمپياداعا بايلانىستى رەسەي ارمياسىنىڭ كۇن تارتىبىنە وزگەرىس ەنگىزىلدى. وڭتۇستىك اسكەري وكرۋگىنىڭ اسكەري قىزمەتكەرلەرىنىڭ تەلەۆيزور, سونىڭ ىشىندە وليمپيا ويىندارىن كورۋلەرى ءۇشىن قوسىمشا 4 ساعات ءبولىندى. بۇل ءتارتىپ 23 اقپانعا دەيىن ساقتالادى.
● وليمپيادا استاناسىندا مولدوۆانىڭ ەلشىلىگى اشىلدى. ديپلوماتيالىق ميسسيا كۋرورتتاعى وتەلدەردىڭ بىرىنە قونىس تەپتى.
● كۋبان ولكەسىنىڭ كىتاپحانالارىندا وليمپيالىق مارافون كۇندەرى سپورتقا, سالاماتتى تۇرمىس سالتىنا قاتىستى 4 ميلليوننان استام كىتاپ پەن جۋرنال وقىلىپتى.
● وليمپيا ويىندارى ترانسلياتسياسىنىڭ رەيتينگىن اقش تەلەارنالارى باستاپ تۇر. بۇل ەلدە 6-9 اقپان ارالىعىندا عانا 103,15 ملن. ادام سوچيگە قاراي كوز تىككەن ەكەن.
● فيليپپين مانەرلەپ سىرعاناۋشىسى مايكل كريستان مارتينەس وليمپياداعا كەلۋگە اقشا الۋ ءۇشىن اناسىنىڭ ءۇيىن كەپىلگە قويىپتى.