ءبىلىمدى ۇرپاق بىلىكتى ۇستازدان شىعادى

قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان جىلدارى ۇكىمەت ءبىلىم سالاسىنا باسا نازار اۋدارىپ, جاڭاشا زاڭدار قابىلداپ, ءتۇرلى باعدارلاما قۇرادى. ليتسەي, گيمنازيالاردىڭ اشىلۋى, اۆتورلىق مەكتەپتەردىڭ پايدا بولۋى وسى كەزەڭمەن باي­لانىستى. مىنە, وسى كەزدە مۇعا­لىم­دەردىڭ ءبىلىم جەتىلدىرۋ ينس­تيتۋتتارى مۇعالىم بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە قايتا دايارلاۋ بولىپ وزگەردى. 2004 جىلى ۇكىمەت ء«بىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2015 جىلعا دەيىنگى كونتسەپتسياسىن» قابىلدادى. بۇل كونتسەپتسيا ءبىلىم سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ مىن­دەتتى, ۇزدىكسىز ءبىلىم جەتىل­دىرۋى قا­جەت­تىلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى. وسى­­عان بايلانىستى ءبىلىم جەتىل­دىرۋ­دى رەفورمالاۋ قاجەتتىلىگى تۋىن­دادى. 2012 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى رەسپۋبليكاداعى بار­لىق ينستيتۋتتاردى بىرىكتىرىپ, «ور­لەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلت­تىق ورتالىعى» اكتسيونەرلىك قوعا­مى ورتالىعىن قۇردى. «ورلەۋ» ورتا­لىعى قۇرىلعان كۇننەن باس­تاپ ءار فيليال ادىستەمەلىك تاقى­رىپ تاڭداپ, بەلگىلى ءبىر باعىت­تا جۇمىستاندىق. ءبىزدىڭ تاقى­رى­بىمىز «SMART Education ۇدەرىسىن ەنگىزۋ جاعدايىندا پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ پەداگوگيكالىق جانە تەحنولوگيالىق نەگىزدەرى» بولدى.

ءبىزدىڭ جاعدايىمىزدا وقىتۋ پروتسەسىنە سمارت تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ دەگەنىمىز – سمارت قۇرىلعىلاردىڭ كومەگىمەن وقىتۋ. ءىسىمىز ناتيجەلى بولۋى ءۇشىن ءبىز قاراپايىم ارەكەتتەردى تاڭدادىق:

- ءار پەداگوگ سمارت قۇرىلعى­لاردىڭ, اسىرەسە, جەكە سمارتفون­دارىنىڭ فۋنكتسيونالدارىن جۇيە­لى تۇردە مەڭگەرۋ;

- ءار پەداگوگ بۇلت – وبلاكو – سloud مۇمكىندىكتەرىن ۇيرەنۋ;

- مەكەمە باسشىسى مەكەمە قىز­مەتىن اۆتوماتتاندىراتىن سايت جۇمىسىن جولعا قويۋ.

بۇل ارەكەتتەردى ورىنداۋ ءبىزدى ناقتى ناتيجەگە جەتكىزدى. 2013 جىلدان باستاپ جۇيەلى تۇردە رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق كونفەرەنتسيالار وتكىزىپ كەلەمىز جانە وعان قاتىسۋشىلار سانى جىل­دان-جىلعا كوبەيۋدە. ءداس­تۇرلى كونفەرەنتسيامىزعا وڭ­تۇس­­تىك كورەيا, ۇلىبريتانيا, فينليانديا, اۋستراليا, تۇركيا, رەسەي, ۋكراينا عالىمدارى دا ءۇن قوسۋ­دا. بۇل تاجىريبە الماسۋ با­­عى­تىندا تاپتىرماس قۇرالعا اي­نال­دى. ينستيتۋت سايتى ءىس جۇ­زىن­دە ينستيتۋت قىزمەتىن اۆتومات­تان­دىرعان قۋاتتى قۇرالعا اينالدى. پەداگوگتەر پايدالى اق­پا­راتتارمەن تانىسادى, وزىنە قاجەتتىسىن ءتۇرلى نۇسقادا الادى, كەز كەلگەن شاراعا قاتىستى ءوز پىكىرىن بىلدىرە الادى. Zero.kz تاۋەلسىز رەيتەنگىلەۋ جۇيەسىندە 8039 قازاقستاندىق سايتتىڭ اراسىندا 100-150, ءبىلىم بەرۋ مەن عىلىم كاتەگورياسى بويىنشا 457 قازاقستاندىق سايتتاردىڭ ارا­سىندا العاشقى 20 ورىننان كورىنۋى zkoipk.kz سايتىنىڭ ماز­مۇندىلىعىن ءبىلدىردى.

وبلىستا «ورلەۋمەن» بىرگە ىسكە قوسىلعان «ساباقتىڭ ۇزدىك كون­تەنتى» جانە «اۋىلدىق مەك­تەپتىڭ تسيفرلى بەينەسى» باي­قاۋلارى كوپتەگەن پەدا­گوگيكالىق مىندەتتى جاڭاشا شەشۋمەن قاتار, بولاشاق ۇرپاققا پايدالى بەينە­ونىمدەردى دۇنيەگە اكەلدى.

سونىمەن قاتار كۋرستاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا, كۋرسارالىق شارالاردى مۇعالىمنىڭ كاسىبي شە­بەر­لىگىن شىڭداۋعا باعىتتا­دىق. بۇل جىلدارى بىلىكتىلىكتى ارت­تىرۋ­­دىڭ جاڭا باعدارلامالارى پاي­دا بولدى. ء«تيىمدى وقىتۋ», «قازاق­ستان رەس­پۋبليكاسىندا ءبىلىم بەرۋ ماز­مۇنىن جاڭارتۋ اياسىن­داعى بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارى», «سا­باقت­اعى جالپىادامزاتتىق قۇن­دىلىقتار», ونلاين كۋرستار. كۋرس­تاردىڭ مازمۇنى جاڭاردى, فور­مالارى وزگەردى. Face-to-face, وn-line ۇعىمدارى پايدا بولدى. مۇعالىمدەردىڭ تسيفرلى قۇزى­رەتتىلىكتەرىن دامىتۋعا العاش قادام جاسالدى. ورتالىقتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى نىعايدى. وسى ورايدا «ورلەۋ» باۇو» اق باسقارماسىنىڭ ءتور­ايى­مى, پەداگوگيكا عىلىم­دارى­نىڭ دوكتورى, پروفەسسور, قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى ۇلت­تىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى گ.ك.احمەتوۆانىڭ ەڭبەگىن ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. باسقارمانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ينستيتۋت قىزمەتكەرلەرى اقش, كورەيا, سينگاپۋر, فرانتسيا, ۇلى­بريتانيا, اۋستراليا, رەسەي, اۋس­تريا ەلدەرىندە تاجىريبەلىك تاعىلىمدامادان ءوتتى. جاڭا ۇلگى­دەگى كۋرستىق باعدارلامالاردى مەك­تەپ مۇعالىمدەرىنە مەڭگەرتۋدە بۇل تاجىريبە ءتيىمدى اسەرىن تي­گىز­دى. كۋرستى باعالاۋدا باتىس قازاق­ستان وبلىسىنىڭ مۇعالىمدەرى ار­قاشان جوعارى كورسەتكىش كورسەتتى.

دۇنيەجۇزىلىك پاندەميا بىلىك­تىلىك ارتتىرۋعا دا اسەرىن تيگىز­دى. ايتسە دە, ورتالىق ترەنەر­لەرى مۇ­عالىمدەرگە قولداۋ كور­سە­تۋ ماق­ساتىندا قاشىقتىق جاع­دا­يىن­دا كۋرستار جۇرگىزۋدى باس­تا­دى. قاشىقتىق جاعدايىنداعى كۋرس­تاردا تىڭداۋشىلار ءارتۇرلى پلاتفورمالاردا جۇمىس جاساۋدى, قاشىقتان ءتيىمدى كەرى بايلانىس ورناتۋ جولدارى مەن تاسىلدەرىن, ونلاين وقىتۋ پروتسەسىندەگى ءارتۇرلى رەسۋرستاردى ۇتىمدى پايدالانۋدى ۇيرەنىپ, تسيفرلى ورتادا كاسىبي داعدىسىن قالىپتاستىردى.

فيليال 2016 جىلدان بەرى قا­شىقتىق كۋرستارى جوباسىن قۇرىپ, ول كۋرستاردا مۇعالىمدەر وزدەرىنىڭ تسيفرلى ورتادا جۇمىس ىستەۋ داعدىسىن قالىپتاستىرىپ, بىلىكتىلىگىن شىڭدادى. وسى باعىت­تا پاندەمياعا دەيىن دە ينستيتۋتتا جۇيەلى جۇمىس بار ەدى. مۇعا­لىمدەرگە كومپيۋتەرلىك تەحنولوگيا نەگىزىندە ينتەرنەت, قاشىقتان وقىتۋ, ەلەكتروندى وقىتۋ ارقىلى الەمدىك ءبىلىم كەڭىستىگىنە ەنىپ, وندا قاجەتتى اقپاراتتىق مالىمەتتەردى, عىلىم سالاسىنا بايلانىستى وزىق تاجىريبەلەردى ىزدەۋىنە مول مۇمكىندىك جاسالعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. اسىرەسە, «قاشىقتان وقى­تۋ تەحنولوگياسى ارقىلى وقۋ پرو­تسەسىن ۇيىمداستىرۋ بويىنشا پە­دا­گوگتىڭ كاسىبي قۇزىرەتتىلىگىن قا­لىپتاستىرۋ» تاقىرىبىنداعى باعدارلاما ول كەزەڭ ءۇشىن ما­ڭىزدى بولدى. 2020 جىلدىڭ ماۋ­سىم, شىلدە, تامىز ايلارىندا ايماقتاعى فيليال ترەنەرلەرى تىنىم تاپپاستان 1-11 سىنىپتار ءۇشىن بارلىق پاندەرگە ارنالعان 5000-عا جۋىق بەينەساباق ازىرلەپ, «ورلەۋ» ءبىلىم بەرۋ كانالىنا جۇكتەدى. بۇل پروتسەسس ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قول­داۋىمەن «ورلەۋ» باۇو» اق جانە ءبىلىم باسقارمالارى ۇيىم­داستىرۋىمەن ۆيرتۋالدى ءبى­لىم بەرۋ باعىتىندا ەلىمىزدىڭ ۇز­دىك پەداگوگتەرىنىڭ تسيفرلى ساباق­تاردى ازىرلەۋ ەستافەتاسى اياسىندا جالعاستى.

ينستيتۋت ديرەكتورىنىڭ ورىن­­باسارى ەلدوس ءسافۋلليننىڭ باستا­ماسىمەن 2017 جىلى قولعا الىنعان «ماتەماتيكا وقۋ­لىعى» جوباسى قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىنداعى جالپى ورتا ءبىلىم بەرۋ مەكتەپتەرىندە ماتەماتي­كا ءپانىن وقىتۋ ادىستەمەسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. جوبا اياسىندا 1-11-سىنىپتار ءۇشىن ماتەماتيكا پانىنەن شىعارىلعان وقۋلىقتار (1902-2015 جىلدار ارالىعى) «ماتەماتيكا وقۋلىعى» كابينەتىندە توپتاستىرىلعان. وقۋلىقتار بويىنشا جيناقتالعان ماتەريالدار نەگىزىندە ماتەماتيكا ءپانى مازمۇنىنىڭ باياندالۋى, جاتتىعۋلاردىڭ ۇتىمدى قۇراستىرىلۋى تۋرالى وبلىس پە­دا­گوگتەرىنىڭ بىلىكتىلىك ارتتىرۋ كۋرس­تارىندا اقپارات بەرۋ­گە مۇم­كىندىك بولىپ وتىر. جوبا اياسىن­دا جيناقتالعان ماتە­ما­تي­كا ءپانى وقۋلىقتارى پلان­شەت­تى سكانەر كومەگىمەن تسيفر­لىك فور­ماتقا اينالدىرىلىپ, «ەكس­كليۋ­زيۆتى وقۋلىقتار», «ەسەپ­تەر جي­ناقتارى», «ديداكتيكالىق ماتە­ريال­دار», «گەومەتريا», «تەست جي­ناقتارى» دەگەن ايدارمەن ينستيتۋت سايتىندا ورنا­لاس­تىرىلعان.

...زاماناۋي ءبىلىم بەرۋگە زاماناۋي مۇعالىم قاجەت. وسى­نى ەسكەرە وتىرىپ, بۇگىنگى كۇنى «ورلەۋ» پەداگوگيكالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىن وقىتۋدى جوسپارلاۋدا. ماقسات – جاس مامانداردى پەداگوگيكالىق شەبەرلىككە باۋلۋ, وقۋ پروتسەسىن دۇرىس جوسپارلاۋعا, جوبالاۋدىڭ ما­ڭىزدىلىعىن ۇعىندىرۋ, ۇيىم­داستىرۋدى جۇيەلەۋگە ۇيرەتۋ.

اتاپ ايتساق, 3 كەزەڭنەن تۇرا­تىن جاس مۇعالىمدى قولداۋ, اعىل­شىن ءتىلى مۇعالىمدەرىن دايار­لاۋ باعدارلاماسى سىندى قاناتقاق­تى جوباعا ارمەنيا, ءازىرباي­جان, گرۋزيا, ۋكراينا, وزبەكستان جانە قازاقستان ەلدەرى قاتىسادى. 1-كەزەڭ 2021 جىلى قازاندا باستالسا, 2-كەزەڭ 2022 جىلى قاڭتاردا باستالماق. ساپانى باقىلاۋدى بريتاندىق كەڭەس جۇزەگە اسىرادى. جوبانىڭ ماقساتى – اعىلشىن ءتىلى مۇعالىمدەرىنىڭ وزدىگىنەن ءبىلىم الۋ داعدىلارىن قالىپتاستىرۋ ارقىلى ۇزدىكسىز كاسىبي دامۋىن جەتىلدىرۋ.

قازىرگى جاعدايعا بايلانىستى مۇعالىمنىڭ تسيفرلى قۇزى­رەت­­تىلىگىن قالىپتاستىرۋ دا ۇلكەن ماسەلە. قازاقستان رەس­پۋبليكاسى پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ 2021 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا «تسيفرلى ۇستاز» جوباسى تۋرالى ايتقان بولا­تىن. وسىعان وراي, «ورلەۋ» بىلىك­تىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتا­لىعى» اق جانە Bilim land ۇجى­مى اراسىنداعى ىنتىماقتاس­تىق تۋرالى مەموراندۋم شەڭ­بەرىن­دە قازاق جانە ورىس تىلدەرىن­دە «پەداگوگتەردىڭ تسيفرلى قۇزىرەت­تىلىگىن دامىتۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ونلاين كۋرستارى وتۋدە.

ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ پەداگوگيكالىق قا­جەتتىلىكتەرىن زەرتتەۋ ماق­ساتىندا بارلىق ايماقتا ساۋالداما جۇر­گىزىلگەن بولاتىن. وسى ساۋالداما ناتيجەسىندە پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ باستى ماقسات بولىپ وتىر. بريتاندىق كەڭەستەر جانە اقش ەلشىلىگىمەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا «ورلەۋ» ترەنەرلەرىن وقىتۋ, BILIM FOVNDATION-مەن ىنتىماقتاستىقتى جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانعان. دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن ىنتىماقتاستىق اياسىندا 2 باعىت بويىنشا وقىتۋ جۇرۋدە. ەندىگى جەردە مۇعالىمدەردىڭ قازىرگىدەي 5 جىلدا ەمەس, 3 جىلدا ءبىر رەت قايتا دايارلىقتان وتە­تىنى دە بىزگە ۇلكەن مىندەت جۇك­تەپ وتىر. جوسپار كوپ, مىندەت اۋقىم­دى. قالاي العاندا دا, ەلى­مىز­دىڭ مۇعالىمدەرى كەز كەلگەن قيىن­دىققا توتەپ بەرە الاتىن زاماناۋي تەحنولوگيامەن قارۋلانعان, بالا قاجەتىن قاناعاتتاندىرا الات­ىن بولۋعا ءتيىس. سونداي مۇعالىمدەر­دىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ – بۇگىنگى «ورلەۋ» بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ باستى مۇراتى.

سوفيا ىزمۇحانبەتوۆا,

«ورلەۋ» ۇلتتىق ورتالىعى بقو فيليالىنىڭ ديرەكتورى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى