كەشە سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قىزمەتىنە قاتىستى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى.
اتاپ ايتقاندا, وتىرىستا «تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بىرلەسكەن گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ ينجەنەرلىك بولىمشەسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى قارالىپ, قابىلداندى.
تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بىرلەسكەن گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ ينجەنەرلىك بولىمشەسى تۋرالى كەلىسىم 2020 جىلعى 18 جەلتوقساندا جاسالعان.
«كەلىسىمنىڭ ماقساتى – گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ مىندەتىن ورىنداۋ ءۇشىن بىرلەسكەن بولىمشەنى قۇرۋ, قولدانۋ, ونىڭ مارتەبەسىن ايقىنداۋ. بىرلەسكەن بولىمشەنىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى – مينا الاڭىندا, نىسانداردا مينا جارىلۋ قاۋپى بار زاتتاردىڭ بولۋىنا تەحنيكالىق بارلاۋ, سونداي-اق ولاردى ميناسىزداندىرۋ, جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىل بولعان اۋداندى مينادان جانە جارىلۋ قاۋپى بار زاتتان تازارتۋ», دەدى زاڭ جوباسى جونىندە بايانداما جاساعان قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى دارىن تۇياقوۆ.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ وپەراتسيالارىنا قاتىسۋ ءۇشىن ۇلتتىق ينجەنەرلىك بولىمشەنى جىبەرۋ تۋرالى شەشىمدى جىبەرۋشى تاراپ ءوزىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس قابىلدايدى. كەلىسىمدە بىرلەسكەن بولىمشەنى تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەت بولىپ سانالمايتىن ەل اۋماعىندا گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ مىندەتتەرىن ورىنداۋعا تارتۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن.
مەملەكەتتەردىڭ گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلى اسكەري ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى تەتىگى بولىپ سانالادى. بۇل قۇجات مينا الاڭدارىن تەحنيكالىق بارلاۋمەن جانە ولاردى مينادان تازارتۋمەن اينالىساتىن بىرلەسكەن بولىمشە قىزمەتىن قالىپتاستىرۋ, قولدانۋ جانە اياقتاۋ ءتارتىبىن انىقتايدى.
وسى رەتتە كەلىسىمگە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ مانداتىنا سايكەس ءبىزدىڭ ەلىمىز تمد-عا مۇشە ەمەس ءۇشىنشى مەملەكەتتىڭ اۋماعىنا ۇلتتىق ينجەنەرلىك بولىمشەنى جىبەرۋ تۋرالى ماسەلەنى قارايتىن ەسكەرتپەمەن قول قويىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون.
سەناتور نۇرجان نۇرسيپاتوۆتىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەتتەردىڭ گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلى اسكەري ىنتىماقتاستىقتاعى اسا ماڭىزدى اسپەكت بولىپ سانالادى.
«قازاقستاننىڭ تمد قۇرامىنا كىرمەيتىن مەملەكەتكە گۋمانيتارلىق ميناسىزداندىرۋدى اتقارۋ ءۇشىن ۇلتتىق بولىمشەنى جىبەرۋدى كوزدەيتىن ەسكەرتپە مەملەكەتىمىزدىڭ مۇددەلەرىنە جاۋاپ بەرەتىنىن اتاپ وتكەن ءجون. ميسسيانى حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ مويىنداۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءۇشىن سىرتقى ساياسي تاۋەكەلدەردى بولدىرمايدى. كەلىسىم ايقىن گۋمانيتارلىق باعىتقا يە, ال ونى ىسكە اسىرۋ تمد كەڭىستىگىندەگى قاۋىپسىزدىكتى, قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ماشىعى مەن كاسىبي دەڭگەيىن ارتتىرادى», دەدى دەپۋتات.
سونىمەن قاتار وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار «تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بىرلەسكەن (بىرىككەن) بايلانىس جۇيەسى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن قابىلدادى.
تمد-عا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ بىرلەسكەن بايلانىس جۇيەسى تۋرالى كەلىسىم 2020 جىلعى 29 مامىردا جاسالدى. قۇجاتتا قاراستىرىلعان نەگىزگى مىندەتتەرگە قارۋلى كۇشتەردى باسقارۋ جۇيەسىندە جانە ولاردىڭ اراسىندا تالاپ ەتىلەتىن بايلانىس قىزمەتتەرىن ۇسىنۋ ءارى اقپاراتتىڭ بارلىق تۇرىمەن الماسۋدى قامتاماسىز ەتۋ كىرەدى.
سونداي-اق تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعى فورماتىندا قۇرىلعان اسكەري سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بىرىككەن جۇيەلەرىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن. بۇدان بولەك, بايلانىسقا, ورتاق پايدالانىلاتىن ۇلتتىق بايلانىس جەلىلەرى مەن ارنايى ماقساتتاعى بايلانىس جەلىلەرىمەن قاجەتتى ۇيلەسىمدىلىككە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاراستىرىلعان.
«وكىلەتتى ورگان ءوز مەملەكەتىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس, بىرلەسكەن بايلانىس جۇيەسىنىڭ جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ءوزىنىڭ بايلانىس جەلىسى رەسۋرسىن پايدالانا الادى. بىرىڭعاي تەحنيكالىق ءتاسىل, قازىرگى زامانعى اسكەري تەحنيكامەن, بايلانىس جابدىعىمەن باسىم تۇردە جاراقتاندىرۋ نەگىزىندە قۇرىلاتىن بىرلەسكەن بايلانىس جۇيەسى مەملەكەتتەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جاۋىنگەرلىك قابىلەتىن ارتتىرادى», دەدى دارىن تۇياقوۆ.
سەناتور نۇرجان نۇرسيپاتوۆتىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, كەلىسىم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىنا, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا, قازاقستان راتيفيكاتسيالاعان حالىقارالىق شارتتارعا جانە قازاقستان قاتىسۋشىسى بولىپ سانالاتىن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ شەشىمدەرىنە قايشى كەلمەيدى.
سەناتورلار بايلانىس جۇيەلەرىنىڭ كەپىلدەندىرىلگەن جانە ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا كۇش بىرىكتىرۋ تمد-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قارۋلى كۇشتەرىندەگى باسقارۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى ەكەنىن ايتتى.
«بۇگىن قابىلدانعان ەكى زاڭ تاۋەلسىز مەملەكەتتەر دوستاستىعىنا مۇشە ەلدەر اراسىنداعى قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جەكەلەگەن ماسەلەلەرىن رەتتەۋگە باعىتتالعان. بۇل كەلىسىمدەر تمد شەڭبەرىندە بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.