كەيىنگى ۋاقىتتا قازىرگى پروزادا جاڭا ەسىمدەر مەن جاقسى جاڭالىقتار ورىن الىپ ءجۇر. ماسەلەن, جۋىردا عانا جازۋشى باقىتگۇل سارمەكوۆانىڭ اڭگىمەلەرى اقش-تاعى PEN AMERICA 2022 ادەبي گرانتىن جەڭىپ الدى. شىعارمالاردى اعىلشىن تىلىنە ادەبي اۋدارماشى ميرگۇل قالي تارجىمالاعان.
تۋىندىلاردى اعىلشىن تىلىنە اۋدارۋعا گرانتتار بەرۋ ارقىلى جازۋشىلاردىڭ الەم ادەبيەتىنە قوسىلۋىنا مۇمكىندىك جاساۋدى ماقسات ەتكەن PEN/Heim اۋدارما قورى 2003 جىلى قۇرىلعان. سودان بەرى اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلعان ون شىعارماعا گرانت ءبولىنىپ كەلەدى.
«بۇل كونكۋرسقا مەن ەمەس, اقش-تا تۇراتىن ادەبي اۋدارماشى ميرگۇل قالي قاتىستى. اۋدارما ءساتسىز بولسا, جازۋشىنىڭ جازعانى دا تۇككە تۇرماي قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان بۇل جەردە ميرگۇلدىڭ ەڭبەگى زور, اۋدارما جۇمىسى – ۇلكەن شەبەرلىكتى, سەزىمدى تالاپ ەتەدى. شىعارمانىڭ جانىن جوعالتىپ الماي, كوركەمدىگىن جەتكىزە ءبىلۋ وڭاي ەمەس», دەيدى باقىتگۇل سارمەكوۆا.
اۋدارماشى اۆتوردىڭ «كەيىپكەر» كىتابىنان 3 شىعارمانى اعىلشىنشاعا اۋدارىپ, بايقاۋعا وتكىزگەن. قازىلار القاسى كىتاپتىڭ ءارى قاراي اۋدارىلۋىنا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر.
جازۋشىنىڭ ايتۋىنشا, اۋدارما جۇمىستارى كەزىندە كەيبىر قازاق ۇعىمدارىنىڭ اعىلشىن تىلىنە كەلە بەرمەيتىن تۇستارى دا كەزدەسكەن. «مىسالى, «قاراگەر تاي» اڭگىمەسىندە «سىيلىققا بەرگەن جىلقىنىڭ جىنىسى قانداي بولدى؟» دەگەن سۇراق تۋىندادى. ءبىز جالپى «جىلقى تۇقىمى» دەپ اتاي سالامىز عوي, اعىلشىن تىلىندە ونى انىقتاپ كورسەتۋ كەرەك ەكەن. ويلانا كەلە, قازاقتار ۇرعاشى مالدى تۇقىمدىققا الىپ قالادى, سوندىقتان ونى سىيعا بەرە بەرمەيدى. دەمەك, سىيعا تارتىلعان تايدىڭ جىنىسى ەركەك, ياعني «colt» بولادى دەپ شەشتىك», دەيدى اۆتور.
ادەبي بايقاۋعا قاتىسقان كوپ ۇمىتكەرلەردىڭ ىشىنەن 10 جوبا تاڭدالعان. ونىڭ ىشىندە تاي, اراب, قىتاي, رۋمىن, قازاق, سۋاحيلي جانە ت.ب. ۇلتتار بار. رەسمي حابارلامادا: «باقىتگۇل سارمەكوۆا ءوزىنىڭ «اقىندارى قۇرىسىن» اتتى اڭگىمەلەر جيناعىندا قاراپايىم قازاق حالقىنىڭ پاتريارحيا, مادەني ءداستۇر مەن پوستوسوتسيوليستىك سىلكىنىستىڭ تورىندا ۇستالعان, ايانىشتى ءارى كۇلكىلى پورترەتتەرىن ۇسىنادى. سارمەكوۆا ءوز كەيىپكەرلەرىنىڭ ءومىرىنىڭ شيەلەنىستەرىن سۋرەتتەي وتىرىپ, تاپقىرلىقپەن, ازىلمەن پورترەتتەرىن ناقتى كورسەتەدى. ميرگۇل قالي ءوزىنىڭ شەبەر اۋدارماسىندا بۇل كۇندەلىكتى شيەلەنىستەردىڭ اتموسفەراسىن ەپتىلىكپەن جاڭعىرتادى», دەلىنگەن.
وسى ورايدا اقش-تا تۇراتىن اۋدارماشى ميرگۇل قاليدەن الداعى ۋاقىتتا مۇنداي بايقاۋعا كىمنىڭ شىعارماسىمەن قاتىساتىنىن سۇراپ كوردىك.
«PEN/Heim گرانتى كوركەم اۋدارما سالاسىنا جاڭادان كەلىپ, قولداۋ ىزدەگەن ماماندارعا ارنالعان. قايتادان تاپسىرۋعا شەكتەۋلەرى بار. سوندىقتان ءدال وسى بايقاۋعا مەن ەندى قاتىسپايمىن. دەگەنمەن, باسقا بايقاۋلار بار, قاراستىرۋ كەرەك», دەيدى ول. سونداي-اق اۋدارما سالاسىنداعى الداعى جوسپارلارىمەن دە ءبولىستى.
«قازىرگى كەزدە ءۇش جوبام بار, ونىڭ ۇستىنە University of Iowa-دا كوركەم اۋدارما ماگيستراتۋراسىندا وقىپ جاتىرمىن, سوندىقتان الدىڭعى ەكى جىلدا باسقا ەشكىمدى اۋدارۋعا ۋاقىتىم بولمايدى. ءوزىم شۇقىپ وتىرىپ, مىڭ تەكسەرىپ, وتە جاي اۋداراتىن اداممىن. بىراق وي-جوسپارلارىم بار. كوبىنەسە مەنى كلاسسيكتەر قىزىقتىرادى: ايماۋىتوۆ, كەكىلباەۆ, ماعاۋين. قازىرگى قالامگەرلەردەن ديدار امانتايدىڭ شىعارماشىلىعى ۇنايدى. بىزدە كەرەمەت, الەمدى تامساندىرىپ ويلاندىراتىن دۇنيەلەر كوپ قوي. ال مەن ورىسشا وقىعان اداممىن, قازاق ادەبيەتىن جاقسى بىلەمىن دەپ ايتا المايمىن. سوڭعى جىلداردا ءۇزىپ-ج ۇلىپ وقىعاندارىم بار, وسىلاردان ۇناعانىن اۋدارىپ ءجۇرمىن», دەدى.