ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر ءمۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى حالىققا جولداۋىن ءزاۋلىم زالدا وتىرىپ, ءوز اۋزىنان ەستىگەن جانداردىڭ ءبىرى رەتىندە ءۇلكەن تەبىرەنىس قۇشاعىندا بولعانىمدى جاسىرا المايمىن. ەلباسى عىلىم-بىلىمگە دەگەن قولداۋدىڭ كۇشەيىپ, بۇعان ءبولىنەتىن قارجىنىڭ بارىنشا كوبەيەتىنىن جاريا ەتتى. ناقتىلاپ ايتقاندا, تاياۋ جىلدارى عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كەمىندە 3 پايىزىنا دەيىن جەتەدى. وسىعان وراي, جولداۋدا 80-نەن استام يننوۆاتسيالىق يدەيالار تەگىننەن-تەگىن ايتىلعان جوق. سوندىقتان دا بولار, جولداۋعا شەتەل عالىمدارى مەن ساراپشىلارى دا باسا كوڭىل بولۋدە.
ەلباسىنىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر ءمۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى حالىققا جولداۋىن ءزاۋلىم زالدا وتىرىپ, ءوز اۋزىنان ەستىگەن جانداردىڭ ءبىرى رەتىندە ءۇلكەن تەبىرەنىس قۇشاعىندا بولعانىمدى جاسىرا المايمىن. ەلباسى عىلىم-بىلىمگە دەگەن قولداۋدىڭ كۇشەيىپ, بۇعان ءبولىنەتىن قارجىنىڭ بارىنشا كوبەيەتىنىن جاريا ەتتى. ناقتىلاپ ايتقاندا, تاياۋ جىلدارى عىلىمدى قارجىلاندىرۋ ىشكى جالپى ءونىمنىڭ كەمىندە 3 پايىزىنا دەيىن جەتەدى. وسىعان وراي, جولداۋدا 80-نەن استام يننوۆاتسيالىق يدەيالار تەگىننەن-تەگىن ايتىلعان جوق. سوندىقتان دا بولار, جولداۋعا شەتەل عالىمدارى مەن ساراپشىلارى دا باسا كوڭىل بولۋدە.
بۇل باعدارلامالىق قۇجاتتا جوعارى جانە ارناۋلى وقۋ ورىندارىنىڭ الدىنا زامان تالابىنا ساي تىڭ دا جاڭا مىندەتتەر قويىلىپ وتىر. مىنە, بۇل نەگىزىنەن العاندا وقىتۋ ۇدەرىسىنە زاماناۋي ادىستەمە مەن تەحنولوگيانى ەنگىزۋگە, وقىتۋشى-پەداگوگيكالىق قۇرامنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا, بىلىكتىلىكتى راستايتىن تاۋەلسىز جۇيەنى قۇرۋعا, تالاپتى شاكىرتتەر ءۇشىن بىلىمگە قولجەتىمدىلىك اياسىن كەڭەيتۋگە, تاعى دا باسقا وزەكتى ماسەلەلەرگە كەلىپ سايادى. وسى ورايدا, ەلباسى تەك ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, العان ءبىلىمىن الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋ ۇدەرىسىندە پايدالانا بىلۋگە يكەمدەلۋ قاجەتتىگىن ناقتىلاي ءتۇستى. دەمەك, بۇل – بىلىمگەرلەرگە دەگەن تالاپتى كۇشەيتە ءتۇسۋ دەگەن ءسوز.
جوعارى وقۋ ورنىنىڭ نەگىزگى ماقساتى – تەرەڭ ءبىلىمدى, ءىس-ءتاجىريبەسىن جۇزەگە اسىرۋعا قابىلەتتى بىلىكتى مامان دايارلاۋ. كيەلى توپىراقتا بوي كوتەرگەن ءبىلىم ورداسى يتاليانىڭ بولون ۋنيۆەرسيتەتىندە ۇدەرىستىڭ نەگىزى بولىپ قالانعان ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلى حارتياسىنا قول قويۋ ارقىلى ءبىلىم بەرۋدىڭ الەمدىك كەڭىستىگىنە قوسىلدى. بولون دەكلاراتسياسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس قۇرىلىمعا ءبىرسىپىرا وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, جاڭا ستراتەگيالىق باعىتتار بەلگىلەندى.
ستۋدەنتتىڭ ءبىلىم دەڭگەيى وقىتۋشىنىڭ بىلىكتىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى. ستۋدەنتتىڭ ءبىلىمى تاياز بولسا, بۇل ۇستاز ءىسىنىڭ ناتيجەسى تومەندىگىن كورسەتەدى. سوندىقتان دا وقىتۋشىعا دەگەن تالاپتى كۇشەيتۋ باستى نازاردا. ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جالپاقشەشەيلىككە, بوساڭدىققا جول بەرۋگە بولمايدى. وقۋ ورنىنىڭ حالىقارالىق ءمارتەبەسىنە ساي بيىك تالاپ تۇرعىسىندا بولۋدى پارىز دەپ سانايمىز. وسى رەتتە, بىرقاتار وقىتۋشىلاردى بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ باعدارلاماسىمەن وكسفورد, كەمبريدج, ت.ب. وقۋ ورىندارىنا عىلىمي تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرۋ قولعا الىندى.
ءدال قازىر ءبىز ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى وزىق ءبىلىم وردالارىنىڭ قاتارىنان ورىن الۋىنا العىشارتتار جاساۋدى الدىڭعى ورىنعا قويىپ وتىرمىز. وسى شارالاردى ءجۇزەگە اسىرا العاندا عانا ءبىلىم ورداسىندا دايىندالاتىن مامانداردىڭ وقۋ جوسپارلارىن ەۋروپالىق ستاندارتتارعا ءسايكەستەندىرۋگە, اكادەميالىق دارەجەلەردىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالۋىنا, كرەديتتىك تەحنولوگيا بويىنشا سىناقتاردىڭ بىرلىك جۇيەسىن ەنگىزۋ ارقىلى اكادەميالىق ۇتقىرلىقتى قامتاماسىز ەتۋگە, قوس ديپلومدىق ءبىلىم باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك تۋادى.
ۋنيۆەرسيتەتتە قازىرگى كەزدە 29 ۇلتتىڭ وكىلىن قامتيتىن 10 مىڭعا جۋىق جاس ءبىلىم الۋدا. ونىڭ ىشىندە تۇركىتىلدەس 15 مەملەكەتتەن كەلگەن 1200-دەي ستۋدەنت پەن تىڭداۋشى بار. ستۋدەنتتەر نەگىزىنەن قازاق, ءتۇرىك, اعىلشىن, ورىس تىلدەرىندە وقىتىلادى. سونداي-اق, بارلىعى 54 ماماندىق بويىنشا ءبىلىم الۋعا مۇمكىندىك بولسا, 30 ماماندىق بويىنشا ماگيستراتۋرا, 3 ماماندىق بويىنشا رەزيدەنتۋرا جانە 11 ماماندىق بويىنشا دوكتورانتۋرا (PhD) اشىلعان.
قازىرگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەتتە عىلىمدى سالا-سالا بويىنشا دامىتۋعا ايقىن باعىت الىنىپ وتىر. سولاردىڭ ءبىر-ەكەۋىن تىلگە تيەك ەتە كەتەيىك. ايتالىق, مەديتسينا سالاسى بويىنشا ماماندار ەۋروپا ستاندارتتارىنا سايكەس دايىندالادى. عىلىمعا يەك ارتقان تاجىريبەلى عالىم-ماماندار جەتەرلىك. تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرنەشە وقۋ ورنىمەن كەلىسىمشارت تۇزىلگەن. مەديتسينا ماماندىقتارىندا ءبىلىم الاتىن ستۋدەنتتەر ءۇشىن شىمكەنت جانە تۇركىستان قالالارىندا ەكى كلينيكا وقۋ بازاسى رەتىندە پايدالانىلۋدا.
ويىمىزدى تۇيىندەپ ايتار بولساق, يننوۆاتسيالىق زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىلۋ – نەگىزگى ماقساتتارىمىزدىڭ ءبىرى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ شىن مانىندە الدىڭعى قاتارلى ءبىلىم ورداسى اتانۋ جولىندا بار مۇمكىندىكتى پايدالانامىز. بۇل دەگەنىڭىز, حالىقارالىق ستاندارتتار نەگىزىندە ساپالى ءبىلىم الىپ, جارقىن بولاشاققا نىق قادام جاسايتىن رۋحى بيىك, ءبىلىمدى, ساپالى ۇلتتىق كادرلار تاربيەلەۋگە باتىل قادام بولماق. «قازاقستان جولى – 2050» الدىمىزعا تارتىپ وتىرعان ۇلى ماقسات-مۇددە ءبيىگىنەن كورىنۋ – بۇگىنگى ۋاقىت تالابى.
ءۋاليحان ابديبەكوۆ,
قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق
قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ
پرەزيدەنتى, پروفەسسور.