سەناتورلار مۇرات باقتيار ۇلى جانە اقمارال ءالنازاروۆا جۇمىس ساپارىمەن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ جاڭاقورعان جانە شيەلى اۋداندارىندا بولدى. ءىس-ساپار بارىسىندا ولار اۋدانداردىڭ تىنىس تىرشىلىگىمەن, جەرگىلىكتى شارۋا قوجالىقتارىن جانە قۇرىلىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقان نىسانداردى ارالاپ كوردى. سەناتورلار, اۋدانداردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىندا وڭ ناتيجەلەر بار ەكەنىنە توقتالىپ جانە وسى ماقساتتا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
دەگەنمەن, كەزدەسۋ بارىسىندا وڭىرلەردىڭ بىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەرى ايتىلدى. ماسەلەن, سۋ جەتىسپەۋشىلىگى. بۇگىندە جاڭاقورعان اۋدانى اۋماعىنا سىرداريا وزەنىنەن سەكۋندىنا 50 تەكشە مەتر سۋ كەلىپ جاتىر. وبلىستاعى ۋاق مالدىڭ (قوي) 50 پايىزىنا جۋىعى وسى اۋداندا وسىرىلەدى. قازىر مال قىردا جايلاۋدا, كۇزدە قىردان قىستاققا تۇسەدى. وسى كەزەڭدە مالدى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋدە سۋ تاپشىلىعى تۋىنداۋ جانە مال شىعىنىنا ۇشىراۋ تاۋەكەلدەرى وتە جوعارى. ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن جوعارىدان سەكۋندىنا 200 تەكشە مەتر كولەمىندە سۋ ءبولىنۋى قاجەت. سونىمەن بىرگە, اۋدانداعى شالقيا كەن ورنىندا پوليمەتالل رۋداسىن ونەركاسىپتىك يگەرۋدە وندىرىستىك كاسىپورىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامالاردا نەگىزدەلگەندەي سىرداريا وزەنىنىڭ سۋىن پايدالانۋ ورنىنا, جەراستى سۋلارىن پايدالانۋدا. وسى سەبەپتەردەن اۋماقتاعى جەراستى سۋلارى تارتىلىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندارعا اۋىز سۋ جانە باسقاداي قاجەتتىلىكتەرگە سۋ جەتىسپەۋشىلىگى ورىن الۋدا.
تۇگىسكەن القابىن سۋارمالى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا سىرداريا وزەنىنىڭ بويىنا 1,5 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ قالقىما توسپا سالىنعان. قازىرگى ۋاقىتتا, قالقىما توسپانى سالۋ بارىسىندا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ساپاسىزدىعى سەبەپتى ول ىستەن شىققان. وسىعان بايلانىستى تۇگىسكەن القابىنا بەرىلەتىن سۋ كولەمى كۇرت تومەندەگەن. قازىرگى كۇنى القاپتا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەر مەن شارۋاشىلىقتاردىڭ باۋ-باقشا, ەگىستىكتەرىنە جانە باسقالارىنا سۋ جەتىسپەۋشىلىگى ورىن الىپ وتىر. اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن, مەملەكەت تاراپىنان قاراجات قاراستىرىلىپ, قالقىما توسپانى جەدەل قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى ءتيىس.
كەلەسى ماسەلە, جاڭاقورعان اۋدانىنداعى 2018 جىلى ىسكە قوسىلعان «پرەميۋم كلاسس-ستروي» جشس زاۋىتى جىلىنا 100 مىڭ تونناعا دەيىن اكتاس وندىرەدى. اكتاس زاۋىتى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن گاز قۇبىرىنا قوسىلماعان. قۇبىرعا قوسىلۋ شىعىندارىنىڭ جوعارى بولۋ سەبەبىنەن زاۋىتتىڭ ءوز كۇشىمەن قوسىلۋ مۇمكىندىگى جوق. وسى ماسەلەنى شەشۋگە مەملەكەتتىك قولداۋ قاجەت. زاۋىت گازعا قوسىلعان جاعدايدا, ونداعى ءوندىرىس كولەمى ارتىپ, جىلىنا 500 مىڭ تونناعا دەيىن اكتاس وندىرەتىن بولادى.
وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – وڭىرلەردەگى شاعىن قۇس شارۋاشىلىعىنا قولداۋ كورسەتۋ. مىسالى, «شيەلى قۇس» جشس-ءى كۇنىنە 15 مىڭعا جۋىق جۇمىرتقا وندىرەدى. بۇگىنگى كۇنى قۇس شارۋاشىلىقتارىنا بەلگىلەگەن تارتىپكە سايكەس تاعامدىق جۇمىرتقا ءوندىرۋ قۇنىن ارزانداتۋ ماقساتىندا سۋبسيديا بولىنەدى. بىراق اتالعان سۋبسيديا ءىرى قۇس فابريكالارىنا قاراستىرىلعان (وتكىزىلگەن جۇمىرتقا كەمىندە 20 ملن دانادان باستالاتىن وندىرىسكە بەرىلەدى). وسى سەبەپتى وڭىرلەردەگى شاعىن جانە كىشى قۇس شارۋاشىلىقتارىنىڭ وركەندەۋىنە مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتۋدى, ياعني سۋبسيديا بەرۋدى قاراستىرۋ كەرەك. بۇل ءوز كەزەگىندە جەرگىلىكتى حالىقتى ارزان تاعامدىق جۇمىرتقامەن تولىق قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن قاتار اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ ءماجىلىس زالىندا اۋدان ارداگەرلەرى, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, مەكەمە-ءبولىم باسشىلارى, مەكتەپ ديرەكتورلارى جانە باق وكىلدەرىمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا سەناتورلار ايتىلعان ماسەلەلەر مەن ۇسىنىستاردى شەشۋگە اتسالىساتىندارىن جەتكىزدى.
دايىنداعان
جولدىباي بازار,
«Egemen Qazaqstan»