استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناپ كەزەكتى جولداۋىن جاريالادى. بيىلعى جولداۋ ءداستۇرلى جىل سايىنعى جولداۋلاردان ايرىقشا, قوعامعا مۇلدەم جاڭا سەرپىن بەرگەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا ارنالعان.
استاناداعى تاۋەلسىزدىك سارايىندا ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا ارناپ كەزەكتى جولداۋىن جاريالادى. بيىلعى جولداۋ ءداستۇرلى جىل سايىنعى جولداۋلاردان ايرىقشا, قوعامعا مۇلدەم جاڭا سەرپىن بەرگەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا ارنالعان.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ باستى ماقساتى – قازاقستان حالقىنىڭ ساناسىن, دۇنيەتانىمىن وزگەرتۋ ارقىلى ءومىرىن جاقسارتۋ, ءومىر ساپاسىن كۇشەيتۋ, ادامداردىڭ ءوز ومىرىنە دەگەن كوزقاراسىن وزگەرتۋ بولاتىن. بۇل تۋرالى جولداۋدا ەلباسى: «سونىڭ ىشىندەگى ەڭ باستى ماقسات – ەلىمىزدى دامىعان 30 ەلدىڭ اراسىنا ەنگىزۋ. ول ماڭگىلىك قازاقستان جوباسى. ەل تاريحىنا نىق قادام باساتىن جاڭا ءداۋىردىڭ كەمەل كەلبەتى بولىپ تابىلادى», دەدى.
ەلىمىزدىڭ عىلىمى مەن ءبىلىمىنىڭ كوركەيۋىنە قىزمەت ەتىپ جۇرگەن بىزدەر ءۇشىن, بۇل جولداۋدىڭ ايرىقشا اسەر ەتكەن تۇستارى پرەزيدەنتتىڭ ۇكىمەتكە جاستاردىڭ ورتا تەحنيكالىق ءبىلىم الۋىنىڭ مەملەكەتپەن كەپىلدەندىرىلگەن جۇيەسىنە كوشۋدى قاراستىرۋدى تاپسىرۋى بولدى. سونداي-اق, كەلەشەكتەگى 2-3 جىلدا دۋالدى تەحنيكالىق كاسىبي ءبىلىم بەرۋدەگى ۇلتتىق جۇيەنىڭ وزەگىن قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگىن دە سالماقتاپ ايتتى. مەملەكەتىمىزدىڭ جوعارى, ورتا وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ, ەڭبەك ەتىپ جاتقان ازاماتتارعا ەڭ وزىق ءارى زاماناۋي جابدىقتارمەن وندىرىستەردە جۇمىس جاساۋ ماشىعىن مەڭگەرتۋدى بىزدەرگە مىندەتتەپ وتىر. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا حالىقارالىق ۇلگىدەگى سەرتيفيكاتتارعا يە بولاتىن ينجەنەرلىك جانە تەحنيكالىق ماماندىقتاردى دايارلاۋ جولعا قويىلىپ, جوعارى وقۋ ورىندارى جالعىز ءبىلىم بەرۋ سالاسىمەن شەكتەلىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار, قولدانبالى جانە عىلىمي-زەرتتەۋ سالالارىن قۇرىپ, ونى ودان ءارى دامىتۋ قاجەتتىلىگى ايتىلعان.
ەلىمىز ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق باعىتتا دامىپ كەلە جاتقاندىقتان بۇل اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى. سوندىقتان جاڭا وزگەرىستەرگە قازاقستاندىقتاردىڭ دايىن بولۋلارىن ەلباسىمىز قاداپ ايتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسىنداي ساياساتىن جەتە تۇسىنگەن ەل ازاماتى ءوزىنىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ۇزبەي جەتىلدىرىپ, وزىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ جولىندا تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋى قاجەت.
سونداي-اق, بۇگىنگى تاڭنىڭ اسا ماڭىزدى ماسەلەلەرى قاتارىندا تۇرعان ايرىقشا جاعداي ەلباسى جولداۋىنان تىس قالعان جوق. ول استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اگلومەراتسياسىن قالىپتاستىرۋ ستراتەگياسىن ازىرلەۋ قاجەتتىگى. بۇل ماسەلە ءىرى مەگاپوليستەردە قىزمەت ەتىپ وتىرعان بارشا ازاماتتاردى قىزىقتىراتىنى انىق. جالپى, قالالاردىڭ اگلومەراتسياسى دەگەنىمىز ورتالىق قالالاردىڭ اينالاسىنان ورىن تەپكەن, كىشكەنە ەلدى مەكەندەر عوي. ونداي ەلدى مەكەندەر وندىرىستىك, ەڭبەك ورنىنا وراي, رەكرەاتسيالىق, مادەني-تۇرمىستىق بايلانىستارىنا وراي تۋىندايدى. بۇل ءىرى قالادا ورنالاسقان وقۋ وردالارىن دا تولعاندىراتىن ماسەلە. جەكەمەنشىك وقۋ وردالارى ءوزىنىڭ تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ستۋدەنتتەرگە ارناپ جاتاقحانالار سالۋ ءىسىن, سونىڭ اينالاسىنان عىلىمي-تاجىريبەلىك زەرتحانالار, كىشىگىرىم ءوندىرىس ورتالىقتارىن تۇرعىزىپ, وسكەلەڭ ۇرپاقتى بىلىممەن قوسا تاجىريبەگە باۋلۋدى جولعا قويۋىنا مۇمكىندىكتەر اشىلار ەدى. بۇل ءارى ەڭبەك ورىندارىن اشۋعا كومەكتەسسە, ەكىنشى جاعىنان, جولداۋدا ايتىلعان «ەكونوميكانىڭ عىلىمي قامتىلۋىنا» دا قىزمەت ەتەر ەدى.
ەلباسى 2012 جىلى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جاستارعا ۇلكەن امانات جۇكتەپ: «مەن سىزدەرگە – جاڭا بۋىن قازاقستاندىقتارعا سەنىم ارتامىن. ءسىزدەر جاڭا باعىتتىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋعا تيىسسىزدەر», دەگەن ەدى. ويتكەنى, مەملەكەتىمىزدە جاستاردىڭ ساپالى ءبىلىم مەن سانالى تاربيە الۋىنا, قاجەتتى ماماندىقتى يگەرۋىنە, ءوز ارمان-ماقساتتارىن جۇزەگە اسىرۋلارىنا بار مۇمكىندىكتەر جاسالعان. بيىلعى جولداۋدا دا جاستار جايى قالىس قالمادى. پرەزيدەنت جوعارى ۇلگەرىمى بار ستۋدەنتتەردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ قاجەت دەپ سانايتىندىعىن جانە ۇكىمەتكە 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ شاكىرتاقى كولەمىن 25 پايىزعا ارتتىرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىراتىندىعىن ايتتى.
جەكەمەنشىك وقۋ وردالارى دا ءوز ستۋدەنتتەرىنە شاكىرتاقى تاعايىنداۋدىڭ مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرۋى قاجەت. جوعارىدا اتالعان ماسەلەلەردى شەشۋ جولدارى قاراستىرىلسا, ونداي مۇمكىندىك تە تۋارى ءسوزسىز. ەلباسى ايتقانداي, مەملەكەتتىك وقۋ وردالارىمەن قاتار, جەكەمەنشىك وقۋ ورىندارىن دامىتۋ – بۇگىنگى كۇننىڭ باستى تالابى. مەملەكەت تاراپىنان جەكەمەنشىك وقۋ ورىندارىنا قولداۋ كورسەتىلسە, جەكەمەنشىك وقۋ ورداسىنىڭ باسشىلىعى دا ءوز تاراپىنان جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەتىن بولادى.
بۇل جولداۋدان دا پاتريوتيزم ماسەلەسى تىسقارى قالعان جوق. قازاقستاندىق قوعامنىڭ وزىندىك قۇندىلىقتارىن ايقىنداپ, بىرىكتىرەتىن «ماڭگىلىك ەل» پاتريوتتىق اكتىسى اتتى جاڭا قۇجات جاسالىپ, قابىلداناتىن بولدى. بۇل دا ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ماماندارى بەلسەنە ۇلەس قوسۋعا ءتيىس ءىس-شارانىڭ بىرەگەيى.
ەلباسى شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار ەلىمىزگە ءىلىم-ءبىلىم مەن جاڭا تەحنولوگيالاردى ترانسفەرتتەۋگە تولىقتاي قولدانىلاتىن بولادى دەپ ايتتى. شەتەلدىك كومپانيالارمەن بىرلەسكەن جوبالىق جانە ينجينيرينگتىك ورتالىقتار قۇرىلىپ, تەحنوپاركتەردە قازاقستاندىق ءىرى كومپانيالاردىڭ قوسىمشا وندىرىستەرى ورنالاستىرىلادى, دەۋى ەكى ەل وقۋ وردالارى بىرلەسىپ قىزمەت اتقارىپ وتىرعان ءبىزدىڭ وقۋ وردامىز ءۇشىن تىڭ سەرپىن بەرەدى, دەپ ويلايمىن. ءبىز سەكىلدى عىلىم-ءبىلىم سالاسىنداعى رەسەيلىك وقۋ وردالارى ەلىمىزدەگى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىمەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋعا مۇمكىندىك تۋدىراتىن «جاسىل» ەكونوميكا مەن بولاشاق ەنەرگيانى ىزدەستىرۋ جانە جاساۋ باعىتىنداعى ەكى ەل اراسىنداعى تاجىريبەنىڭ ەڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىن زەرتتەۋ مەن ەنگىزۋدىڭ ورتالىعىنا اينالۋدى ءجون سانايدى. بۇل جاڭا سالالارعا بەت بۇرۋعا جول اشارى ءسوزسىز.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلباسىنىڭ بۇل جولداۋى ءبىزدى جاڭا باعىتتارعا جەتەلەيدى, جاڭاشا ويلاپ, كەمەل ىستەر اتقارۋعا جۇمىلدىرادى.
مارات مولداحمەتوۆ,
قازاقستان-رەسەي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرەزيدەنتى,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم
اكادەمياسىنىڭ كوررەسپوندەنت-مۇشەسى,
حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور.