الماتى قالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن تالقىلاعان اكتيۆ جيىنى بولىپ ءوتتى.
القالى جيىنعا قالاداعى بارلىق اۋدانداردىڭ اكىمدەرى مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى, قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, قالالىق قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى, بەلگىلى عالىمدار مەن ساراپشىلار, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ساياسي پارتيالار مەن باق باسشىلارى, جاستار ۇيىمدارى مەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
الماتى قالاسىندا ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن تالقىلاعان اكتيۆ جيىنى بولىپ ءوتتى.
القالى جيىنعا قالاداعى بارلىق اۋدانداردىڭ اكىمدەرى مەن ولاردىڭ ورىنباسارلارى, قالالىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى, قالالىق قۇرىلىمداردىڭ باسشىلارى, بەلگىلى عالىمدار مەن ساراپشىلار, قوعام جانە مەملەكەت قايراتكەرلەرى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ سالالارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى, ساياسي پارتيالار مەن باق باسشىلارى, جاستار ۇيىمدارى مەن ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
جيىن بارىسىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋى تالقىلانىپ, ونى جۇزەگە اسىرۋداعى كەزەك كۇتتىرمەيتىن جانە ۇزاق مەرزىمدى باسىم باعىتتار ناقتىلاندى. ماڭىزدى قۇجاتتا تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ الداعى دامۋ جولىندا اتقاراتىن ىستەرى ايقىن كورسەتىلگەن. قالا باسشىسى احمەتجان ەسىموۆ اكتيۆ وتىرىسىنا قاتىسۋشىلار نازارىن وسىعان اۋدارىپ, ءار سالاعا جەكە توقتالدى.
«وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, 2012 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ەلباسى ەلىمىزدىڭ 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋىنىڭ جاڭا ستراتەگياسىن ۇسىنعان بولاتىن. ال بيىلعى 17 قاڭتاردا وبلىس اكىمدەرى مەن مينيسترلەردىڭ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى قوس پالاتاسى دەپۋتاتتارىنىڭ, جالپى قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن وتىرىستا مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى جولداۋىن جاريالاپ, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن ۇتىمدى ورىنداۋ جولىنداعى نەگىزگى كورسەتكىشتەردى بەلگىلەپ بەردى, – دەپ باستادى القالى كەڭەستىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سويلەگەن ءسوزىن ا.ەسىموۆ. – پرەزيدەنتتىڭ كەزەكتى جولداۋىندا مەملەكەتىمىزدىڭ الداعى دامۋىنىڭ بارلىق باعىتتارىنا نازار اۋدارىلىپ, ماڭىزدى مىندەتتەر بەلگىلەندى. جولداۋ جارىققا شىققالى بەرى حالىقتىڭ ونى جىلى قابىلداپ, تولىقتاي قولدايتىندىعى ايقىن اڭعارىلىپ وتىر».
جالپى, بيىلعى جولداۋدا قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ول ءۇشىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرتۋدى قولعا الۋ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل حالىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى. سونداي-اق, بۇل جولعى جولداۋدا دا حالىقتىڭ قولايلى جانە جايلى ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن قالالىق ينفراقۇرىلىمداردى زاماناۋي ۇلگىلەرگە سايكەس جاڭعىرتۋ, جول, كولىك جانە مەديتسينا سالاسىن ىلگەرى دامىتۋعا دا نازار اۋدارىلعاندىعىن ايتا كەلىپ, قالا باسشىسى الماتى قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان يننوۆاتسيالىق جوبالار مەن الداعى كۇندەرگە جاسالعان يگى جوسپارلاردى دا تىلگە تيەك ەتتى.
الماتى – الىپ مەگاپوليس. مۇندا ەلىمىزدىڭ ءار ايماعىن ايتپاعاننىڭ وزىندە, الىس-جاقىن شەت ەلدەردەن كەلىپ جۇمىس ىستەپ جاتقان سان الۋان ۇلتتىڭ وكىلدەرى بارشىلىق. ونىڭ ۇستىنە ءتۇرلى ءدىني اعىمداردىڭ دا رەسمي تىركەلگەن ورتالىقتارى مەن وكىلەتتىلىكتەرى بار. الماتىنىڭ تىنىشتىعى, قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگى بۇكىل قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى ءھام تاتۋلىعىنا, تىنىشتىعى مەن جاراسىمىنا كەپىل ەكەندىگى اقيقات. اسا ۇقىپتىلىقپەن جۇرگىزىلەتىن ۇلتارالىق, دىنارالىق قاتىناس سەكىلدى وتە نازىك ساياسي قاتىناس تۋراسىندا احمەتجان سماعۇل ۇلى: «ەلباسى اتاپ وتكەندەي: «ازاماتتىق تاتۋلىق پەن ۇلتارالىق كەلىسىم – ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز». ەندەشە, ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى بيىگىنە قول جەتكىزىپ, دامۋدىڭ سارا جولىن تاڭداعان بەيبىت حالىق, بولاشاقتا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى باستاپ وتىرعان ۇلتتىق يدەيا – بىرلىگى جاراسقان, بەرەكەسى تاسىعان «ماڭگىلىك ەل» بولۋدى قولداپ وتىر», دەي كەلىپ, ۇلتتىڭ ۇيىسۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىرعان ءدىن قايراتكەرلەرى مەن ۇلتتىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ اتقارعان ىسىنە, بارشامىزدىڭ ورتاق مەرەكەلەرىمىز بەن اتاۋلى شارالارعا اتسالىسقان ازاماتتاردىڭ يگى نيەتتەرىنە دە توقتالىپ ءوتتى.
بۇدان ءارى قالا باسشىسى ەلباسى ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى ورگاندارعا جولداۋدىڭ باستى ماقساتى – قازاقستاننىڭ ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بىرقاتار تاپسىرمالار بەرگەندىگىن, ولاردى ورىنداۋ جولىندا قاجەتتى رەسۋرستار قالامىزدا دا, ەلىمىزدە دە جەتكىلىكتى ەكەنىن جەتكىزدى. ەلباسى ۇندەپ, ەل قۋاتتاپ وتىرعان, بارشا قازاقستاندىقتار بولىپ الدىمىزعا قويعان ماقساتىمىز ۇتىمدى ىسكە اساتىندىعىنا كامىل سەنەتىندىگىن ءبىلدىرىپ, جيىلعان كوپشىلىكتى جاڭا زاماننىڭ جاڭا قادامىن بىرلەسە جاساۋعا شاقىردى. بۇل باعىتتا الماتى قالاسىنىڭ ۇلەسى زور بولاتىنىن جەتكىزگەن اكىم الماتى قالاسىنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە عىلىمي-ينتەللەكتۋالدىق مۇمكىندىگى مول ەكەندىگىن, وسىنداي مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋ ارقىلى بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋگە اتسالىسىلىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنا ۇلەس قوسىلاتىندىعىن ءسوز ەتتى.
مۇنان كەيىن مىنبەگە كوتەرىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى مۇرات جۇرىنوۆ بيىلعى جولداۋدا كەڭىنەن قوزعالعان عىلىم سالاسىنا جاسالىناتىن قامقورلىق پەن ەلدەگى جاڭا عىلىمعا دەگەن ۇمتىلىس حاقىندا ءسوز سويلەدى. قازىرگى تاڭدا قازاق عىلىمىنا ءىجو-ءنىڭ 0,26 پايىز دەڭگەيىندە قارجى ءبولىنىپ وتىرعانىن, ول شامامەن 50 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىنىن, ءتىپتى, قازىرگى كەزدە ەۋروپا ەلدەرىندە ءىجو-گە شاققاندا 3 پايىز قاراجات بولىنەتىندىگىن جانە ول ەلدەردىڭ ىشكى جالپى ءونىمى بىزبەن ءبىر دەڭگەيدە ەمەستىگىن ايتقان م.جۇرىنوۆ وتاندىق عالىمدارعا ۇلكەن قولداۋ مەن مۇمكىندىكتىڭ جاسالىپ وتىرعانىن, ەلباسى جولداۋىنداعى تالاپتارعا ساي قازاق عىلىمىن جاڭا بەلەسكە شىعارۋدى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەسىن العا تارتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى بولات سۇلتانوۆ ەلىمىزدىڭ ىشكى-سىرتقى ساياسي-ەكونوميكالىق قاتىناستارىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا بىرىزدىلىككە قويىلىپ, كورشىلەس ەلدەرمەن جاساپ جاتقان قارىم-قاتىناسىمىزدىڭ كۇن ساناپ جەمىستى بولىپ وتىرعانىن ايتسا, نەمىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ جانىنداعى جاستار ۇيىمىنىڭ وكىلى الەكساندر رەيمەر ەلباسى جولداۋىنداعى العا قويىلعان ماقساتتاردىڭ ناقتى ءارى بۇگىنگى تاڭدا اسا قۇندى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتە كەلىپ, «ءبىز, قازاقستاندىقتار, اسىرەسە, وسى ەلدى مەكەن ەتىپ, جاقسىلىعىن كورىپ وتىرعان وزگە ۇلت وكىلدەرى, ەلباسى نۇسقاعان «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن مىعىم جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارشامىز قازاق ەلىنىڭ تۋعان تىلىندە – قازاق تىلىندە سويلەۋدى ءوز الدىمىزعا مىندەت ەتىپ قويايىق», دەدى.
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ حالىققا جولداۋى القالى جيىندا باس قوسقان جاماعات اراسىندا قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ, ءار سالانىڭ ماماندارى, ءار ۇلتتىڭ وكىلدەرى مەن جۇرەكتەرى «ءبىر ەل, ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە جانە ءبىر بولاشاق» دەپ سوققان جۇرتتىڭ جاقسى ۇسىنىستارىمەن قولداۋ تاۋىپ وتىردى.
قانات ەسكەندىر,
«ەگەمەن قازاقستان».
الماتى.
––––––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
بەرسىنبەك سارسەنوۆ.