• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
22 قاڭتار, 2014

الەمگە الاكولدى قالاي تانىتامىز؟

450 رەت
كورسەتىلدى

قازىر الاكول رەسپۋبليكا دەڭگەيىنە كەڭىنەن تانىمال شيپالى كول. ونىڭ سۋىنىڭ كوپتەگەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الاتىن نەمەسە مۇمكىندىگىنشە ادامنىڭ جازىلۋىنا سەبەپ بولاتىن ەمدىك قاسيەتى مول. ەلدىڭ وعان كوپ كەلەتىنى دە سوندىقتان. تەك, كانادانىڭ «اتابلەسكا» دەپ اتالاتىن كولىنىڭ عانا سۋى الاكولمەن تەڭدەس ەكەن. عالىمداردىڭ زەرتتەۋى سولاي دەيدى. سۋ قۇرامىنىڭ حيميالىق, ەمدىك اسەرى كەرەمەت!

قازىر الاكول رەسپۋبليكا دەڭگەيىنە كەڭىنەن تانىمال شيپالى كول. ونىڭ سۋىنىڭ كوپتەگەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الاتىن نەمەسە مۇمكىندىگىنشە ادامنىڭ جازىلۋىنا سەبەپ بولاتىن ەمدىك قاسيەتى مول. ەلدىڭ وعان كوپ كەلەتىنى دە سوندىقتان. تەك, كانادانىڭ «اتابلەسكا» دەپ اتالاتىن كولىنىڭ عانا سۋى الاكولمەن تەڭدەس ەكەن. عالىمداردىڭ زەرتتەۋى سولاي دەيدى. سۋ قۇرامىنىڭ حيميالىق, ەمدىك اسەرى كەرەمەت!

كەيىنگى جىلدارى الاكولدىڭ ءۇرجار اۋماعىنداعى جاعالاۋى دەمالىس ايماعى بولىپ جاريالانعان سوڭ, دەمالۋ شارالارىنا ارنالعان نىساندار بىرىنەن سوڭ ءبىرى سالىنىپ, ىسكە قوسىلا باستادى. ەل پرە­زيدەنتىنىڭ دە بىرنەشە رەت كەلىپ-كەتۋى, جاعالاۋدىڭ دامۋىنا ۇلكەن سەبەپ بولدى.

الاكولگە 28 نەمەسە 29 وزەن قۇيادى. بۇكىل ءۇرجار ءوڭى­رى­نىڭ بار­قىتبەل تاۋىنىڭ (تار­باعاتاي) باۋى­رىنان شىققان وزەندەر, بۇلاقتار جانە قىتاي جاعىنان كەلگەن وزەن­دەر (ەمىل, شاعىنتوعاي), سونىمەن قاتار, الماتى وبلىسىنىڭ ءۇشارال جاعىنان, الاتاۋدىڭ شەتكى سىلەمدەرىنە شىققان وزەن-سۋلار بارلىعى وسى كولگە قۇيىپ جاتىر. كوكتەم كەزىندە بۇكىل تارباعاتاي تاۋىنىڭ قالىڭ قارى وسى كولگە سۋ بولىپ قوتارىلادى. وسىعان وراي الاكول قازاقستانداعى ەڭ تەرەڭ كول.

مەن كەيدە وسى الاكولدىڭ ءۇش­ارال جاعىنان وڭتۇستىك وبلىس­تارىمىزعا قاراي كانال تارتسا عوي دەپ ويلايمىن. وڭتۇستىك وبلىستار سۋعا قارىق بولىپ قا­لار ەدى. جاعاسىنا ەل قونىپ, شارۋاشىلىقتار اشىلىپ, مىڭ­داعان ادامدار جۇمىسپەن قامتىلار ەدى-اۋ. سوندا الاكولدىڭ جاعالاۋى جىل سايىن قۇلاماس ەدى. جىلدان-جىلعا كوبەيىپ بارا جاتقان سۋ جاعالاۋدى قۇلاتۋىن توقتاتار ەمەس.

ماسەلەن, قىرعىزدىڭ ىستىق­كولىنىڭ نەمەسە جاعاسىندا 22 كۋرورت بار ورىستىڭ بايكالىنىڭ جاعالاۋى قانداي دامىعان دەسە­ڭىزشى! كەلىپ جاتقان تۋريستەرگە دە, دەمالام دەۋشىلەرگە دە كەرەمەت جاعداي جاسالعان. بىراق سولاي بولا تۇرا, سۋىنىڭ دارۋلىگى مەن شيپالىلىعى جاعىنان ولار الاكولدەن الدەقايدا ءالسىز. بۇل شىندىق. بىزگە دەمالۋشىلارمەن بىرگە ەم قابىلداۋشىلار دا كەيىنگى جىلدارى وتە كوپ كەلەتىن بولدى.

دەگەنمەن, انا ءبىر جىل­دار­داعىداي ەمەس, كول جاعاسى, اۋدانعا اكىم بولىپ سەرىك زاي­نۋلدين كەلگەلى, وتە ءبىر جيناقى­لىققا, تازالىققا كەلگەندەي دەسەك, ارتىق ايتقاندىق بولماس. كول جاعاسىنىڭ كوركەمدىگى دە ءبىرشاما جاقسارا ءتۇستى. تالاپ پەن تاباندىلىق قاي ءىستى بولماسىن قوزعالىسقا كەلتىرەدى عوي. اۋداندىق بيۋدجەتتەن بولىنگەن قارجى ەسەبىنەن مەكتەپ وقۋشىلارى مەن بالالاردىڭ دەنساۋلىقتارىن نىعايتۋ, جازعى دەمالىس ۋاقىتتارىن ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا الاكول جاعالاۋىندا بىرنەشە دەمالىس ءۇيى جانە اسحانا عيماراتى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. ناتيجەسىندە جازعى دەمالىس ماۋسىمىندا 1500-دەن استام وقۋشىنىڭ كول جاعالاۋىندا دەنساۋلىقتارىن تۇزەپ, دەمالۋلارىنا مۇمكىندىك جاسالدى.

ءۇرجار اۋدانىنا كەلگەن ءىسساپارى كەزىندە, وقۋشىلاردىڭ كول جاعالاۋىنداعى دەمالىس ۇيلەرىن كورگەن وبلىس باسشىسى ب.ساپارباەۆ بۇل باستامانى وتە جوعارى باعالاپ, الاكول جاعالاۋىندا وسىنداي بالالار دەمالىس ورىندارىن سالۋ جونىندە وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىنا ۇسىنىس بەرگەن بولاتىن. قازىر بۇل شارا دا ءوز ناتيجەسىن بەرە باستادى.

ءۇرجار اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى بۇل اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ۇلكەن قوشەمەت بىلدىرۋدە. ۇستازدار مەن اتا-انالار ريزاشىلىعىن ايتىپ, قۋانىشتارىن جاسىرا الماۋدا. كول جاعاسى دامۋ ۇستىندە. تەك, الا­كولدى, اسىرەسە, ونىڭ حيميالىق قوسپالارى كوپ ءۇرجار وڭىرىندەگى بولىگىن رەسپۋبليكامىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە, ءتىپتى, الەمگە وتە شيپا­لىلىعى, دارۋلىگى جونىنەن كەڭىنەن تانىتا الساق جارار ەدى.

بەيسەنعازى ۇلىقبەك,

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى.

شىعىس قازاقستان وبلىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار