نەگىزى, شىعىس ءوڭىرى ەسىل بايلىقتىڭ بەل ورتاسىندا وتىر. جەمىسى سامساپ تۇرعان نۋى, بالىعى تايداي تۋلاعان سۋى بار. بالى مەن قىمىزى, بۇعىسىنىڭ ءمۇيىزى – برەند. جارقىراعان جارناماسى بولماسا دا, بۇل ونىمدەردىڭ قانى جەرگە تامبايدى.
قىمىزدى ايتامىن, بۇرىن باعالاماۋشى ەدىك, سوڭعى جىلدارى ليترلەپ ىشەتىن بولدىق. بيە بايلاپ وتىرعان قىمىزشىلاردىڭ اراسىندا دا باسەكە ارتتى. بىرىنىكى بىرىنىكىنەن ءدامدى. الەمدى ىندەت جايلاعالى ساۋمالعا دا سۇرانىس كوبەيگەن. باسەكە دەمەكشى, وسكەمەندىكتەر كاتوننىڭ قىمىزىن ىزدەپ ىشسە, كاتونقاراعايلىقتار قۋاتتىڭ قىمىزى قىزۋلى دەسەدى. قۋات امانگەلدى ۇلى جاڭاۇلگى اۋىلىنىڭ باس جاعىندا بيە ساۋىپ, قىمىز اشىتىپ وتىرعالى بەس جىلدان استى. قىمىز ءدامىنىڭ ەرەكشەلىگى بيەسىندە مە, يەسىندە مە, بىزگە بەيمالىم. بىرەۋلەر كۇبىسىن قىزىل قايىڭمەن ىستايدى دەيدى, ەندى ءبىرى قوردى جاقسى ساقتايدى دەپ بولجايدى. بيزنەس بولعان سوڭ, قۇپياسىن ەشكىمگە ءتىس جارىپ ايتپاۋى زاڭدىلىق.
ايتا كەتەيىن, بالەن قىمىزعا بالەندەي جارناما جاساۋدان اۋلاقپىز. جارناماسىز دا قارا كۇزگە دەيىن قىمىز ساۋداسى قىزادى. «ساۋعا – قۋات, اۋرۋعا – ەم».
جاڭاۇلگى اۋىلىنىڭ ءور جاعىنداعى جالعىز ۇيدەن الا جازداي ادام اياعى ارىلمايدى. اۋلاسىنا اقشاڭقان كيىز ءۇي تىگىلگەن. كەلىمدى-كەتىمدى قوناقتار سوندا كىرىپ, ساپىرىلعان سارى قىمىزدان اۋىز تيەدى. ولاردى قۇراق ۇشىپ قارسى الاتىن مەرگۇل تالاپتانوۆا – اۋىلدىق مەكتەپتە تاربيە ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى. كەزەكتى ەڭبەك دەمالىسى كەزىندە شارۋاشىلىقتىڭ باسى-قاسىندا ءجۇرىپ, بيە ساۋادى. ۇلدارى نۇرتاس پەن نۇرتاي دا اكە-شەشەسىنىڭ قولقاناتى. ساۋىن بيەلەردى قايىرىپ كەلۋ, قۇلىن تارتۋ سەكىلدى جۇمىستار نۇرتاستىڭ موينىندا. كۇبى پىسۋگە دە ابدەن ماشىقتانىپ العان. جالپى, كاتونقاراعاي وڭىرىندەگى بالالاردىڭ كوبى ەڭبەكپەن بىتە قايناسىپ وسەدى.
– بىلتىردان بەرى ساۋمال ىشۋگە كەلەتىندەر كوبەيدى. كەيدە قىمىزعا ارتىلماي قالادى. ەلگە قىزمەت كورسەتىپ وتىرعان سوڭ, كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىنەن شىعۋعا تىرىسامىز. «ساۋساق بىرىكپەي, ينە ىلىكپەيدى» دەمەكشى, وتباسىمىزبەن بىرلەسىپ, جازداي ساۋىندا جۇرەمىز, – دەيدى مەرگۇل بەيبىتقانقىزى سىرلى شەلەكتەگى ساۋمالدى كۇبىگە قۇيىپ جاتىپ.
اعاش كۇبىسى كيىز ءۇيدىڭ ىرگەسىندە قۇراق كورپەمەن قىمتاۋلى تۇر. تەگى ءبىر تەمپەراتۋرانى ۇستاۋى كەرەك شىعار. ال ءۇيدىڭ ىشكى جابدىقتارى – مەرگۇلدىڭ ءوز ەڭبەگى. قولى قالت ەتسە ويۋ ويىپ, قۇراق كورپە, قىز جاساۋلارىن تىگەدى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى