ءبىر كەزدەرى الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسى ماڭىنداعى جەر تەلىمدەرىنىڭ زاڭسىز ۇلەستىرىلگەنى انىقتالىپ, وسىعان وراي ەلباسى ءتيىستى مەكەمەلەرگە ەرەكشە تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. بۇل ماسەلە بويىنشا ۇكىمەت باسشىسى وكىمىمەن قۇرىلعان – قۇرامىنا باس پروكۋراتۋرا, قارجى پوليتسياسى جانە اتقارۋشى بيلىك ورگاندارى وكىلدەرى كىرگەن جۇمىس كوميسسياسى كەشەندى تەكسەرىستەر جۇرگىزىپ, ءبىرشاما زاڭسىزدىقتارعا جول بەرىلگەنى انىقتالعان بولاتىن. ال وسى وزەكتى ماسەلەنىڭ بۇگىنگى تاڭداعى جاعدايىن تياناقتاۋ ماقساتىندا الماتى قالاسى جانە الماتى وبلىسى وڭىرارالىق جەر ينسپەكتسياسىندا جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ومىرزاق ءوزىبەكوۆتىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەيتىلگەن كەڭەس بولىپ ءوتتى.
باسقوسۋدا قالا ماڭىنداعى جەر تەلىمدەرىن زاڭسىز يەلەنۋدىڭ ءمان-جايى, قالا ىرگەسىندەگى اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتقا ارنالعان جەرلەردى وزگە قۇرىلىستارعا پايدالانۋ جونىندە جانە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ارنايى “الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسى اۋماعىنداعى ەرەكشە قورعاۋعا الىنعان تابيعاتى اسەم اۋداندارىن پايدالانۋدى رەتتەۋ تۋرالى” جەكە تاپسىرماسىنىڭ ورىندالۋ بارىسى جونىندە تالقىلاۋ بولىپ, جاۋاپتى مەكەمە باسشىلارى ەسەپ بەردى.
الماتى قالاسى جانە وبلىسى وڭىرارالىق جەر ينسپەكتسياسىنىڭ باستىعى ابدىعالي بەگمانوۆتىڭ ايتۋى بويىنشا, جەردى زاڭسىز باسىپ الۋعا كوبىنە الماتى قالاسىنداعى جاڭادان قۇرىلعان الاتاۋ اۋدانىندا جول بەرىلگەن. تەكسەرۋ بارىسىندا 2008 جىلى زاڭعا قايشى ارەكەت جاساعان 313 جەكە تۇلعا اكىمشىلىك جازاعا تارتىلىپ, ولارعا 4,8 ملن. تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى. اۋدانداعى قۇزىرلى مەكەمەلەردەن جانە جەر ينسپەكتسياسىنىڭ وكىلدەرىنەن قۇرىلعان كوميسسيا مۇشەلەرى زاڭسىز قورشاۋعا الىنعان جەر تەلىمدەرىن جانە بوي كوتەرگەن تۇرعىن ۇيلەردى ەسەپكە العاندا ءوز بەتىمەن زاڭسىز سالىنعان 4523 قۇرىلىس نىساندارى انىقتالعان. سونداي-اق انىقتاۋ كەزىندە جەر تەلىمدەرىنە جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ جالعان شەشىمدەرىن قولدان جاساۋ ارقىلى قاراپايىم حالىقتىڭ سەنىمىنە كىرىپ پايدا تاۋىپ جۇرگەن الاياقتار دا بەلگىلى بولىپ, ولاردىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالعان. 2009 جىلى جەر تەلىمدەرىن تەكسەرۋ قورىتىندىسىندا اتالعان اۋدان بويىنشا 4237 اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, زاڭعا قايشى ارەكەت جاساعاندارعا 79,9 ملن. تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. وڭىرارالىق جەر ينسپەكتسياسى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ بىرلەسكەن تەكسەرۋلەرى 2010 جىلى دا ناتيجەلى اياقتالىپ, ءبىرىنشى توقساندا زاڭدى بەلىنەن باسقان 87 جەكە تۇلعا ۇستىنەن اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, ولاردان 6,1 ملن. تەڭگە ايىپپۇل وندىرىلگەن. مۇنداي ءىس-شارالار ءتۇركىسىب اۋدانىنداعى “باقاي” شاعىن اۋدانىندا دا جۇزەگە اسىرىلىپ, بۇگىنگى كۇنى 317 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان.
سونىمەن قاتار, وڭىرارالىق جەر ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى اسىرەسە 2005-2008 جىلدارى جەر تەلىمدەرىنىڭ بەي-بەرەكەت ساۋداعا سالىنعانىن تىلگە تيەك ەتتى. قولدانىستاعى جەر زاڭناماسى تالاپتارىن ساقتاماۋ سالدارىنان جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەدەۋ, ىلە الاتاۋى ۇلتتىق پاركى ەرەكشە قورعالاتىن ايماقتارىندا جانە الماتى قالاسىنىڭ توڭىرەگىندە ورنالاسقان بىرنەشە جەر تەلىمدەرىن زاڭداردى بۇزا وتىرىپ, زاڭدى تۇلعالار مەن جەكە ازاماتتارعا قۇرىلىس نىساندارىن سالۋ ءۇشىن بەرىپ جىبەرگەن. وسىعان وراي بىلتىرعى شىلدە ايىندا قولدانىستاعى زاڭدارعا ونداي زاڭ بۇزۋشىلىقتى بولدىرماۋ ماقساتىندا ءبىرشاما وزگەرىستەر دە ەنگىزىلدى. بۇگىنگى كۇنى الماتى قالاسىنىڭ ماڭىندا ورنالاسقان جەرلەردىڭ تابىس ەتىلۋىن رەتكە كەلتىرۋ, ولاردىڭ پايدالانىلۋىن جەر زاڭناماسى تالاپتارىنا سايكەستەندىرۋ ماقساتىندا قالا قۇرىلىسىن جوسپارلاۋدىڭ كەشەندى جوباسى دايىندالىپ, ۇكىمەتتىڭ بەكىتۋىنە جىبەرىلگەندىگى باياندالدى.
بەي-بەرەكەت تاراتىلعان جەر ماسەلەسى تياناقتالعان باسقوسۋدا جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ اگەنتتىگىنىڭ توراعاسى ومىرزاق وزىبەكوۆ كەڭەستە ءسوز بولعان ماسەلەلەردى قورىتىندىلاپ, جەر ماسەلەسى ەلباسىنىڭ نازارىندا ەكەندىگىن, سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا بۇل كۇردەلى ماسەلەلەر بويىنشا جان-جاقتى جۇمىستار جۇرگىزىلەتىنىن ايتتى.
دانيار بەرىك ۇلى. الماتى.