جايىق وزەنى جاعالاۋىنىڭ ستەللا جاق تۇسى بۇدان بەس-التى جىل بۇرىن اباتتاندىرىلىپ, دەمالىپ وتىراتىن ورىندىقتار ورناتىلىپ, ەكى جەردە توبەسى كۇمبەزدەلگەن روتوندا بوي كوتەردى.
ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى عيماراتىنىڭ تەرەزەلەرى وسى روتوندارعا جانە بۇرىنعى جاعاجايدىڭ اۋماعىنا ءتونىپ تۇر. ءدال وسى جەردە قالالىق اكىمدىكتىڭ اتىنان قوقىس تاستاۋعا قاتاڭ تىيىم سالىناتىنى جونىندە قاڭىلتىر تاقتايشالار قويىلعان. مۇنداي جاعدايعا جول بەرىلسە, جەكە جانە زاڭدى تۇلعالارعا 45-65 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا ايىپپۇل سالىناتىنى دا قوسا كورسەتىلگەن.
بۇل ەسكەرتۋ بەلگىلەردەگى جازبالار اعارىپ, كومەسكىلەنىپ, جىرىم-جىرىم بولىپ جاپىرىلىپ كەتىپتى. قوعامدىق ءتارتىپتى باقىلاۋعا ءتيىستى باس دەپارتامەنتتىڭ تەرەزەلەرى وسى جەرگە ءتونىپ تۇرعاندىقتان دا روتوندا جانىندا ايتا قالارلىقتاي كۇل-قوقىس كوزگە شالىنا بەرمەيدى. اسىقپاي تۇرا تۇرىڭىز... جاعالاۋداعى اعاشتاردىڭ اراسىمەن العا قاراي تاعى دا 50 مەتر قادام جاساپ كورىڭىزشى؟! تاۋ دەمەسەك تە, توبەشىك بولىپ ۇيىلگەن, جان-جاققا شاشىلعان جاعىمسىز, ءيىسى مۇڭكىگەن تاماق قالدىقتارى مەن سىنعان شولمەك قالبىرلارعا, كۇل قالدىقتارىنا تاپ بولار ەدىڭىز.
دەپارتامەنت تەرەزەلەرىنەن تاسالاۋ بۇل ارا ءسال جازىقتاۋ ەكەن. سوندىقتان دا بوي جازىپ وتىرۋعا, ءتىپتى قيسايىپ جاتۋعا بولاتىنداي كىشكەنە كەڭىستىك بار. بۇلاي بولعانى نە كەرەك, اينالانىڭ بارلىعى قوقىس-قالدىقتاردىڭ وشاعىنا اينالسا. ونىڭ قاي ۋاقىتتان بەرى جينالماعانىن ءدال باسىپ ايتۋ قيىن-اق. ايتەۋىر باستى اينالدىرىپ, جۇرەكتى اينىتاتىنداي كورىنىس. سوعان قاراماستان وسى قوقىستىڭ ورتاسىندا وتىرعانداردىڭ قاراسى دا اجەپتاۋىر كورىندى. ولار سۋعا ءتۇسىپ كەلەدى دە, الا كەلگەن ازىقتارىن ءىشىپ-جەپ بولعان سوڭ ونىڭ قالدىقتارىن اينالاسىنا لاقتىرۋدا. كونتەينەر قويىلسا عوي... بىراق بۇل ويىمنان تەز قايتتىم. ويتكەنى «جابايى جاعاجايعا» كىم كونتەينەر قويادى.
وسىنداي كوڭىل كۇي جەتەگىندە تۇرعان مەنى:
– سالەمەتسىز بە؟ ءسىز جەرگىلىكتى وسى جەردىڭ تۇرعىنىسىز با؟ – دەگەن ايەل داۋسى سەلك ەتكىزدى. جالت قاراسام, جاستارى ەلۋ-ەلۋ بەس شاماسىنداعى ءبىر ەر جانە ءۇش ايەل ادام جەڭىل كيىنگەن كۇيىندە تەرەڭدىگى تىزەدەن عانا كەلەتىن جايىق وزەنىنىڭ ايدىنىنا جانە اينالاداعى قوقىس پەن قالدىقتارعا كوز تاستاپ تۇر ەكەن. ساۋالىنىڭ توركىنىنە قاراعاندا, باسقا جاقتان كەلگەن قالا قوناقتارى شىعار دەپ شامالادىم.
– ءيا, وسى ورال قالاسىندا تۇرامىن, – دەدىم.
بەيتانىس ايەلدىڭ جۇزىندە تاڭدانۋ ما, جوق الدەبىر نارسەگە كوڭىلى تولماۋشىلىق پا, ايتەۋىر سوزبەن ايتىپ جەتكىزگىسىز جابىرقاۋ شىراي ورناي قالدى دا:
– مىنالارىڭ قالاي؟ – دەپ جانجاعىنداعى كۇل-قوقىستاردى نۇسقادى. وسى ساتتە جاعىم قارىسىپ قالعانداي بولدى. قاپەلىمدە نە دەپ جاۋاپ قايتارارىمدى بىلمەي توسىلىپ قالدىم دا:
– ەندى اركىمنىڭ تۇرمىستىق مادەنيەتى ءارتۇرلى بولادى عوي, – دەپ مىڭگىرلەدىم.
مۇنداي ايران-اسىر كورىنىسكە جەكە ءوز اتىمنان ەمەس, تۇتاستاي اقجايىق جۇرتى اتىنان جاۋاپ قايتارۋ وڭاي ەمەس ەكەندىگىن تۇڭعىش رەت ءتۇيسىندىم. كادىمگىدەي قينالدىم. بۇدان كەيىنگى از-كەم ءتىل قاتىسۋدان بىلگەنىم, ولار سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنداعى ەرتىس وزەنىنىڭ جاعاسىندا تۇراتىن قانداستارىمىز ەكەن. جايىق جۇرتىمەن قۇدا-قۇداندالى كورىنەدى. ورالعا وسى ءداستۇرلى ءراسىم جولىمەن جولدارى ءتۇسىپتى. ءبىر شاي ءىشىپ العان سوڭ جايىق وزەنىن تاماشالاپ كورىپ قايتۋعا شىققان بەتتەرى ەكەن. سولتۇستىكقازاقستاندىقتار جاعالاۋدا كوپ ايالداماي, بۇل جەردەن تەزىرەك كەتۋگە اسىقتى.
مىنە, وسىلايشا قالامىزدىڭ قوناقتارى قاتتى ۇيالتتى. مۇمكىن جوعارىدا قويىلعان ساۋال جەرلەستەرىمىزگە قوزعاۋ سالار, ساناسىنا ساۋلە جۇگىرتەر دەگەن ويمەن وسى جولداردى جازۋدى ءجون دەپ تاپتىم.
ورال