ەكى بىردەي ادامدى قىزىل جالىن – انىق اجال اۋزىنان اراشالاپ امان الىپ قالعان اۋىل مۇعالىمى ءوزىنىڭ وسى ءبىر ءىس-ارەكەتىن ەرلىك دەپ ەسەپتەمەيدى. انشەيىن ادامگەرشىلىك پارىز. قامىردان قىل سۋىرعانداي سۋىرتپاقتاپ سۇراساڭ دا وقىس وقيعا, كوزسىز باتىلدىق تۋرالى ءتىس جارىپ ايتا بەرمەيتىنى بار.
ءتۇن جارىمى ەڭسەرىلگەن ۋاقىت. شىرت ۇيقىدا جاتقان. كەنەت تەلەفون بەبەۋلەپ قويا بەردى. ۇيقىلى-وياۋ قۇلاعىنا كوتەرگەن. اسىعىپ-اپتىعىپ حابارلاسقان اۋىلداسى كورشىسىنىڭ ءۇيى جانىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى. قالاي كيىنگەنى دە, قالاي جىلدام جەتكەنى دە ەسىندە جوق.
ءورت شالعان تۇرعىن ءۇي قىزىل جالىن, قارا ءتۇتىننىڭ قۇشاعىندا ەكەن. ابىروي بولعاندا, ءۇي يەلەرى بالالارىن سىرتقا شىعارىپ ۇلگەرىپتى. بىراق وزدەرى جانىپ جاتقان ۇيگە قايتا ەنگەن. الدە قۇجاتتارىن, الدە باسقا ءبىر زاتتارىن الىپ شىقپاق بولدى ما ەكەن. تىرشىلىكتەرىنەن بەلگى جوق. ابدەن ابىرجىپ, ءورت سوندىرە ءجۇرىپ ايعايلاپ شاقىرعاندارعا ءتىل قاتىپ جاۋاپ بەرەتىن ەمەس. ال ءتىلسىز جاۋ ءۇيدى تۇگەل وراپ العان. مىنە, وسى كەزدە اۋىلداعى ورتا مەكتەپتە دەنە شىنىقتىرۋ جانە تەحنولوگيا پاندەرىنەن ساباق بەرەتىن قاراپايىم مۇعالىم داۋلەت اكىمجانوۆ نار تاۋەكەلگە بەل بۋىپ, قىزۋى بەت قاراتپاي, توڭىرەكتىڭ ءبارىن شارپىپ ورتەنىپ جاتقان ءۇيدىڭ ىشىنە قويىپ كەتتى.
تىنىسىن تارىلتقان قارا ءتۇتىننىڭ ورتاسىندا قارمانىپ ءجۇرىپ ءۇي يەلەرىن تاپقان. ەرلى-زايىپتى ينديرا مەن الەكسەي وچەرەتنيۋكتەر ەس-ءتۇسسىز س ۇلىق جاتىر ەكەن. ءورت بولسا ءورشىپ بارادى. ءسال كەشىكسە, كادىك. الدىمەن قۇلاپ-ءسۇرىنىپ ءجۇرىپ ينديرانى شىعارعان. بۇل كەزدە ءۇي ابدەن وت قۇشاعىنا ورانىپ تۇرعان, قايتىپ كىرۋدىڭ ءوزى قاۋىپتى. بىراق ءۇي يەسىنىڭ جايىن كورە تۇرىپ, ادام بالاسىن اياۋدى بىلمەس وت ىشىندە تاستاپ كەتۋگە ءداتى شىدامادى. ءوز باسىنا تونەر قاۋىپتى ەلەگەن جوق. ايتەۋىر, ءبىر تىلسىم كۇشتىڭ اۋىل مۇعالىمىن امان ساقتاعانى راس. بۇل كەزدە توبە جانىپ بولىپ, ىشكە تۇسە باستاعان. وتتىڭ الاپات قىزۋى, ۋلى جىلاننىڭ تىلىندەي سۋماڭداعان جالىن ءوز الدىنا, ءۇيدىڭ ءىشى قويۋ ءتۇتىننىڭ اسەرىنەن كوزگە تۇرتسە كورىنبەستەي قاپ-قاراڭعى. ەسى شىعىپ ءجۇرىپ الگىندە عانا كورگەن, ەس-ءتۇسسىز جاتقان الەكسەيدى ازەر تاپقانى. تابۋىن تاپقانىمەن, تۇششى ەتىن قۋىرىپ, كۇيدىرىپ بارا جاتقان وت ىشىنەن الىپ شىعۋى كەرەك. قارمانىپ ءجۇرىپ الىپ شىقتى. ءورت ءسوندىرىپ جاتقان اۋىلداستارىنىڭ قۋانعانىن كورسەڭ, ءبارى ءبىراۋىزدان ايتپاي كەلگەن اپاتتان امان قالعاندار ءۇشىن شاتتانعان. بۇعان دەيىن شاكىرتتەرىنە تەرەڭ ءبىلىم بەرۋىمەن ابىرويعا بولەنگەن مۇعالىمنىڭ وزدەرى بۇرىن بايقاماي كەلگەن ەرجۇرەكتىگىنە تاڭعالىسىپ: «جىگىت ەكەن, ازامات ەكەن!», دەسكەن.
كەيىن وقيعانىڭ ءمان-جايى اۋدانعا جەتكەن. ءتيىستى قىزمەت وكىلدەرى كەلىپ ءمينيستردىڭ اتىنان «ورتتە كورسەتكەن قايسارلىعى ءۇشىن» مەدالىن تاپسىردى. ال داۋلەت ءۇشىن ماسەلە ماراپاتتا ەمەس, ەڭ باستىسى – ءبىر اۋىلدا تۇرىپ, ءبىر قۇدىقتان سۋ ءىشىپ, كەزدەسكەن سايىن ەمەن-جارقىن امانداسىپ جۇرگەن اۋىلداستارىن وت قۇشاعىنان امان الىپ قالدى. ەڭ ماڭىزدىسى دا سول. ايتپەسە, ءدال سول ساتتە, قاس-قاعىم ۋاقىتتا ەرلىك جاسايىنشى, ەل كوزىنە تۇسەيىنشى دەگەن ويىنىڭ بولماعانى انىق.
ءوزى دە كوپبالالى وتباسىنىڭ وتاعاسى. بالالارى دا جاپ-جاقسى ءوسىپ كەلەدى. قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى قاتارىندا بورىشىن وتەگەن ەكىنشى ۇلى اناسى ايمان نۇرتازاقىزىنا «وتان قورعاۋشىنىڭ اناسى» مەدالىن اكەلىپ, قۋانتقانى بار. ءوزىنىڭ دە, اناسىنىڭ دا توبەسى كوككە ءبىر-اق ەلى جەتپەي قالدى. ادال ءسۇت ەمگەن ۇلدىڭ قانىنا تارتقانى دا. پەرزەنتىڭنىڭ وتان الدىنداعى بورىشىن ابىرويمەن وتەپ, ازامات اتانعانىنان ارتىق قۋانىش بار ما ەكەن, ءسىرا! ماڭدايىنان سۇيگەن, كەكىلىنەن يىسكەگەن. ماقتانا بىلمەيتىن ادام ماقتاۋعا دا ساراڭ. ىشتەي ءسۇيسىنىپ, ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن.
ءسوز اراسىندا كەيىپكەرىمىزدىڭ بويىنداعى تاماشا قاسيەتىن ءبىر اۋىز سوزبەن ايتا كەتكەن دە ءجون شىعار. كادىمگى اعاشتى قاشاپ-جونىپ, ءارتۇرلى زات جاساپ, كادەگە اسىراتىنى بار. اكەسىنەن دارىعان قاسيەت. كىشكەنتايىنان اعاشپەن الىسقان اكەنىڭ قاسىندا ءجۇرىپ ونەرىن بويىنا دارىتتى, ەڭبەك ەتۋدىڭ قانشالىقتى جاقسى قاسيەت ەكەندىگىن ۇعىندى. قۇددى اكەسىنە ۇقساپ قاراپ وتىرا المايتىن بولدى. بوس ۋاقىت دەگەن ۇعىم بولىپ كورگەن ەمەس. قولى قالت ەتسە, الدەبىر اۋىلداسىنىڭ ءوتىنىشىن ورىنداپ جاتقانى. سوڭعى جىلدارى, اسىرەسە ەل ىشىندە اعاشتان شابىلعان قازاقى ۇستەلگە سۇرانىس كوپ. ءارى داۋلەتتىڭ شەبەر قولىنان شىققان مۇنداي زاتتار جەپ-جەڭىل, ورنىقتى بولادى. جاساعان بۇيىمدارىن كورمەگە دە قويدى. اۋداندىق, وبلىستىق بايقاۋلاردىڭ سان مارتە جۇلدەگەرى اتاندى. قولدانبالى ونەر باعالانعان «اقمولا جۇلدىزدارى» بايقاۋىندا توپ جاردى. قازىر اقكول قالاسى مەن ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەردە ون ساۋساعىنان ونەر تامعان داۋلەتتىڭ بۇيىمدارى سامساپ تۇر.
«شەبەردىڭ قولى ورتاق» دەگەن وسى دا, ءسىرا! ەرلىگى دە ەل اۋزىندا ءجۇر.
اقمولا وبلىسى,
اقكول اۋدانى