• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 27 مامىر, 2021

بۋگيۆالداعى بي

351 رەت
كورسەتىلدى

بۋگيۆال – ءپاريجدىڭ باتىس ماڭىنداعى شاعىن اۋدان عانا ەمەس, يمپرەسسيونيزمنىڭ بەسىگى. سول داۋىردەگى شىعارماشىل توپتى ىزدەسەڭىز, بىردەن بۋگيۆالدىقتاردان سۇراڭىز. سىزگە تاريحىن تارقاتىپ بەرەدى. ءيا, XIX عاسىر – ويلى عاسىر. اسىرەسە پەر وگيۋست رەنۋار ءۇشىن ءساتتى جىلداردىڭ شەرۋىنە ۇلاستى. بىراق نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, پاريجدىكتەر ءۇشىن وسىناۋ كەسكىندەمە يۆان تۋرگەنەۆتى ەسكە تۇسىرەدى. سەبەبى سول جىلى فرانتسيانىڭ استاناسىندا اتاقتى اقىن دۇنيەدەن وزعان بولاتىن. سۋرەتتىڭ ءبىر سيقىرى سوندا بولسا كەرەك.

1883 جىلى داڭقتى سۋرەتشى پەر وگيۋست رەنۋار كوللەكتسيونەر ءارى مەتسەنات پول ديۋران-رۋەلدەن ارنايى تاپسىرىس الادى. سونىڭ ناتيجەسىندە, «بۋگيۆالداعى بي» كارتيناسى دۇنيەگە كەلەدى. تاپسىرىس بەرۋشى جالپى تا­قىرىپ بويىنشا بىرىكتىرىلگەن ءۇش پولوتنونىڭ يەسى بولۋدى قالايدى. ياكي جۇپتىق بيلەردىڭ ءۇش سيپاتىن كورگىسى كەلەدى.

تاپسىرىس تۇسە سالىسىمەن, شەبەر قىزۋ جۇمىسقا كىرىسىپ كەتتى. العا­شىندا ول اشىق اسپان استىنداعى بيشى­لەردىڭ بىرنەشە جۇبىن بەينە­لەيدى. ارتىنان بيشىلەر سانىن ەكى ادامعا دەيىن قىسقارتادى. دەسە دە ءبىز كەنەپ بەتىنەن ناقتى ءبىر جۇپتى جانە ولاردى قورشاعان ورتانى كورەمىز. ءبىرىنشى پلاندا ەرلى-زايىپتىلار – قالادا, ەكىنشىسىندە – قالا ماڭىندا, ال ۇشىنشىسىندە اۋىلدا بيلەيدى. سودان با كارتينا كورەرمەندى XIX عاسىرعا قايتا ەرتىپ اپارادى. بۋگيۆالداعى بي كەشى پاريجدىكتەر مەن قالا قوناق­تارىنىڭ اراسىندا وتە تانىمال بول­عان. ادامدار وندا دوستارىمەن جاي­لى كافەدە وتىرۋعا, اعاشتاردىڭ كو­لەڭ­كەسىندە تازا اۋامەن تىنىستاۋ­عا جانە جاڭا تانىستار تابۋعا كەلەدى ەكەن. بۋگيۆال ءوزىنىڭ كەرەمەت پەيزاجدارىمەن كوپتەگەن سۋرەتشىنى, سونىڭ ىشىن­دە يمپرەسسيونيستەردى ەرەكشە قىزىقتىردى.

كەنەپتە جاس قىز بەن ورتا جاستاعى ەر ادام بەينەلەنگەن. قىزدىڭ كيىمى ونىڭ سۇلۋلىعىنا ەرەكشە نازار اۋدار­تادى. اقشىل قىزعىلت رەڭكتى ءسان­دى كويلەك كيگەن ارۋدىڭ بەت-اجارى ازداپ قىزارىپ تۇر. ەكى كەيىپكەر ءبىر-بىرىنە ادەمى ۇيلەسەدى. تاۋدان قۇلاعان سارقىراماداي كويلەكتىڭ ەتە­گى تولقىندانىپ, قوزعالىستى جان­دان­دىرىپ تۇر. بويجەتكەننىڭ با­سىنداعى قىزىل بۇرشىكتەرى بار گۇل شوق­تارىمەن بەزەندىرىلگەن شلياپا الىس­تان كوزگە تۇسەدى. سوعان ساي سەرى جىگىت باسىنا سابان ءتۇستى شلياپا, ۇستىنە قارا كوستيۋم شالبار كيگەن. باس كيىم وقىر­مانداردان ءبيشىنىڭ بەت-ءجۇزىن جاۋىپ تۇر, تەك ساقال-مۇرتى عانا كو­رىنەدى. ەگەر ونەر سىنشىلارى قىزدىڭ شىنايىلىعىنا كۇمانمەن قاراسا, بۋگيۆالدىڭ ەڭ سۇلۋ بيكەشى سيۋزان­نا ۆالادونمەن تانىسسا بولادى. ەڭ قىزىعى, كەسكىندەمەدەگى ەر ادامدار سۋرەتشىنىڭ ونەردەگى دوستارى ەدى.

سۇڭعىلا سۋرەتشىنىڭ مودەلى سيۋ­زان­نا ۆالادون كەيىنىرەك ءوزى دە بەل­گىلى سۋرەتشىگە اينالادى. بەرتىن كەلە رەنت­گەنوگرافيا مەن ينفراقىزىل رەف­لو­گرافيانى قولدانۋ ارقىلى جۇر­گىزىلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە سۋ­رەتكە باستاپقىدا تاعى ءبىر ايەلدىڭ سۇل­باسى سىزىلعانى بەلگىلى بولدى. ونى كوبىسى رەينۋاردىڭ بولاشاق ايەلى الين چاريگوتاعا ۇقساتۋدا. كىم بىلە­دى؟ بىراق سۋرەتشى سۇلۋلاردان شابىت العانى كورىنىپ-اق تۇر.

اتالعان كارتينا تۇسىنۋگە ۇعى­نىقتى, جەڭىلدىگىمەن ءارى جايلى­لى­عىمەن ەرەكشە. بي جۇپتارى اشىق اس­پان اياسىندا جازعى كافە ۇستەلدەرىندە وتىرعان ادامداردىڭ فونىندا بەينەلەنگەن. ەكىنشى, ءۇشىنشى پلانداعى كەيىپكەرلەردىڭ بەتى ب ۇلىڭعىر. ال اعاش بۇتاقتارىنداعى جاسىل جا­پى­راقتاردىڭ بۋىلدىر تارتىپ, ساعىم­دانىپ كەلۋى قىز بەن جىگىتتىڭ ءبىر-بىرىنە دەگەن قيمىل سەزىمىن شىنايى جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل سۋرەت­شىنىڭ ءوز ءادىسى. بۇكىل ساحنا كۇن ساۋ­لەسىمەن تولىپ, مەرەكەلىك اتموسفەرا جاساپ تۇر.

ايتپاقشى, رەنۋاردىڭ سيۋزاننا ۆالادون ءۇشىن ارنايى جازعان تۋرا وسىنداي قىسقارتىلعان اۆتورلىق كو­شىرمەسى بار. وندا تۇپنۇسقا تولى­عىمەن قايتالانادى, بىراق سۋرەتشى جاس ءبيشىنىڭ نۇرلى ديدارىن تولىق بەرۋگە تىرىسقان ەكەن. ول نۇسقادا سيۋزاننانىڭ بەينەلەنگەندىگىنە ەش­كىم كۇمان كەلتىرە الماسى انىق. بۇ­گىندە بۇل كوشىرمە امەريكا قۇراما شتات­تارىنىڭ جەكە كوللەكتسيونەرىنىڭ بىرىنە تيەسىلى.

قازىرگى تاڭدا تاپسىرىس بەرۋشىسى پول ديۋران-رۋەلدىڭ كوللەكتسياسى­نان الىنعان «بۋگيۆالداعى بي» كار­تيناسىنىڭ تۇپنۇسقاسى بوستوندا­عى بەينەلەۋ ونەر مۇراجايىندا ورنا­لاسقان. مۋزەي باسشىلىعى ايگىلى تۋىن­دىنى 1937 جىلى 150 مىڭ دول­لارعا ساتىپ العان ەكەن. وسى سەريا­­داعى تاعى ەكى پولوتنو قازىر پا­ريج­دەگى ورەسەي مۋزەيىندە تۇر. الدە­قالاي ماحاببات قالاسىنا ساياحاتتاپ بارساڭىز, عاجايىپ ونەر تۋىندىسىن تاماشالاۋىڭىزعا بولادى.

تاپسىرىس ارقىلى تاڭعاجايىپ تۋىندىنى ومىرگە اكەلگەن قىلقالام شەبەرىنىڭ ەڭبەگى الەمدى تاڭ-تاما­شا ەتتى. اسىرەسە پاريجدىك وقىر­مان­داردى. شىعارماداعى سۇلۋدىڭ شى­رايى جانە ونىڭ بيازى كەيپى تۇتى­نۋشىنى دا تاڭعالدىرعان كورىنەدى. ال الەم ادەبيەتشىلەرى پەر وگيۋست رەنۋاردىڭ «بۋگيۆالداعى بي» كارتيناسى جارىققا شىققان جىلى يۆان تۋرگەنەۆتەن ايىرىلىپ قالعانىن ايتادى ەكەن. كوزى تىرىسىندە قايسار قالامگەر بۋگيۆالداعى بي كەشىنە تالاي مارتە قاتىسىپتى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار