«ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ۇلتتىق جوباعا اۋىستىرىلادى

ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى س. شاپكەنوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭبەك نارىعىنىڭ نەگىزگى ينديكاتورلارى پاندەمياعا قاراماستان تۇراقتى بولىپ قالدى.  سوڭعى ءۇش جىلدا جۇمىس كۇشىنىڭ سانى 43 مىڭ ادامعا ارتتى. بۇل جالدامالى جۇمىسكەرلەر مەن ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار سانىنىڭ قىسقارۋى ەسەبىنەن بولدى. بۇل رەتتە, ەڭبەك نارىعىن سيپاتتايتىن نەگىزگى كورسەتكىش – جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9% كولەمىندە ساقتالدى. 2020 جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا ۋاقىتشا جۇمىسپەن قامتىلماعان حالىق سانى 4,1 ەسەگە ءوسىپ, 536 مىڭ ادامدى قۇرادى. دەگەنمەن, شەكتەۋ شارالارى كەزىندە بەيرەسمي جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانىنىڭ ازايۋى بايقالدى.

«بۇگىنگى تاڭدا ەكونوميكانىڭ بىرتىندەپ قالپىنا كەلۋى بايقالۋدا, بۇل ەڭبەك نارىعىنا جاعىمدى اسەر ەتۋدە», دەدى مينيستر.

«نۇر وتان» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى مىندەتتەردى ەسكەرە وتىرىپ, اعىمداعى جىلى 1,2 ملن ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارى ارقىلى قولداۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ 700 مىڭىن «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن, 32 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىمەن, 440 مىڭ ادامدى وزگە دە مەملەكەتتىك باعدارلامالارمەن قامتۋ كوزدەلگەن. «ەڭبەك» باعدارلاماسى بويىنشا قامتىلاتىن 227 مىڭ ادامعا جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋدىڭ ءتۇرلى شارالارى كورسەتىلەدى. ولار 3 باعىتتى قامتيدى:  قىسقا مەرزىمدى وقىتۋعا, تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم الۋعا 36 مىڭ ادام جىبەرىلەدى;  «باستاۋ بيزنەس»  جوباسى بويىنشا 10,5 مىڭ ادامدى بيزنەس داعدىلارىنا وقىتۋ باستالدى, جىل سوڭىنا دەيىن 30 مىڭ ادام وقىتىلادى. بيىل ءوز ءىسىن اشۋ جانە كەڭەيتۋ ءۇشىن 5 مىڭ شاعىن نەسيە بەرىلەدى; سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنىڭ ەسەبىنەن ەڭبەك نارىعىنا بەيىمدەلۋ قيىنعا تۇسەتىن ادامدار قاتارىنان 128 مىڭ ادامعا قولداۋ جانە 7 مىڭ ادامنىڭ ءوز ەركىمەن قونىس اۋدارۋىنا قولداۋ كورسەتىلەدى.  بيىل ءۇش ايدا «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن 158 مىڭ ادام قامتىلدى, ونىڭ ىشىندە 53,5%-ى جاستار پراكتيكاسى, الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارى جانە قوعامدىق جۇمىستار سياقتى سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. ال 32,4%-ى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. 

«ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ بەس ءىس-شاراسى «Nur Otan»  پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى پلاتفورماسىنا كىردى جانە ولاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە.  مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اعىمداعى جىلى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ جالعاستىرىلادى. 

«بۇگىندە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار 32 مىڭ جۇمىس ورنىن, ونىڭ ىشىندە 12 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرا وتىرىپ, 378 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ىرىكتەدى. جول كارتاسىن ىسكە اسىرۋ شارتتارى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا نەگىزدەلىپ وزەكتەندىرىلدى», دەدى س. شاپكەنوۆ. 

جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى 6%-دان اسپايتىن مولشەرلەمەمەن جەڭىلدەتىلگەن شاعىن نەسيە بەرۋ بويىنشا جاڭا باعىتپەن تولىقتىرىلدى. نەسيە الۋشىلارمەن قوسىمشا 11 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلادى. سونىمەن قاتار ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, وزگە مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا 440 مىڭ جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانعان. بۇل رەتتە جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ جونىندەگى مىندەتتى ينديكاتورلار سالالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇلتتىق جوبالارىندا ايقىندالاتىن بولادى, ال جەرگىلىكتى جەرلەردەگى اكىمدىكتەر وڭىرلىك جۇمىسپەن قامتۋ كارتالارىن قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتۋلەرى ءتيىس.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بيىلعى جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ۇلتتىق جوباعا اۋىستىرىلادى. بۇل ورايدا, قۇرالدار مەن مىندەتتەر جاڭا ادىسناماعا سايكەس تەك وزەكتەندىرىلىپ قانا قويماي, وعان مۇلدەم جاڭا تەتىكتەر مەن بيزنەس-پروتسەستەر ەنگىزىلەدى. اتاپ ايتقاندا, ءبىرىنشى مىندەت بويىنشا ەڭبەك رەسۋرستارى داعدىلارىن دامىتۋدا جۇمىس بەرۋشىنىڭ ناقتى قاجەتتىلىكتەرىنە وراي پراكتيكالىق داعدىلاردى الۋعا باسا نازار اۋدارىلاتىن بولادى.  ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسى بازاسىندا نارىقتا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا ونلاين-وقىتۋدىڭ جالپىۇلتتىق پلاتفورماسى ىسكە قوسىلادى. ەكىنشى باعىت اياسىندا كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋ ارقىلى حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ قاراستىرىلادى.

«بۇل جەردە ءبىز ەڭبەك بيرجاسى بازاسىندا كاسىپكەرلىك باستامالاردى قولداۋدىڭ “بىرىڭعاي تەرەزەسىن” ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», — دەدى س. شاپكەنوۆ.

نەسيەلەندىرۋ جانە گرانتتىق قولداۋ ءۇشىن بيزنەس-جوبالاردى ىرىكتەۋ وڭىرلەردىڭ قاجەتتىلىگىنە قاراي جۇزەگە اسىرىلادى. ءۇشىنشى مىندەت نىسانالى توپتاردى اتاۋلى تۇردە قولداۋعا نەگىزدەلەدى. بۇل رەتتە ولاردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە قاراي جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ جونىندەگى جەكەلەگەن جوبالار ىسكە اسىرىلادى.

سونداي-اق, جۇمىسپەن قامتۋ قىزمەتتەرى ونلاين جانە پرواكتيۆتى تۇردە, ياعني ءوتىنىش بەرۋسىز-اق كەڭىنەن ۇسىنىلاتىن بولادى.  ۇلتتىق جوبا شەڭبەرىندە قابىلدانىپ جاتقان شارالار بولاشاقتا حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا جانە ناقتى اقشالاي تابىستىڭ 27%-عا, ەڭبەكاقىنىڭ 304 مىڭ تەڭگەگە دەيىن وسۋىنە, جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا ىقپال ەتەدى.  بيىلعى جىلدىڭ سوڭىنا قاراي جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9% شەگىندە ساقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. 

«اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ابىلاي مىرزاحمەتوۆ 2021 جىلى «باستاۋ بيزنەس» جوباسى اياسىندا 30 مىڭ ادامدى كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋ جوسپارلانعانىن ايتتى. اعىمداعى جىلعى 26 ساۋىردەگى جاعداي بويىنشا 10,5 مىڭ ادامنان قۇرالعان ءبىلىم الۋشىلاردىڭ العاشقى لەگى قالىپتاستىرىلدى.

پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ وبلىستا ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى ەكەنىن حابارلادى. 2020 جىلى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن 33,7 مىڭ ادام نەمەسە جوسپاردان 105,8% قامتىلدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان بەلسەندى حالىق سانىنىڭ 95%-دان استامى جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ 23%-ى — ونەركاسىپ, 16%-ى — اۋىل شارۋاشىلىعى جانە 14%-ى قىزمەت كورسەتۋ سالالارىندا.

«بيىل 32,8 مىڭنان استام ادامدى قامتۋ جوسپارلانعان, ونىڭ  20 مىڭى – جاڭا جۇمىس ورىندارى. بۇگىنگە دەيىن, جىل باسىنان بەرى 5 682 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى, ونىڭ 40%-ى — تۇراقتى جۇمىس ورنى», دەدى وبلىس اكىمى.

«ەڭبەك» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 2 860 ادام جۇمىسقا ورنالاستى. تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمى بار كادرلاردى قايتا دايارلاۋعا 225 ادام جىبەرىلدى. «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا ونلاين وقىتۋمەن 909 ادام قامتىلدى. قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋ ەسەبىنەن 39 شاعىن نەسيە بەرىلدى. 245 ادام  بيزنەس-يدەيالارىن دامىتۋعا گرانت الدى.

«قازىرگى كەزدە وڭىرلىك كۆوتاعا 466 ادام ەنگىزىلدى, ونىڭ ىشىندە 197 قانداس جانە 269 قونىس اۋدارۋشى بار. جالپى, «ەڭبەك» باعدارلاماسىمەن 7 057 ادام قامتىلعان, ونىڭ 57%-ى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىمەن قامتىلدى», دەدى ءا. سقاقوۆ. 

جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى بويىنشا 13,8 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان, ونىڭ ىشىندە 1 ملرد تەڭگە – شاعىن نەسيە بەرۋگە, 12,8 ملرد تەڭگە 18 ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالادى. 

«966 جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانعان, ونىڭ ىشىندە 32%-ى – تۇراقتى جۇمىس ورنى. 80%-عا جۋىق جوبا بويىنشا كونكۋرستىق راسىمدەر جاريالاندى, ەكى جوبا بويىنشا مەردىگەرلەر انىقتالدى, ەكىباستۇزدا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى بويىنشا جۇمىستار باستالدى», دەدى وبلىس باسشىسى. 

قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆانىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وبلىستا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 329,4 مىڭ ادام بولسا, جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,9%, ونىڭ ىشىندەگى جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 4,3% قۇرادى. وبلىس بويىنشا نەگىزگى جۇمىسپەن قامتۋدى قاجەت ەتەتىندەر سانى 36,8 مىڭ ادامدى قۇرايدى.

«2021 جىلى «ەڭبەك» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن 17 768 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلانعان. ءبىرىنشى توقساننىڭ ناتيجەسىمەن 9 357 ادام باعدارلاماعا ەنگىزىلىپ, 7 900-ى سۋبسيديالاناتىن جۇمىس ورىندارىمەن قامتىلدى.ال, تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعاندار 22,5% قۇرادى», دەدى گ. ابدىقالىقوۆا.

وڭىردە جىل سوڭىنا دەيىن «ەڭبەك» باعدارلاماسى ارقىلى 4 601 ادامدى, «جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى» ارقىلى 961 ادامدى, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىمەن ىسكە قوسىلاتىن 4 جوبادا 506 ادامدى, «قىزىلوردا وبلىسىنىڭ 2023 جىلعا دەيىنگى ەكونوميكالىق دامۋ جوسپارىنا» سايكەس بيىل جۇزەگە اسىرىلاتىن 96 جوبادا 895 ادامدى جانە جەكە باستامالار ەسەبىنەن 4 941 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن قامتۋ كوزدەلگەن.

«وسىلايشا, جىل سوڭىنا دەيىن بارلىعى 11 904 ادامدى نەمەسە 67%-ى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلىپ, جۇمىسسىزدىق كورسەتكىشى 4,9% دەڭگەيىندە ساقتالىپ قالادى», دەدى وبلىس باسشىسى.