1.
«ول بايعۇس ولگەن شىعار, ولمەسە ءبىر جەردە مۇعالىم بوپ جۇرگەن شىعار».
ەسكى جۇرتتان قالعان ءتامسىلدى بەكەر ەسكە الىپ وتىرعام جوق.
«اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ «بەساتار» پوۆەسى ون التىنشى جىل تۋرالى ەمەس».
ەسىن ەلەس العانداي كۇبىر ەتكەنىن ءوز قۇلاعىممەن ەستىدىم.
«ول پوۆەست وتىزىنشى جىلدارداعى سوزاق كوتەرىلىسىنە ارنالعان».
مۇنداي ءسوزدى وزگەشە ويلايتىن ادام عانا ايتا الادى.
ميىمدا قايناعان بۇل ويلاردى ءبولىپ-جارعىم كەلمەي وتىر.
بىراق باسى بىرىگە مە, ماسەلە سوندا!
مامبەت قويگەلدىنى ىزدەپ, كەرەگەلى كەڭسەگە بارمادىم.
قالانىڭ تاۋ جاق بەتىندەگى كوك قاقپالى ۇيگە باردىم.
وسى ۇيدەن ەكىنشى رەت كىتاپ الىپ كەتىپ تۇرمىن.
ويىما جوعارىداعى ءتامسىل ءتۇستى.
ءدىن امان جۇرگەن دىڭداي عالىمعا مۇنىڭ تۇك قاتىسى جوق.
بىراق مامبەت قويگەلدىنىڭ كوپ دۇنيەنى تارك ەتكەنى راس.
قوعامعا ويىن جەتكىزىپ, يدەياسىن وتكىزەتىن ءدارۋىش دەرسىڭ.
سوندا؟!.
مۇنداي سۇراقتى ماعان ءجيى قويادى, كەيدە وزىمە ءوزىم قويامىن.
كەيبىرەۋ كوڭىلىڭنەن سىزىلادى, كەيبىرەۋ قايتا ورنىعادى.
مامبەت قويگەلدى كوڭىلىمە وزگەشە ويىمەن كەلىپ ورنىقتى.
ماعجاننىڭ «القا» مانيفەسىنەن باستالىپ,
اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ «بەساتارىنا» شوقتاي تاستالعان,
وسىناۋ قارسىلىقتى كوڭىل كۇي بۇل دالاعا قايدان كەلگەن سوندا؟
كەنەت تۇركىستان-سوزاق يدەياسى جۇرەكتى ءتىلىپ وتكەندەي بولدى!
تۇركىستاننىڭ تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن سوزاق كوتەرىلىسى بۇرق ەتكەندەي!
«وتىزىنشى جىلدارى توبە-توبەنىڭ باسىندا مەرگەندەر وتىرعان».
مامبەت قويگەلدى مۇنى اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ ءوز اۋزىنان الىپتى.
اسقار سۇلەيمەنوۆ قايتا-قايتا سوزاق كوتەرىلىسىن ايتا بەرىپتى.
ون التىنشى جىل تۋرالى ءبىر اۋىز ءسوز بولماپتى.
2.
ول اسەكەڭنىڭ بويىن سوزاق كوتەرىلىسىنىڭ رۋحى بيلەگەنىن سەزگەن.
تاريحتى بىلەتىن جازۋشى كوپ, بىراق ادەبيەتتى بىلەتىن تاريحشى نەكەن ساياق. ادەبيەتتى ەسەنبەرليننىڭ «كوشپەندىلەرىنىڭ» دەڭگەيىندە بىلەتىندەر باسقا دا, ماعجان جۇماباەۆتىڭ «القا» مانيفەسىنەن تارتىپ بىلەتىندەر باسقا.
قوعامنىڭ ءار سالاسىنان حاباردار تۇلعالار جاۋ تيگەندەي ازايىپ كەتكەن.
«بەساتاردى» تالداۋعا سونداي جان-جاقتى ادام بولماسا, باسقادا حال كەم.
مازاسىز تاريحشىنىڭ ءبىر ويى وسى شىعارمادان تياناق تاپقانىن ءىش بىلەر.
كوپ جىل وتسە دە ادامعا دا, قوعامعا دا مازا بەرمەيتىن شىعارمالار بولادى.
كوپ جىل وتسە دە ولمەيتىن, وشپەيتىن يدەيالاردىڭ تامىزىعى سەكىلدى!
سونداي ءبىر كۇمان مازامىزدى كەتىرىپ, «بەساتاردى» قايتا قولعا الدىق.
«بەساتاردى» ون التىنشى جىلعا تاڭعان سويلەم ساناۋلى-اق ەكەن.
«تۇركىستان بوساعاسىن كەلىن بولماي كەسىر بوپ 16-جىلدىڭ شىلدەسى اتتادى».
بۇل سويلەم شىعارمانىڭ باسىندا بەرىلگەن پرولوگتىڭ سوڭىندا تۇر.
ەندەشە سيۋجەتكە كوك باۋىرداي جابىسىپ قالعان ەشتەڭەسى جوق.
سيۋجەتتەن تىس, باسقا ارناعا سالۋ ءۇشىن قولدان قوسىلعانداي اسەر بەرەدى.
باسپاگەرلەر دە ادەيى بولەكتەگەندەي قيسىق قارىپپەن تەرىپتى.
«ينوزەمتسەۆ, 1916 جىل, 7 شىلدە, ساسكە». ء«سارۋار, 1916 جىل, 8 شىلدە, بەسىن».
وسىنداعى ۋاقىت بىرلىگىندە ءبىرتۇرلى شارتتىلىق باسىم سياقتى كورىنەدى.
ول كەزدە شىعارمانى بىردەن شيرىققان وقيعادان باستاۋ داستۇرگە ەنگەن.
الدىن الا «مەن مىنا وقيعا تۋرالى جازباق ەدىم» دەپ ءتۇسىندىرۋ سالتتا جوق.
بالكىم بۇل تاقىرىپشالار دا سىرت كوز ءۇشىن ادەيى بەرىلگەن بولار.
«ەلدىڭ جارلىق جايلى قۇلاقتانعانىنا بۇگىن ونىنشى-اق كۇن».
دەمەك ءالى جارلىققا قارسىلىق تۋا قوياتىنداي ۋاقىت تا بولعان جوق.
م. تىنىشباەۆ تا جارلىقتىڭ جەتىسۋعا 8 شىلدەدە جەتكەنىن ايتادى.
ەندەشە «بايتاق دالانىڭ باسقا تۇكپىرلەرىنەن حابار جوق» دەۋگە دە ەرتە.
«ال مىنا تاعى قازاقتى سولداتقا مىندەتتەيتىن جارلىق شىققالى...».
وسى سويلەم عانا ويىمىزدان قايتارىپ, توسىلتىپ-اق تاستاعانداي ەدى.
بىراق «سولداتقا بالا بەرمەيمىز» دەگەن ۇران ەستىلمەگەنى تاڭىرقاتتى.
جازۋشىنىڭ كوتەرىلىستىڭ قايدان باستالعانىن بىلمەۋى دە مۇمكىن ەمەس.
«ال بۇل ءوڭىر بولسا وت تيگەن قالىڭ قاۋداي جانىپ بارادى»...
3.
اداسقان قازداي قاڭق ەتەر ءبىر ءسوز ىزدەپ قولىما ءبىر العاندا ەكى اقتاردىم.
«سوزاق ۇستىندەگى مالىك باتىرعا كىسى شاپتىرۋ كەرەك» دەگەندى تاپتىم.
«بۇل ءوڭىردىڭ جەتەلى قازاعى الدىن كەسپەيتىن مالىك باتىر» بەرتىندە دە بار.
«بەساتاردا» ودان باسقا سوزاق كوتەرىلىسىنە مەڭزەيتىن ءبىر سويلەم دە جوق.
ءتىپتى سولاي بولعاننىڭ وزىندە كيەلى قازىعۇرت نەگە تاڭدالدى؟
قازىعۇرتتىڭ كەرمەسىن كەرگەن كەرەگەتاستى نەگە اينالسوقتاي بەردى؟
جازۋشى سوندا ءىشىن وت جالاپ, «ويىن» كورسەتەتىن ساحنا ىزدەگەندەي!
ءيا, وقيعا سوزاقتا بولىپ, قازىعۇرتقا دەكوراتسيا ءۇشىن كوشىرىلگەندەي!
ون التىنشى جىل تىم جابىق تاقىرىپ بولعان جوق, ايتپەسە.
ال سوزاق كوتەرىلىسىن جازباق تۇرماق, اتىن اتاۋعا دا بولمايتىن.
وسىدان ونشاقتى جىل بۇرىنعى ءبىر سۇحباتتا بىلايشا پىكىرلەسىپتىك:
«مەن: مۇسىرەپوۆ شىعارمانىڭ قارىس-قارىس استارىن قالاي بايقاعان؟
مامبەت اعا: «بەساتارداعى» ادەبي كوركەمدىك ۇستانىمدى تۇسىنگەن.
مەن: بىراق ءسىز ايتقان ەرەكشەلىكتەردى اشىپ ايتا العان جوق قوي...
مامبەت اعا: ايتا المايدى, ول كەزدە ايتۋعا دا بولمايدى!».
ەندەشە وقيعانىڭ وتەتىن ورنىن عانا ەمەس, جىلىن دا اۋىستىرۋ كەرەك!
ءبارىبىر ول دا قارسىلىق, بۇل دا قارسىلىق, ول دا, بۇل دا كوتەرىلىس!
تاسپا ءتىلدى سۋرەتكەر تالىستاي تەرىدەن تاسپا تىلگەندەي ءتىلدى.
«بەساتاردى» وقيعانى سۋرەتتەپ ەمەس, ىشتەگى زاردى اقتارعانداي ەتىپ جازدى.
ونداعى ءار سويلەمدى وقىعان سايىن اۆتوردىڭ ءتىسىنىڭ شىقىرى ەستىلەتىندەي!
«مىنا بالانىڭ ءىشى كەككە تولىپ قالىپتى» دەپ عابەڭ دە كۇبىر ەتكەندەي!
قاس سۋرەتكەر عابەڭ ءبىز بىلمەيتىن ءبىر سىردى ىشىندە اكەتكەن سياقتى.
عابەڭ قىنىمەن اكەلگەن قىلىشتى اسقار سۇلەيمەنوۆكە سولاي سىيلاپتى.
تروفەي!..
4.
عابەڭ قۇمداعى كوتەرىلىسشىلەرگە بىتىمگەرشىلىككە بارعانداردىڭ ءبىرى!
بۇل دەرەكتى ارحيۆ اقتارعان مامبەت قويگەلدى جەتىگىرەك بىلەدى.
وكىمەت قۇمداعى كوتەرىلىسشىلەر قارۋىن تاپسىرسا تيمەيمىز دەپتى.
ماقسات كوتەرىلىسشىلەردى استىنداعى اتى مەن قارۋىنان ايىرۋ بولعان.
عابەڭنىڭ «گولوششەكين ءبارىمىزدى الداپ سوقتى» دەگەن ءسوزى بار-دى.
عابيت مۇسىرەپوۆتىڭ «بەساتارعا» ءىشى بۇرعانى سودان دا بولۋى مۇمكىن.
«بەساتاردى» اي مەن كۇنگە بالاعان ايگىلى «كىتاپ اتى – «بەسىن» تۋدى.
«...اۆتورى – اسقار سۇلەيمەنوۆكە» قىناپتاعى قىلىش سىيلاندى!
وسىنىڭ ءبارى تەككە مە دەپ ەرىكسىز ويلاناسىڭ.
قۇمداعى كوتەرىلىستەن تۇسكەن «تروفەي» يەسىن قايتا تاپقانداي!
اككى عابەڭ «بەساتاردا» نە جازىلعانىن كىتاپ بەتىن اشپاي بىلگەندەي!
«الدىمدا سۇلەيمەن ۇلى اسقاردىڭ «بەسىن» اتتى كىتابى جاتىر».
وت ۇستاعانداي «نە جايلى جازعانى ەمەس, قالاي جازعانى» دەپ اۋلاقتاتادى.
كوكىرەگىنە قاتقان شەمەندى جىبىتكەن شىعارما وسىلاي الدىنا كەلىپتى.
كوتەرىلىسشىلەرمەن قايتا كەزدەستىرگەندەي كۇي كەشتىرگەن سەكىلدى.
ايتەۋىر عابەڭنىڭ كوڭىلى وسى شىعارماعا الابوتەن قۇلاعان.
ەسسەسىن دە موينىنداعى پارىز بەن قارىزدىڭ وتەۋىندەي ەتىپ جازدى.
«بەساتار» ون التىنشى جىل جايلى بولسا بۇلايشا تەبىرەنبەس ەدى.
ون التىنشى جىل ءوزى دە قالام تارتقان تانىس تاقىرىپ, تاڭسىق ەمەس!
ال سوزاق كوتەرىلىسىنىڭ دەرتى دە, سەرتى دە ون التىنشى جىلعىدان بولەك.
پوۆەستە تام-تۇمداپ بەرىلگەن سوعىس تاكتيكاسى دا وزگەشە.
وتىزىنشى جىلعى سوعىس, دەرتى ىشكە تۇسكەن پسيحولوگيالىق سوعىس.
«بەساتار» قارسىلىق پەن جازالاۋ پسيحولوگياسىن اشقان شىعارما.
كەكتىلىك تە, تەكتىلىك تە سىنعا تۇسكەن سيمۆولدىق دۇنيە.
مۇندا ناقتىلىقتان گورى, شارتتىلىق باسىم.
جىل, اي, كۇن, مەكەن اتاۋلارىن الىپ تاستاساڭىز دا ءباسى تۇسپەيدى.
جازۋشى ءدال ون التىنشى جىلدى كورسەتۋدى ماقسات ەتپەگەن.
سوندىقتان دا مۇندا ون التىنشى جىلعىداي اشىق سوعىس جوق.
بالكىم «كوتەرىلىستىڭ الدىنداعى احۋال» دەيتىندەر تابىلار.
وندا كوتەرىلىسشىلەردى جازالاۋ وقيعالارىن قايدا قوياسىز؟
جازۋشى نەلىكتەن وسى جازالاۋ تۇرلەرىنە قاتتى ءمان بەردى؟
بەس ازاماتتى قاباتتاپ قويىپ, وق قانشاسىنان وتەدى دەپ اتقان!
«بىرەۋىڭ ويناپ اتاسىڭ, بىرەۋىڭ شىنداپ اتاسىڭ, قاي اكەڭنىڭ قۇنى قالدى!».
قيدىڭ شوعى مازداعان جەر تاندىرعا شالقاسىنان جىعىپ تۋلاتقان!
«بۇلدىرگەن وزدەرى – قارسىلىق كورسەتكەن وزدەرى!».
قويدىڭ باسىن ۇيتكەندەي وت قويىپ ساقال-مۇرتىن ۇيتكەن!
«بۋنتشىلاردىڭ ۇياسىن نۇسقا دەگەندە, جاق اشپاعان وزدەرى!».
اينالىپ كەلگەندە ابىرويىن ءتۇسىرۋ, ۇرەيىن ۇشىرۋ, رۋحىن سىندىرۋ!
«مۇنداي تاعى ەلگە تىنىس الار جاعداي جاساساڭ ءتىسى وسەدى!»...
5.
اق پاتشانىڭ تۇسىندا دا سولاي بولعانىن ون التىنشى جىل كورسەتتى.
كەڭەس زامانىندا دا سولاي بولعانىن قىزىل تەررور تۇسىندا كوردىك.
كەيىن اتىشۋلى جەرلەسىمىز جيرينوۆسكيدىڭ اۋزىنان دا ەستىدىك.
سونىمەن «بەساتارداعى» كرەيگەل دە, ينوزەمتسەۆ تە, گولونوجكين دە ەستە.
جازالاۋشى وتريادتىڭ باسشى-قوسشىلارى ۇمىتىلماستاي وبرازعا اينالعان.
ال سوزاق كوتەرىلىسىن باسقان ولشانسكي, نيكيتەنكو, مالىشەۆتەر شە؟
سوزاق كوتەرىلىسىنىڭ رۋحىندا وسكەن ا.سۇلەيمەنوۆ ەستىمەگەن ەسىمدەر ەمەس.
«بەساتارداعى» پروتەستىك كوڭىل كۇي وسى ورتادا قالىپتاسقانى ھاق.
مۇنداعى ءار ەپيزود, ءار دەتال, ءار شتريحتان قارسىلىق لەبى ەسەدى.
«بەساتاردا» تۇتقىن الماسامىز دەپ ايلاعا باسقان قورقاۋلىق كورىنىس بەرەدى.
سوزاق كوتەرىلىسىندە دە استىنداعى اتىن ءتۇسىپ بەرسە تيمەيمىز دەسپەي مە؟!.
قارۋىنان ايىرىپ قارسىلىعىن, پىراعىنان ايىرىپ اپتىعىن باسپاقشى.
«بەساتارداعى» كرەيگەلدىڭ تاقىمىندا كەتكەن قارالا سونى مەڭزەمەي مە؟
سوزاقتاعى سوڭعى شايقاستا ولگەن-جىتكەننەن باسقا 290 ات قولعا تۇسكەن ەكەن.
«ق ۇلىن داۋىسىمەن قازىعۇرت شىڭعىردى, شىڭعىرعان الدە قارالا ما؟!».
قارالا جازۋشى ءۇشىن ءبارى, – قانات تا, قارسىلىق تا, قاسىرەت تە!
جىلقىدان ايىرىلعاننان كەيىن ۇلى اشارشىلىق باستالدى!
قازاق ۇمىتپاعان قايعىنى, سوزاق تا ۇمىتقان جوق!
بويىن قارسىلىق كەرنەگەن بەكزادا جازۋشى سول ورتادا ءوستى.
ونىڭ قانداي بەسىك جىرىمەن تەربەلگەنىن ءبىر اللا عانا بىلەدى.
وتىزىنشى جىلعى كوتەرىلىستەن,
وتىز ەكىنشى جىلعى اشارشىلىقتان,
وتىز جەتىنشى جىلعى قۋعىن-سۇرگىننەن قانداي جىر قالۋى مۇمكىن؟
كوتەرىلىستى باسۋعا تاشكەنت پەن الماتىدان ەكى ەسكادرون شىعىپتى.
ەسكادروننىڭ جولىن توسىپ توبە-توبەنىڭ باسىندا مەرگەندەر شوشايىپتى.
سوعان قارسى تاۋلى باتارەيا بولىمشەسى ىسكە قوسىلعان ەكەن.
جان-جاقتاعى وگپۋ وتريادتارى دا بەس قارۋىن سايلاپ دايىن وتىرىپتى.
«بەساتارداعى» «كاراتەل وتريادتىڭ قاداۋ-قاداۋ بەكىنىستەرىنەن» نەسى كەم؟
سوزاق كوتەرىلىسىنە ۇزىن سانى بەس مىڭ كوتەرىلىسشى قاتىسقان دەسەدى.
جالاڭ قىلىشتى كوتەرىلىسشىلەردى پۋلەمەتپەن, زەڭبىرەكپەن اتقىلاعان.
سوڭعى تامتىعى سوزاق كەنتىندەگى جاڭابازاردا قىرىلىسقان ەكەن.
ءبىرازى وققا ۇشىپ, ءبىرازى تۇتقىنعا ءتۇسىپ, قالعانى قۇمعا ءسىڭىپ كەتىپتى.
بىراق قۋ جاندارىنا قۇم دا پانا بولماي, 1938 جىلعا دەيىن قۋعىندالىپتى.
جازۋشى اسقار سۇلەيمەنوۆ ءدال سول 1938 جىلى شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلىپتى.
6.
«بەساتار» قوعامعا قارسىلىق يدەياسىن وتكىزۋ ءۇشىن جازىلعان شىعارما.
مۇنداي يدەيا ماعجان مانيفەسى باردا تاقىردان پايدا بولماق ەمەس.
م.قويگەلدى ا.سۇلەيمەنوۆتى پروتەستىك جازۋشىلىقتىڭ جالعاسى دەيدى.
ونى وقىپ وتىرساڭ كۇرەس وي مەن ميدا ءجۇرىپ جاتقانداي ەلەستەيدى.
سىرتىن بەرسە, ءىشىن بەرمەيتىن كەيىپكەرلەر گالەرەياسىن كەزگەندەيسىڭ.
سيۋجەت قالامنىڭ ۇشىندا ەمەس, كەيىپكەردىڭ مىيىنىڭ ىشىندە داميدى.
ادامنىڭ ەكىگە جارىلۋى تاڭ ەمەس, بىراق ءوز ىشىنە ءتۇسۋى تاڭسىق ول كەزدە.
ءوز ءىشىن ءوزى قازعان كەيىپكەر وي تۇتقىنىنا اينالعان سايىن جۇمباق.
سانا تۇتقىنىنا اينالعاندار ۋاقىت پەن كەڭىستىككە تاۋەلدى ەمەس.
اۆتوردىڭ ون التىنشى جىلعا ەسكەرتكىش ورناتۋ ماقساتى بولماعان.
«بەساتاردىڭ» «قيلى كەزەڭ» سياقتى اتالماۋىنىڭ ءبىر سەبەبى سوندا.
«قيلى كەزەڭ» ازاتتىق ادەبيەتى بولسا, «بەساتار» – قارسىلىق ادەبيەتى.
«بەساتاردا» ناقتىلىقتان گورى, سيمۆولدىق بەينەلەر باسىم.
كرەيگەل دە بەتى اشىلعان جاۋدان گورى, سيمۆولدىق وبرازعا ۇقسايدى.
«كوزىڭىزگە قان تولعان» دەسە, «قان تولماعان كوز بار ما قازىر؟» دەيدى.
جازۋشى ينوزەمتسەۆكە قاتىستى دا قيامەت كۇنىنىڭ دراماسىن قويدىرادى.
پوۆەستىڭ ەڭ شۇرايلى تۇسى دا وسى تۇس ەكەنىن ايتا كەتكەن ارتىقتىق ەتپەس.
ينوزەمتسەۆ «مەن اتپادىم» دەيدى, مۇقاعالي «وندا مەن اتقان ەكەم» دەيدى.
ول «شوققا مەن جىقپادىم» دەيدى, بۇل «وندا مەن جىققان ەكەم» دەيدى.
ول «ساقالىن مەن ۇيتپەدىم» دەيدى, بۇل «وندا مەن ۇيتكەن ەكەم» دەيدى.
مۇقاعاليدىڭ ينوزەمتسەۆتىڭ وبرازىنا كىرۋىنىڭ دە سيمۆولدىق ءمانى بار.
قالا بەردى «بەساتار» اتاۋى دا سيمۆولدىق اتاۋ ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
«بەساتار» بىزدەگى قارسىلىق ادەبيەتىنىڭ سيمۆولى دەپ تانىلۋعا ءتيىس.
بۇل شىعارمانىڭ تابيعاتى بالكىم, سوندا اشىلاتىن شىعار...
7.
ت.الىمقۇلوۆ ول ءوزى جايلى جازعاندا «نە جازعانىن تۇسىنبەدىم» دەگەن ەكەن.
س.بەردىقۇلوۆ «اسەكەڭە ەل تۇسىنەتىندەي اۋدارماشى تابىڭدار» دەپ ازىلدەپتى.
ع.مۇسىرەپوۆ «تەڭەۋلەرى رابايسىز اۋىر قۇرىلعان سويلەمدەرى بارىن» ايتقان.
بۇگىنگى زامانداستارىمىزدان دا «ونى ءتۇسىنىپ وقۋ قيىن» دەگەندى ەستىپ ءجۇرمىز.
بىراق شىعارما تابيعاتىن تانىعاننان كەيىن ءتىلى دە بىزگە تۇسىنىكتى بولا ءتۇستى.
شىندىعىندا مۇنداعى قارا ءسوزدى ديالوگ پەن مونولوگتىڭ مىسى باسىپ تۇر.
اسقار سۇلەيمەنوۆ ەكى ءسوزدىڭ باسىن قوسسا, دراما تۋدىراتىن تۇلعا ەمەس پە.
جۇرەگىنىڭ تۇگى بار ءبىر رەجيسسەر قولعا السا, تەاتر دا ءبىر جىرعاپ قالارى ھاق.
وعان ءتان قۋاتتى ءسوز ەنەرگەتيكاسى ساحنادا ءتىپتى اتويلاپ كەتەرىنە ءشۇبا جوق!
وسى تۇستا مامبەت قويگەلدى ايتقان تاعى ءبىر ەستەلىك ەرىكسىز ەسكە تۇسە كەتتى.
«اسەكەڭمەن تەاترعا بارعام, – دەدى ول, – «ۇلان اسۋ» اتتى قويىلىم بولعان».
«سپەكتاكل دە بىتكەن, – دەدى ول, – حالىق تا كەتپەي قول سوعىپ تۇرىپ العان».
«سەبەبى, سوندا ەدەنگە شانشىلعان قىلىش ساحنادا دىرىلدەپ تۇرىپ قالعان!».
«وسى دەتال اسقار سۇلەيمەنوۆتىڭ ناق ءوزى!» دەدى ول سۇق ساۋساعىن شوشايتىپ.
ءبىز دە سول ساتتە اسقار سۇلەيمەنوۆپەن قايتا قاۋىشقانداي كۇي كەشتىك.
تاۋەلسىز ەلدە تاۋەلسىز ويدى وسىلاي دا ءبىر تولعاپ كورۋگە بەل شەشتىك.
ويىمىز انىق, ءسوزىمىز قانىق, ءتىلىمىز تۇسىنىكتى, يدەيامىز دا ۇعىنىقتى!..
جۇسىپبەك قورعاسبەك