بۇگىن شىمكەنتتەگى ءال-فارابي اتىنداعى عىلىمي-امبەباپ كىتاپحانادا ء«ال-فارابي مۇراسى – وركەنيەت قازىناسى» تاقىرىبىندا حالىقارالىق عىلىمي-تەوريالىق كونفەرەنتسيا ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz
عىلىمي ماڭىزدى جيىن ۇلى عۇلاما ءال-فارابي بابامىزدىڭ 1150 جىلدىعىنا ارنالعان. كونفەرەنتسيانى شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شىڭعىس مۇقان اشىپ بەردى.
- بۇگىنگى كونفەرەنتسيا رەسپۋبليكالىق كولەمدە ءوتىپ جاتىر. شىمكەنت قالاسى ءال-فارابي مۇراسىن تەرەڭ زەرتتەۋگە ۇلكەن باسىمدىق بەرىپ وتىر. “وتىرار” كىتاپحاناسىنا ءال-ءفارابيدىڭ اتىن بەرىپ, بولاشاقتا “فارابيتانۋشى” كىتاپحانا ەتۋ جوسپارىمىزدا بار. سەبەبى, عۇلاما شىمكەنت پەن تۇركىستاننىڭ اراسىندا - وتىراردا ءبىلىم ىزدەپ, شىعىسقا بارىپ عىلىم شىڭىنا شىققان. سوندىقتان مۇنداي ۇلكەن كىتاپحانىنىڭ ءال-فارابيدىڭ اتىمەن اتالۋى زاڭدىلىق, دەدى شىڭعىس جۇمابەك ۇلى.
سونداي-اق كونفەرەنتسيا بارىسىندا شىعىستانۋشى, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ءابساتتار دەربىسالى اتالعان جيىننىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالدى.
- بىلتىردان باستاپ الەمنىڭ مۇسىلمان حالقى, قازاقستان جۇرتى كەمەڭگەر ۇلى تۇلعا ءال-فارابي بابامىزدىڭ 1150 جىلدىق مەرەيتويىن تويلاۋدا. كۇنى كەشە ءدال وسىنداي كونفەرەنتسيا ەگيپەت استاناسى كاير قالاسىندا ءوتتى. اراب عالىمدارى ماعان ء“ال-فارابيدىڭ وتانىنان كەلىپ وتىرسىز” دەپ سىي-قۇرمەت كورسەتتى, مەن دە “ ۇلى دالانىڭ دارا پەرزەنتى” اتتى باياندامامدى ءال-فارابي جازعان تىلدە - اراب تىلىندە وقىدىم. ۇلى ويشىل بابامىز - ەنتسيكلوپەديست عالىم. ول عىلىمنىڭ بارلىق سالاسىندا قالام تەربەگەن. الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى ءوز زامانىندا العاش رەت عىلىمدى كلاسسيفيكاتسيالاعان, جىكتەگەن. ول مىناۋ مۋزىكا, مىناۋ ادەبيەت, مىناۋ ماتەماتيكا دەپ ادامزاتقا ءار سالانى اجىراتىپ بەرگەن اعارتۋشى, دەدى ءابساتتار دەربىسالى.
باسقوسۋدا بەلگىلى عالىم, فيلوسوفيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور عاريفوللا ەسىم ءسوز الىپ, ۇلى ويشىلدىڭ عىلىمعا قوسقان ۇلەسى ەلەۋلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- ح عاسىر بۇرىن ءومىر سۇرگەن بابامىزعا قۇرمەت كورسەتىپ جاتقان شىمكەنتتىكتەر, جارايسىزدار. ۋاقىت ءوتىپ, تاريح جاڭاردى. بىراق ءال-فارابيدىڭ ايتقانىن قازاق ەلى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ۇمىتقان جوق. نەگە ءسوز ەسكىرمەدى, جويىلمادى؟ سەبەبى دانا حالىق ونىڭ ءسوزىن شاشپاي-توكپەي بىزگە جەتكىزدى. بۇل - مۇسىلماندىق پەن تۇركى تىلدىكتىڭ ارقاسى, دەدى عاريفوللا ەسىم.
اتالعان ءىس-شاراعا ەلىمىزدىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرى مارحابات بايعۇت, ساتتار ماجيتوۆ, ءۇمىتحان مۇڭالباەۆا, بارشاگۇل قاشقانقىزى جانە ابدۋللا جۇماشەۆ قاتىسۋدا. سونىمەن قاتار, فرانتسيانىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن پروفەسسورى البەرت فيشلەر مەن اقش-تىڭ وگايو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى دجەيمس پاتريك ونلاين قوسىلىپ, اعارتۋشى عالىمدى ۇمىتپاي, ەڭبەكتەرىن وسكەلەڭ ۇرپاققا تانىتىپ جاتقاندارى ءۇشىن قازاق ەلىنە العىسىن ءبىلدىردى.
كونفەرەنتسيا اياقتالعان سوڭ, قاتىسۋشىلار ج.شانين اتىنداعى دراما تەاترىندا ساحنالاناتىن ء“ابۋ ناسىر ءال-فارابي” تاريحي دراماسىنىڭ قويىلىمىن تاماشالايدى.