وتكەن تاريحىمىزدى ءبىلىپ, بولعان وقيعالاردىڭ ۋاقىت ناقتىلاپ, كونە قولجازبالاردى زەرتتەۋمەن اينالىساتىن ادامدار ءۇشىن «حيجرا» جىل ەسەبىن, ءبىز قولداناتىن «گريگوريان» جىل ەسەبىنە اينالدىرۋ ءتاسىلىن ءبىلۋى وتە قاجەت.
مىسالى, ءابۋ رايحان بەرۋني حيجرانىڭ 363 جىلى تۋعان. وسىنى بۇگىنگى جىل ساناۋعا اينالدىرايىق, ول ءۇشىن حيجرا جىلىن 33-كە (بۇل ەكى جىل ەسەبىنىڭ ايىرماسى) ءبولۋ كەرەك. سودان شىققان ساندى حيجرا جىلىنان الىپ تاستا دا, جاڭا سانعا 622 سانىن (حيجرا جىلى) قوس.
ناتيجەسى:
ا) 362: 33 = 11,
ب) 362 – 11 = 351,
ۆ) 351 + 622 = 973 جىل.
ءابۋ رايحان ءبىزدىڭ جىل ساناۋىمىز بويىنشا 973 جىلى تۋعان ەكەن.
ج = X – (X : 33) + 622
ەندى «گريگوريان» جىل ەسەبىن «حيجراعا» اينالدىرىپ كورەيىك:
مىسالى, ءسىز 1965 جىلى تۋعانسىز. ول ءۇشىن:
ا) 1965 – 622 = 1343
ب) 1343 : 33 = 42
ۆ) 1343 + 42 = 1385 حيجرا جىلى
ەسكەرتۋ: ساندى 33-كە بولگەندە ناتيجە قالدىقپەن شىقسا, قالدىق 17 سانىنان كوپ بولسا, ناتيجە ءبۇتىن سانعا اينالدىرىلادى. قالدىق 16 سانىنان از بولسا تەك ءبۇتىن بولىگى الىنادى.