• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 11 ناۋرىز, 2021

گوبەلەندەگى كوكتەم

525 رەت
كورسەتىلدى

مۇحامبەتقالي دۇيسەمباەۆ تۋىندىلارىنىڭ وزەگى – اۋىل تاعدىرى. ارالدىڭ ەكولوگيالىق احۋالىن قالامىنا ارقاۋ ەتكەن سۋرەتشى شىعارمالارىنىڭ ءبىر پاراسى ولكەنىڭ وتكەنى مەن بۇگىنگى كورىنىسىن ايشىقتايدى.

الماتى مۋزەيىندە اشىلعان «كەستەلى تاريح – سىرلى الەم» ساندىك-قولدانبالى ونەر كور­مە­سىنە قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, «شابىت» حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ لاۋرەا­تى, ورال تاڭسىقباەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كوللەدجىنىڭ وقىتۋشىسى مۇحامبەتقالي دۇيسەمباەۆتىڭ قالامىنان تۋعان 30-عا جۋىق شىعارما قويىلىپتى. كورمەگە كەلۋشىلەردىڭ نازارى سۋرەتشى شىعارمالارىنىڭ الەۋمەتتىك سيپاتىنا عانا ەمەس, گوبەلەندە كوركەم ۇيلەسىم تاپقان ءتۇرلى-ءتۇستى وبرازدارعا اۋاتىنى انىق. Cۋرەتشىنىڭ «جەر انا شاقىرادى», «ارال سەريالارى» ەكولوگيالىق اپاتتى ءوڭىردىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە ارنالعان. قيالى ۇشقىر قىلقالام شەبەرى ءۇشىن جىلدىڭ قاي مەز­گى­لى بولسىن تارتىمدى دەسەك, «با­لا­لىق شاق», «تەكەمەت باسۋ», «جاس كەلىن», «جايلاۋ», «شەبەر انا», «كورشى», «ت ۇلىپ» سياقتى تۋىندىلارىنداعى كوك بوياۋعا قانىق كەڭ دالانىڭ كورىنىسى كوك­تەم­نىڭ كەلگەنىن اڭعارتقانداي.

ونەرتانۋشىلار مۇحام­بەت­­قالي دۇيسەمباەۆ شى­عار­ما­­­­لارىن بىرنەشە سالاعا ءبولىپ قاراس­تىرادى. مىسالى, «اتان», «بالا­لىق شاق», تاعى باسقا دا تۋىندىلارى سيۋرەاليزمگە نەگىزدەلسە, «جايلاۋدا», «جاس كەلىن», «شەبەر انا», «تەكەمەت باسۋ» سياق­­تى جۇمىستارىنان ليريكا ەسە­دى. جايما-شۋاق اۋىل كورىنىسى سۋ­رەت­تەلگەن «جايلاۋ» تۋىندىسى كوككە ورانعان ولكەنى كوز الدىڭىزعا اكەل­سە, «تورسىق ۇستاعان قىز», «قىزعالداق» جۇ­مىس­تارىندا سۋ­رەت­شىنىڭ وي-قيا­لى شارىقتاي بە­رە­دى. كۇر­دەلى بوياۋ كومەسكى تارتپاي تاقى­رى­­­­بىمەن ۇندەسە كەتكەن تاعى ءبىر شىعارماسى «ارۋ» دەكو­را­تيۆ­­­تىك ابستراكتسيادا ورىندالىپ, گوبەلەندە تۇران ارۋىنىڭ وبرا­زى ايشىقتالادى. ارۋدىڭ سۇلۋ­لىعى, باتىرلىعى كوركەم ۇيلەسىم تاۋىپ, وبرازدى اشا تۇسكەندەي. ايشىقتى كولوريستيكاسىمەن ەرەكشەلەنەتىن «مەنىڭ قازاقستانىم» شىعارماسى ەل تا­ۋەل­سىزدىگىنە ارنالسا, سۋرەتشى­نىڭ كەنەپ بەتىندەگى پورترەتتەر سەريا­سى ءوز الىندا ۇلكەن تاقى­رىپ دەپ ايتۋعا بولادى.

«اجەم بالعىننىڭ ونەگەسىن كورىپ ءوستىم. تەكەمەت باسۋ, الاشا توقۋ سياقتى ۇلتتىق قولونەرى­مىزدىڭ وزىق ادىستەرىنىڭ شىعار­ما­شىلىعىمدا كورىنىس تابۋى سون­دىقتان دا بولار», دەيدى قىل­قا­لام شەبەرى.

كەنەپ بەتىندە ءتۇرلى-ءتۇستى وبرازداردىڭ ورنەكتەلۋىنىڭ وزىن­دىك تەحنيكاسى عانا ەمەس, داس­تۇرىمىزبەن ۇشتاسىپ جاتقان تەرەڭ ءمانى بار. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ وڭ­تۇس­تىك, سولتۇستىك وڭىرلەرىندە ساق­­­تالىپ قالعان توقىما ونەرى – ۇلتى­­مىزبەن بىرگە جاساسىپ كەلە جاتقان كيەلى ونەر. كەزىندە الما­تىداعى كىلەم فابريكاسى گوبەلەنشىلەر ءۇشىن ساپالى جىپ­تەر­دىڭ ءوندىرىسى سانالسا, قازىرگى كەزدە قولدان ءيىرىپ وندىرىسكە ەنگىزۋدىڭ وزىندىك ماشاقاتى بار, ياعني تابيعي جىپتەن توقىلعان كارتينالار ۇزاق ساقتاۋعا كەلمەيدى. سوندىقتان دا وسى توقىما ونە­رى­ن­دە قولدانىلاتىن بوياۋلار مەن جىپتەردى رەسەي, وزبەكستان, قىرعىزستان جانە قىتاي ەلىنەن الۋعا تۋرا كەلەدى.

قازاق بەينە­لەۋ ونەرىنىڭ قارا شاڭىراعى ءارى شىعارماشىلىقتىڭ ۇستا­حا­­­نا­سى سانالاتىن ورال تاڭ­سىق­­­­باەۆ اتىنداعى الماتى ساندىك-قولدانبالى ونەر كول­لەدجى­نەن 80 جىلدان استام ۋا­قىتتا ەلىمىزدىڭ ونەرى مەن ما­دەنيەتى سالاسىنا كوپتەگەن كاسىبي مامان قانات قاقتى. بۇگىنگى كۇنى دە جاستار اراسىندا بەينەلەۋ ونەرىنە قۇشتار تالاپتى جاستار كوپ. ەڭ باستىسى –  مۇحامبەتقالي دۇيسەمباەۆ اتاپ وتكەندەي, تابي­عا­تى ونەرگە جاقىن تالانتتاردى تاني ءبىلۋ.

 

الماتى

 

سوڭعى جاڭالىقتار