• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ءبىلىم 26 اقپان, 2021

وقۋ ۇدەرىسىن قازاقشالاۋعا قوسقان ۇلەسى زور

300 رەت
كورسەتىلدى

ادامدى تانىمال ەتەتىن قادىر-قاسيەت كوپ قوي. بىرەۋدى تالانتى, ەندى بىرەۋدى تىنىمسىز ەڭبەگى نەمەسە ەرەكشە قابىلەتى تانىمال ەتىپ جاتادى. ادامنىڭ سونداي كوپ قىرلارىنىڭ ءبىرى دەپ تياناقتىلىقتى دا اتار ەدىك.

ءبىز تانىعان بەگەندىك ۋتي­باەۆ­تىڭ بۇرىنعى تسەلينوگراد اۋىل­شارۋاشىلىق ينستيتۋتىندا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرۋ ءىسىن جولعا قويۋ­داعى ەڭبەگى ەرەن. عالىم ارىپتەسىمىزدىڭ وسى ەڭبەگىن اتاپ كورسەتە وتىرىپ, العىس ايتۋ كۇنى قارساڭىندا ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز.

1975 جىلى تسەلينوگراد اۋىل­شارۋاشىلىق ينستيتۋتىنىڭ (قا­زىرگى س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋني­ۆەر­سيتەتى) ەكونوميكا فاكۋل­تەتىنە وقۋعا تۇسكەن ول. وقۋ ور­­نىندا دا بارلىق قوعامدىق شارۋاعا, اسىرەسە, عى­لىمي-زەرت­تەۋ جۇمىستارىنا بەل­سەندى ارالاسىپ, ىزدەنىسكە دەگەن قى­زىعۋشىلىعىن تانىتتى. ديپ­لومىن العان سوڭ وسى وقۋ ورنىنا عىلىمي قىز­مەتكەر رەتىندە ورنالاسىپ, كوپ ۇزاماي ستاتيستيكا كافەدراسىنا اسپيرانتۋراعا قابىلداندى. 1984 جىلى ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى دارەجەسىندە ويداعىداي ديسسەرتاتسياسىن قورعادى.

سودان بەرگى ۋاقىتتا بەگەندىك ساۋىت ۇلى ءوزى وقىعان وقۋ ورنىن­دا اعا وقىتۋشى, دوتسەنت, كافەدرا مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن جوعارى عىلىمي-پەداگوگيكالىق دەڭگەيدە ابىرويمەن اتقارا ءبىلدى. دەكاننىڭ ورىنباسارى, ودان كەيىن 1989-1997 جىلدار ارالىعىندا ەكونوميكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى بولدى.

1986 جىلى رەسپۋبليكانىڭ تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك وقۋ ورىندارى اراسىندا العاشقى بولىپ تسەلينوگراد اۋىل شارۋا­شىلىق ينستيتۋتىندا ساباق ءۇردىسىن قازاق تىلىندە وقىتۋ جۇ­مىسى ۇي­ىم­داستىرىلدى. مىنە, وسى كەزەڭدە بەگەندىك ساۋىت­ ۇلى ءوزىنىڭ باستاماشىل تاماشا قاسيەتىمەن كوزگە ءتۇستى. ۋني­ۆەرسيتەتتەگى مەم­لەكەتتىك تىلدە وقىتاتىن العاشقى وقى­تۋشىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە كوپ­­تەگەن جەتىستىككە جەتە باستادى. اسىرەسە, وقىتۋ ءۇردىسىن قا­زاق ءتىلدى اۋديتورياعا لايىقتاپ قاي­تا ۇيىمداستىرۋدا, ونى وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالدارمەن جانە وقۋ­لىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ با­عىتىندا ەكونوميكا فاكۋلتەتى دەكانى رەتىندە ولشەۋسىز ۇلەس قوستى.

وتكەن عاسىردىڭ 90-نشى جىلدارى قيىن دا اۋىر جىلدار ەدى. بەگەندىك ساۋىت ۇلى ەكو­نوميكا فاكۋلتەتىنىڭ دەكا­نى رەتىندە سول جىلدارى كۇر­دەلى ماسەلەلەرمەن بەتپە-بەت كەلدى. قالاي بولعاندا دا ونى شەشۋ جولىندا ايانىپ قال­مادى. مىسالى, قارجىنىڭ جەتىس­پەۋشىلىگىنە قاراماي جاتاق­حا­نا­نىڭ جوندەلۋى, وقۋ ءۇردىسىن توق­تاتپاۋ امالدارىن تاۋىپ, وقى­تۋشىلار قۇرامىن ساقتاپ قالۋ­دا بار مۇمكىندىگىن پايدالاندى. ب.ۋتيباەۆتىڭ ەڭبەگى باعالانىپ, 1997 جىلى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالدى.

ول 1999-2001 جىلدارى ەسەپ جانە ستاتيستيكا كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, 2001 جىلدان بۇگىنگە دەيىن ەسەپ جانە اۋديت كافە­درا­سىنىڭ دوتسەنتى قىزمەتىن اتقا­رىپ كەلەدى. جالپى, قازىرگى ەڭبەك ەتىپ جاتقان ۇجىمىنداعى جۇمىس ءوتىلى 41 جىلدى قۇرايدى.

بەگەندىك ساۋىت ۇلىنىڭ تاعى ءبىر قىزمەتتىك كەزەڭى – 2003-2010 جىلدارى قازاق ەكونوميكا, قارجى جانە حالىقارالىق ساۋدا ۋنيۆەرسيتەتىندە وقۋ ءىسى جونىندەگى پرورەكتور بولىپ قىزمەت ات­قار­عانى. وقۋ ورنىندا سول كەزدەگى رەكتور, ۇعا اكادەميگى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, پروفەسسور, مارقۇم ع.سەيىت­قاسىموۆتىڭ شاقىرۋىمەن كەلگەن.

پرورەكتورلىق قىزمەتتى دە بەگەندىك اعامىز بارلىق جا­ۋاپ­­­­كەرشىلىكپەن, ابىرويمەن, ادال اتقارا ءبىلدى. جا­ڭا ۋني­­­ۆەر­­سيتەتتىڭ وقۋ عيما­را­­تىن سا­لۋ­دا دا, پروفەسسور­لار مەن وقى­تۋ­شىلاردى جۇ­مىل­دى­رۋدا دا, وقۋ پرو­تسە­سىنە العاش­قى قاتاردا كرە­ديتتىك جۇيە­نى ەن­گىزۋدە دە ءوزى­نىڭ ۇي­ىم­­داس­­تىرۋشىلىق-باس­قا­رۋ­شى­­لىق قا­بىلەتىن تولى­عى­مەن كورسەتكەن, دەيدى ارىپ­تەس­تەرى. ۋني­ۆەرسيتەتتەگى ەڭبەگى باعا­لا­نىپ, 2007 جىلى «استاناعا − 10 جىل» مەدالىمەن, 2008 جىلى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ العىس حاتىمەن, 2009 جىلى ەكو­نوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ مي­نيسترلىگىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن ماراپاتتالعان.

جوو-دا ىستەگەن ۋاقىتىندا ب.ۋتيباەۆ وقىتۋشىلىق قىز­مەتىمەن قاتار, عىلىمي جۇمىس­تارمەن دە جۇيەلى تۇردە اينالىستى. عالىمنىڭ بۇل رەتتەگى جۇمىستارى رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكا, قارجى, مەملەكەتتىك بيۋدجەت, جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ مەن اۋىلدىق ايماقتاردى دامىتۋ سياقتى ءتۇرلى ماسەلەلەرىنە ارنالعان. ول 160-تان استام عى­لىمي ەڭبەكتىڭ, ونىڭ ىشىندە 3 مونوگرافيا, قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە دايىندالعان 12 وقۋ­لىق, باسقا دا وقۋ قۇرال­دارىنىڭ اۆتورى. 5 وقۋلىعى جوو جا­نە جوعارى وقۋدان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ رەسپۋبليكالىق وقۋ-ادىس­تەمەلىك كەڭەسىنىڭ «الەۋمەتتىك عىلىمدار, ەكونوميكا جانە بيزنەس» ماماندىقتار توبى بويىنشا وقۋلىق جانە وقۋ قۇرالدارى رەتىندە باسپاعا ۇسىنىلعان. سون­داي-اق ب.ۋتيباەۆ – قازاق تىلىندە جارىق كورگەن «مەملەكەتتىك بيۋدجەت» اتتى العاشقى وقۋلىقتىڭ اۆتورى.

بۇگىندە ەسەپ جانە اۋديت كا­فەدراسىنىڭ دوتسەنتى رەتىندە ستۋدەنتتەرگە ۇستازدىق ەتە ءجۇرىپ, عى­لىمنان قول ۇزگەن جوق. ونىڭ شاكىرتتەرى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇك­پىرىندە ابىرويمەن قىزمەت اتقا­رۋدا. ولاردىڭ قاتارىندا جو­عارى لاۋازىمدى باسشىلار مەن كاسىپكەرلەر, ەكونوميستەر مەن بۋحگالتەرلەر, باسقا دا بىلىكتى ماماندار بارشىلىق.

 

بازارحان رۋستەمباەۆ,

ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى

سوڭعى جاڭالىقتار