بۇرىن «توي سارايى» اتتى مەيرامحانا-تۇعىن. جانىنان وتكەندە داڭعازا مۋزىكا, ماساڭ توپتىڭ دۋىلى, اسابانىڭ ارزان ءازىلى سىرتقا ەستىلىپ جاتاتىن. ودان كەيىن جىلعا جاقىن قاڭىراپ تۇردى. كەشە كورسەم...
كەشە كورسەم, ءۇش قاباتتى ۇلكەن عيماراتتىڭ قاس بەتىنە «شابىت» بالالار شىعارماشىلىق ورتالىعى» دەگەن جازۋ ءىلىنىپ قالىپتى. قىزىل-جاسىل كيىنگەن, سومكە اسىنعان ۇل-قىزدار ەمىن-ەركىن كىرىپ شىعىپ ءجۇر.
– بۇل عيمارات مەيرامحانا رەتىندە 2017 جىلى اشىلعان ەدى. بىلتىر ناۋرىز ايىندا پاندەمياعا بايلانىستى ءبىر كۇندە جۇمىس توقتادى. بىرنەشە اي جۇمىسسىز وتىردىق. قىزمەتكەرلەرىمىز قىسقاردى. سودان ءبىر كۇنى مەملەكەتتىك پورتالدان ورال قالالىق ءبىلىم ءبولىمى بالالار شىعارماشىلىق ورتالىعى ءۇشىن عيمارات ىزدەپ جاتقانى تۋرالى اقپاراتتى كوردىم. ءسويتىپ, ءبىلىم بولىمىنە ارنايى بارىپ, بايقاۋ شارتتارىمەن تانىستىم. ءبىزدىڭ عيماراتتىڭ تەحنيكالىق سيپاتتاماسى بايقاۋ شارتىنا سايكەس كەلەدى ەكەن. ءسويتىپ, عيماراتقا قايتا جوندەۋ جۇرگىزىپ, بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعى ءۇشىن قايتا جابدىقتادىق. بارلىق كەرەك-جاراقتى, فيتنەس قۇرالدارىن ءوز قاراجاتىما ساتىپ الدىم. وسىلايشا, بايقاۋعا قاتىسىپ, ۇتىپ شىقتىق. مىنە, ەندى «شابىت» بالالار شىعارماشىلىعى ورتالىعى رەتىندە قايتا اشىلىپ وتىرمىز. ورال قالالىق ءبىلىم بولىمىمەن ارادا ءۇش جىلعا كەلىسىمشارت جاساپ, عيماراتتى جالعا بەرىپ وتىرمىن, – دەيدى كاسىپكەر نۇرجان ءابدىراحمانوۆ.
نۇرجاننىڭ تاعى ءبىر مەيرامحاناسى بار ەكەن. ول دا ازىرگە جۇمىسسىز بوس تۇر. «وسىنداي بايقاۋ تاعى دا بولسا, قاتىسار ەدىم. ارينە, توي بيزنەسىندەي بولماسا دا, تابىسسىز ەمەس. پاندەميادان زارداپ شەككەن كاسىپكەرلەرگە بارىنشا قولداۋ ءبىلدىرىپ جاتقان جەرگىلىكتى اكىمدىك باسشىلارىنا راحمەت ايتامىز», دەيدى كاسىپكەر.
جالپى اۋماعى 1723 شارشى مەترلىك عيماراتتىڭ ىشىندە قازىردىڭ وزىندە 20 شاقتى ۇيىرمە اشىلىپ ۇلگەرىپتى. ولار – «شابىت مەديا» ستۋدياسى, «جاس ءتىلشى», ء«سوز زەرگەرى» ۇيىرمەلەرى, «ۆولونتەرلەر اكادەمياسى», «كوشباسشىلار مەكتەبى», «كۇنشۋاق» باستاۋىش سىنىپ وقۋشىلارىنا ارنالعان ءتىل, بي ۇيىرمەلەرى, سونىمەن قاتار ينتەللەكتۋالدىق, سپورت باعىتىنداعى ءتۇرلى سەكتسيالار. ءتىپتى اسىق اتۋ, توعىزقۇمالاق, قامشى ءورۋ, دومبىرا سىندى ۇلتتىق بوياۋى اڭقىعان توپتار دا كىشكەنتاي دوستارىن ماڭىنا جيناپ العان.
– ءبىز وسى ۇيىرمەلەر ارقىلى بالالاردىڭ ساناسىنا ۇلتتىق مادەنيەتتى, سالت-ءداستۇردى ءسىڭىرىپ, سونىمەن بىرگە ومىرگە قاجەتتى داعدىلاردى الۋىنا اتسالىسامىز. ءتۇرلى اكتسيالار, ديالوگتى كەزدەسۋلەر ارقىلى ىزگى ۇلگىلەردى جاس ۇرپاققا ونەگە ەتۋدى كوزدەپ وتىرمىز, – دەيدى ورال قالالىق ءبىلىم بەرۋ ءبولىمى مەكتەپتەن تىس جۇمىس ورتالىعى مەكەمەسىنىڭ ديرەكتورى شاتتىق وتەباليەۆا.
جاڭا ورتالىق ورال قالاسىنىڭ ەڭ ۇلكەن قۇرامداس بولىگى – زاچاگان كەنتىندە اشىلىپ وتىر. بۇل كەنتتە 60 مىڭعا جۋىق حالىق تۇرسا, ونىڭ 13 مىڭنان استامى مەكتەپ وقۋشىلارى ەكەن.
– زاچاگان تۇرعىندارى بالالاردىڭ مەكتەپتەن تىس ۋاقىتىن ءتيىمدى پايدالانىپ, ۇلگىلى ىستەرگە ۇيرەتەتىن وسىنداي ورتالىقتى اشۋدى كوپتەن سۇراپ جۇرگەن ەدى. مۇنداي عيماراتتى جاڭادان سالسا, كوپ قارجى جانە ۋاقىت كەتەر ەدى. ءوڭىر كاسىپكەرلەرىنىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى دە كورىنىپ, پاندەميا قيىندىعىنا قاراماستان, بالالارىمىزعا وسىنداي تاماشا تارتۋ جاساپ وتىرمىز. مىنە, ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىق تويىن بالالاردى قۋانتۋدان باستاعانىمىز وتە جاقسى بولدى. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن, وبلىس اكىمىنىڭ قولداۋىمەن جاسالىپ وتىرعان جۇمىس, – دەيدى ورال قالاسىنىڭ اكىمى ابات شىنىبەكوۆ.
قالا باسشىسى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى وسىنداي مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىردى. تەك قانا ءبىلىم ەمەس, سپورت, مەديتسينا, مادەني دەمالىس سالاسىندا بولسىن, قىزمەت كورسەتۋگە جەكە كاسىپكەرلەر كەلسە, مەملەكەت ولارعا بارىنشا كومەكتەسەدى. ء«بىز ولاردىڭ كەيبىرىنە جان باسىنا شاققاندا قارجىلاندىرۋ ەسەبىنەن, كەيبىرىنە مەملەكەتتىك تاپسىرىس ەسەبىنەن ءتيىستى قولداۋ كورسەتەمىز», دەدى قالا اكىمى.
«شابىت» ورتالىعىندا قازىردىڭ وزىندە 500-دەي بالا تىركەلىپ, ءتۇرلى ۇيىرمەگە قاتىسا باستاعان. ورال قالالىق ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى اقجارقىن تەمىرحانوۆانىڭ ايتۋىنشا, ۇيىرمە سانى ءالى دە كوبەيەدى. ءسويتىپ, بۇل جەرگە كەلەتىن ۇل-قىزداردىڭ سانىن 1 مىڭعا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق اتا-انالاردىڭ سۇرانىسىنا سايكەس مۇندا اقىلى ۇيىرمەلەر دە اشىلادى.
جوعارىدا ايتقانىمىزداي, زاچاگان كەنتىندە وقۋشىلارعا ارنالعان مۇنداي ورتالىقتارعا سۇرانىس جوعارى. جاڭادان اشىلعان وسى «شابىت» ورتالىعىنىڭ اينالاسىندا عانا №10, 30, 47, 50 مەكتەپتەر, №38 مەكتەپ-ليتسەي ورنالاسقان. سوندىقتان بۇل حالىق سۇرانىسىن تولىق قاناعاتتاندىرا المايتىنى انىق. ءبىز قالالىق ءبىلىم ءبولىمى باسشىسىنان وسىنداي ورتالىقتاردى تاعى دا اشۋ جوسپارى تۋرالى سۇرادىق.
– قازىرگى كەزدە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋدى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ماسەلەسى ءسوز بولىپ, قولدانىسقا ەنگىزىلگەلى جاتىر. ونداي جاعدايدا وسىنداي عيمارات يەلەرى مەملەكەتتىك تاپسىرىس الۋ ءۇشىن بايقاۋلارعا قاتىسا الادى, – دەيدى اقجارقىن مۇتيعوللاقىزى.
ءبىز جاڭا ورتالىقتىڭ جۇمىسى تۋرالى ءبىلىم سالاسىنىڭ بەلگىلى مامانى, پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, جاھانشا دوسمۇحامەد ۇلى اتىنداعى ورال پەداگوگيكالىق كوللەدجىنىڭ ديرەكتورى, ورال قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى سۆەتلانا باقىشەۆانىڭ پىكىرىن سۇراعان ەدىك.
– جاڭادان اشىلعان «شابىت» سارايىنىڭ ورنى دا, جولى دا بولەك. كەزىندە توي سارايى بولىپ اشىلعان عيمارات زامان اۋانىنا قاراي وي سارايىنا اينالدى. بۇل – كاسىپكەر شەشىمى مەن شاھار قاجەتتىلىگىنە ساي قالا باسشىلىعىنىڭ مۇددەسى توعىسقان جاعدايدىڭ كورىنىسى. بىراق بۇل ماسەلەنىڭ تاعى ءبىر جاعىن ايتقىم كەلەدى. قازىرگى تاڭدا بالالار سارايىنىڭ ىشكى مازمۇنىنا كوڭىل ءبولىپ, زاماناۋي ترەندتەرمەن تولىقتىرۋ كەرەك. شىن مانىندە, بالالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىنا ارنالسا عانا جاسوسپىرىمدەردىڭ قۋسا كەتپەيتىن ورتالىعىنا اينالادى. بۇعان ءبىلىم سالاسىنىڭ قارجىسى عانا ەمەس, دەمەۋشىلەر, كاسىپكەرلەر قولداۋى كەرەك. ءححى عاسىردىڭ سۇرانىسى, بالالارعا زاماناۋي داعدىلار: ارت-ديزاين, باعدارلامالاۋ, گرافيكالىق ديزاين, روبوتتەحنيكا, 3D مودەلدەۋ, مۋزىكالى كينو مەن انيماتسيا جاساۋ, تسيفرلى داعدىلار, فوتو, بەينەستۋديالار, زاماناۋي ءسان ونەرى, ۇلتتىق ونەردى جاڭا فورماتتا يگەرۋ سەكىلدى ۇيىرمەلەردى كورگىم كەلەدى, – دەيدى تاجىريبەلى پەداگوگ.
سۆەتلانا مەڭدىعاليقىزى ارمەنيانىڭ الەمگە تانىمال بولا باستاعان برەندى – بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان TUMO كرەاتيۆتى تەحنولوگيا ورتالىعى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. بۇل جوبا ارميان ۇلتىنىڭ كاسىپكەرلەرى باس قوسىپ, وقۋشىلاردىڭ دامۋىنا دەمەۋشى بولۋىنان باستالعان ەكەن. سونداي-اق گەرمانياداعى مەكتەپكە دەيىنگى بالادان باستاپ ستۋدەنتتەرگە دەيىن اقىل-وي, ىزدەنىس-زەرتتەۋ ارەكەتتەرىن دامىتاتىن وتە قاراپايىم قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان ExperiMinta ورتالىعىنان دا كوپ نارسە ۇيرەنۋگە بولار ەدى.
ارينە, بىلىكتى ماماننىڭ پىكىرىنە ءتيىستى ورىندار, ورتالىق باسشىلىعى كوڭىل اۋدارار دەگەن ويدامىز. ەڭ باستىسى, قازىردىڭ وزىندە قۇندىلىقتار وزگەرۋدە – توي-تومالاققا تىيىم سالىنعان پاندەميا كەزىنىڭ وزىندە دە جاس ۇرپاق تاربيەسىنەن اياناتىن ەشتەڭە جوعى ايقىن كورىنىس تاپتى. بەلگىلى اقىن, جۇبانتانۋشى ۇزىلدىك ەلەۋباەۆا ايتقانداي, توي سارايىنىڭ وي سارايىنا اينالۋى جاڭالىقتىڭ جارشىسى, جاڭا ءىستىڭ باسشىسى بولعاي!
باتىس قازاقستان وبلىسى