قۋاتتى اۋلەتتىڭ ىرگەسى دە قۋاتتى

التىنبەك باياديلوۆ 38 جىل عۇمىرىن ەلىمىزدەگى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ دامۋى­نا ارنادى. ول ەڭبەك جولىن 1982 جىلى ەكىباستۇزداعى بولات نۇرجانوۆ اتىن­داعى 1-ماەس-تە قاراۋشى بولىپ باستايدى. ۋا­قىت وتە كەلە قاراۋشى ءماشينيس­تىڭ مىندەتىن اتقارىپ, ەنەرگوبلوك ءما­شينيسى قىزمەتىنە دەيىن كوتەرىلەدى.

«شامامەن 40 جىل عۇمىرىم وسى سالادا ءوربىدى. بالالارىم ەكىباستۇزدا دۇنيەگە كەلىپ, ءوستى. ۇلكەن ۇلىم قىتايدا تۇرىپ جۇمىس ىستەسە, ەكىنشى بالام ءوزىم­نىڭ جولىمدى قۋىپ ەنەرگەتيكا سالا­سىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. نەلىكتەن بۇل سا­لانى تاڭدادىم؟ اۋىلدا وسكەن قازاق­پىز. مەكتەپتى ءتامامداپ, قالاعا كەل­گەندە وڭ-سولىمىزدى بىلمەدىك. الايدا تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قانداس­تارى­مىز كوپ بارا بەرمەيتىن. وسى ءبىر تاپتاۋرىن تۇسىنىكتى بۇزىپ, ەنەرگەتيكا سالاسىن تاڭداۋعا بەل بۋدىم. تانىس­تارىم 1-ماەس-كە بارۋعا كەڭەس بەردى. وسىلايشا بۇل كاسىپورىندا قىز­مەت ەتۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ, سىرتتاي وقىپ ءبىلى­مىمدى شىڭدادىم. اتاپ ايتقاندا, بۇرىن­عى تسەلي­نوگراد, قازىرگى نۇر-سۇل­تان شا­ھارىندا كەزىندە بۇكىل­وداقتىق ەنەر­گەتيكالىق تەحني­كۋمنىڭ بولىمشەسى بولاتىن. سوندا سىرتتاي وقىدىم», دەدى ا.باياديلوۆ.

ەلەكتروەنەرگەتيكا سالاسى جوعارى قاۋىپپەن بايلانىستى بولعان سوڭ ءوندىرىس ورىندارىندا قاتاڭ ءتارتىپ ساقتاۋ قاجەت. ويتكەنى بۇل ماماندىق قاتەلىكتى كەشىرمەيدى.

«ەكىباستۇزداعى 1-ماەس-تە قۋات مولشەرى 4 مىڭ مەگاۆاتتى قۇرايدى. قازاقستانداعى ەڭ ۇلكەن ەلەكتر ستان­سانىڭ ءبىرى. ەندى وسىعان قاراپ, جاۋاپ­كەرشىلىكتىڭ قانداي بولاتىنىن باعامداي بەرسەڭىز بولادى. مىندەتىڭدى دۇرىس اتقارماي, ولقىلىققا جول بەرسەڭ ونىڭ سالدارىن ويلاۋدىڭ ءوزى قور­قىنىشتى. ونىڭ ۇستىنە تاۋ­لىكتىك كەزەكشىلىكتى اتقارۋعا تۋرا كەلەدى», دەدى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ ارداگەرى.

بۇگىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار دامىعان زاماندا ەنەرگەتيكالىق نىسانداردىڭ دا جۇمىسى اۆتوماتتاندىرىلىپ, ءوندىرىس تە ىلگەرىلەي تۇسكەنىن ايتا كەتكەن ورىندى. دەسەك تە بۇل سالادا بىلىكتى ماماندارعا سۇرانىس ارقاشان دا جوعارى.

«كەڭەس وداعى كەزەڭىندە قوندىرعىلار قازىرگىدەي ەمەس, باسقاشا بولاتىن. مىسالى, ول كەزدە زاماناۋي كومپيۋتەرلەر جوق. بىراق سول داۋىرگە ساي اپپاراتتارمەن قامتىلىپ وتىردىق. مۇنى دا ايتا كەتكەن ءجون. قا­زىر مۇمكىندىكتەر كوپ. بۇل باعىتتا وركەنيەتتى ەلدەردىڭ تا­جىريبەسىنە جۇگىنىپ, وزىق تەحنولوگيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋگە ەش كەدەرگى جوق. شەتەلدە ءبىلىم الىپ, وتاندىق ەنەرگەتيكانى دامىتۋعا ۇلەس قوسىپ جاتقان جاستاردىڭ قاتارى بىرتىندەپ كوبەيىپ جاتقانى قۋانتادى», دەدى ا.باياديلوۆ.

ەنەرگەتيكا ارداگەرى قازىر تەحنيكا­لىق ماماندىقتاردى مەڭگەرىپ جۇرگەن قاراكوز­دە­رىمىزدىڭ قاتارى ارتقانىنا ريزا. ماسەلەن, كەڭەس وداعى كەزەڭىندە كەزەك­شى­لىكتە 30 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەسە, سونىڭ نەبارى ەكى-ۇشەۋى عانا قازاق بولاتىن.

«تۇتاستاي ەنەرگەتيكا سالاسىن الىپ قاراساق, اتالعان سەكتوردا قازاقستاننىڭ كەلە­شەگى زور دەپ بىلەمىن. ويتكەنى وسى باعىتتى دامىتۋ ءۇشىن ەلىمىزدە بارلىق رەسۋرس بار. جو­عارىدا ايتقانىمداي ءبى­لىمدى, دارىندى جاستارىمىز از ەمەس. وسى نارىقتىڭ كوش­باسشىسىنا اينالۋعا بولادى. تەك مامانداردىڭ جالا­قىلارىنا كوڭىل ءبولىپ, باسقا دا جەڭىلدىكتەردى قاراستىرعان ارتىق ەتپەيدى دەپ سانايمىن. سالانى دامىتۋ جاستاردىڭ قولىندا», دەدى كەيىپكەرىمىز.

بىلىكتى مايتالماننىڭ ۇلى رۋستام دا اكە جولىن تاڭداپ, بۇگىندە بولات نۇرجانوۆ اتىنداعى 1-ماەس-تە تابىس­تى قىزمەت ەتىپ ءجۇر.

«اكە كورگەن وق جونار» دەمەكشى, بالا كەزدەن اكەمنىڭ ماماندىعىنا قىزىعاتىنمىن. ەر جەتىپ, وقۋدى اياقتاعان سوڭ اۋلەتتىك جولدى جال­عاستىرامىن دەپ شەشتىم. وسىلايشا, 1-ماەس-تە ەل قاتارلى جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. جالپى, ەلىمىزدىڭ ەنەر­گەتي­كالىق يندۋسترياسى وڭ جولعا قويىل­عانىن ايتا كەتكەن ءجون. دەسە دە ءالى جە­تىلدىرۋدى تالاپ ەتەتىن تۇستارى بار. قۋانتار­لىعى, باسشىلىق ءبىزدىڭ ۇسى­نىستارىمىزعا قۇلاق سالادى. ايت­قان­دارى­مىزدى جەرگە تاستامايدى», دەدى ر.باياديلوۆ.

باياديلوۆتەر اۋلەتىنىڭ ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جالپى ەڭبەك ءوتىلى 94 جىلدى قۇرايدى. ماسەلەن, التىنبەك اقساقال مەن ونىڭ ۇلىنان بولەك, بۇل ماماندىقتى ءىنىسى الىبەك باياديلوۆ پەن ونىڭ قىزى اينۇر دا يگەرگەن ەكەن. دەمەك, تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ەلەكترەنەرگەتيكاسىن وركەندەتۋگە اتالعان اۋلەتتىڭ ەكىنشى بۋىنى سۇبەلى ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.