تسيفرلى ترانسفورماتسياعا ۇمتىلىس ۇلعايدى

«بۇۇ-نىڭ ەلەكتروندى ۇكىمەت جو­­نىن­دەگى زەرتتەۋى اياسىنداعى ءوڭىر ەلدە­رىندە ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ دا­مۋىن­داعى جەتىستىكتەر مەن سىن-تەگەۋ­رىندەر» اتتى ونلاين-كونفەرەنتسيا­نى استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حا­بى, تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيستر­لىگى, بۇۇ ەكونوميكالىق جانە الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەر جونىندەگى دەپار­تامەنتى, «زەردە» حولدينگى بىرلەسىپ ۇيىمداس­تىردى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا قاتىسۋشى­لار ءوزارا ارەكەتتەسۋ كەلەشەگى جانە وسى ماسەلە بويىنشا جاھاندىق جانە وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ قاجەتتىلىگىن تالقىلادى.

تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى باعدات مۋسين كونفەرەنتسيانى اشا وتىرىپ: «پاندەميا مەملەكەتتىك جانە الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋدىڭ ءداستۇرلى تاسىل­دەرىنىڭ ءالسىز جاقتارىن ايقىنداپ قانا قويماي, كوپتەگەن سىن-قاتەرگە جا­ۋاپ بەرۋدە تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ ما­ڭىزدى ەكەنىن كورسەتتى», دەپ اتاپ ءوتتى. 

سونىمەن بىرگە مينيستر بۇۇ-نىڭ زەرتتەۋ ناتيجەلەرى تسيفرلى ترانسفورماتسيا جولىندا مەملەكەتتەردىڭ ايتار­لىقتاي ىلگەرى قادام جاساپ جات­قانىن ايت­تى.

وسى ورايدا استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابى باسقارۋشى كوميتەتىنىڭ توراعاسى ءاليحان بايمەنوۆ: «COVID-19 پاندەمياسى سەنىمنىڭ الەۋمەتتىك قۇن­دىلىق قانا ەمەس, كەز كەلگەن ستراتەگيا­نى, سونىڭ ىشىندە ەلەكتروندى ۇكىمەت ستراتەگياسىن ىسكە اسىرۋعا اۋاداي قا­جەت ەكەنىن ءارى ءتيىمدى اكىمشىلىك كاپيتال رەتىندەگى ماڭىزدىلىعىن كورسەتتى. جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋدا كەز كەلگەن اسىرا سىلتەۋشىلىككە جول بەر­مەي, شەشىم قابىلداۋدا اشىقتىق جانە جاريالىلىق قاتار ءجۇرۋ كەرەك. تاجىريبە الماسۋ زاماناۋي تەح­نولوگيا­لاردى قولدانۋعا دا, جاڭا  جاع­دايدا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا دا قاتىس­تى بولۋى وتە ماڭىزدى», دەدى.

بۇۇ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ماسەلەلەر جونىندەگى دەپارتامەنتى (UN DESA) ەلەكتروندى ۇكىمەت باسقارماسى جەتەكشىسى ۆينچەنتسو اكۋارونىڭ اي­تۋىن­شا, ەلەكتروندى ۇكىمەتكە جاسا­عان شولۋ بويىنشا مەملەكەتتىك سەك­تورداعى تسيفرلى ترانسفورماتسيانى جەدەلدەتۋگە دەگەن سۇرانىس سوڭعى ايلاردا كۇرت وسكەن.

«بۇعان قوسا پاندەميانىڭ ىقپالى ۇكىمەت پەن قوعامدى داعدارىسقا قىسقا مەر­زىمدە جاۋاپ بەرۋ, ورتا مەرزىمدە سونىڭ سالدارىن جويۋ جانە ۇزاق مەرزىمدە ستراتەگيالىق شەشىمدەر مەن قۇرالداردى ازىرلەۋ ءۇشىن تسيفرلى تەحنولوگيالارعا جۇگىنۋگە ءماجبۇر ەتتى. بىزگە وسى سەرپى­لىستى ءارى قاراي كۇشەيتىپ, تسيفرلى پرو­گرەس­ستى ودان ءارى ىلگەرىلەتىپ, تسيفرلى ال­شاق­­تىقتى ەڭسەرۋ قاجەتتىگىن ەستەن شىعار­ماي, ەلدىڭ ىشىندە دە, مەملەكەتتەر اراسىندا دا ەشكىمدى نازاردان تىس قال­دىرماۋىمىز كەرەك», دەدى ۆينچەنتسو اكۋارو.

UN DESA ساراپشىسى ارپينە كورەكيان ءوز بايانداماسىندا بۇۇ-نىڭ 2020 جىل بويىنشا ەلەكتروندى ۇكىمەت­تىڭ دامۋ دەڭگەيىنە قاتىستى زەرتتەۋدىڭ شەشۋشى ناتيجەلەرى مەن ترەندتەرىن تانىستىردى. سوعان سايكەس بۇۇ-عا مۇشە 193 مەملەكەت اراسىندا 126 مەملەكەتتە ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ دامۋ دەڭگەيى جوعارى جانە وتە ءتيىمدى دەپ انىقتالعان.

سولاردىڭ اراسىندا دانيا, وڭتۇستىك كورەيا جانە ەستونيا ەلدەرى كوش باس­تاپ تۇر. ال تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا قازاقستان ۇكىمەتتىڭ اشىق دەرەكتەرى, ونلاين-قىزمەتتەر دامۋ دەڭگەيى يندەكسى جانە تەڭىزگە شىعا المايتىن ەلدەر ىشىندەگى يندەكسى بويىنشا الدىڭعى ورىنعا شىققان.

ءيزرايلدىڭ ۇلتتىق تسيفرلى مي­نيستر­لىگىنە قاراستى مەملەكەتتىك اكت باسقارماسى باس اتقارۋشى ديرەك­تو­رىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى شاحار براحا, بۇۇ-نىڭ ازيا مەن تىنىق مۇحيتى وڭىرىنە ارنالعان ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك كوميسسياسى اكت جانە اپاتتار قاۋپىن ازايتۋ جونىندەگى دەپارتامەنت ديرەكتورى تيتسيانا بوناپاچە, ەستونيانىڭ ەلەكتروندى باسقارۋ اكادەمياسى ات­قا­رۋشى ديرەكتورى جانە باسقارما توراعاسى حان­نەس استوك كوروناۆيرۋس پان­دەمياسى كەزىندە مەم­لەكەتتىك قىز­مەتتەردى ءتيىمدى ۇسى­نۋ بو­يىنشا وزىق تاجىريبەلەرىمەن, سونداي-اق بىرەگەي يننوۆاتسيالىق شە­شىم­دەرىمەن ءبولىستى.

وسى قاتاردا قىرعىز رەسپۋبليكا­سىنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار جانە بايلانىس مەملەكەتتىك كوميتەتىنىڭ توراعاسى التىنبەك يسمايلوۆ, بەلارۋس ەلى­نىڭ بايلانىس جانە اقپاراتتاندىرۋ ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى پاۆەل تكاچ, وزبەكستاننىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ولەگ پەكوس, سونداي-اق ازەربايجاننىڭ ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋ ورتالىعى ديرەكتورى فاريز دجافاروۆ, «ۇلتتىق اقپاراتتىق تەحنولوگيالار» اق باسقار­ما توراعاسى اسەت تۇرىسوۆ جانە تاعى باس­قالارى ەلەكتروندى ۇكىمەتتى دامىتۋداعى ءوز جەتىستىكتەرى مەن جاڭا مىندەتتەردى تا­نىس­تىردى.

جالپى, استانا مەملەكەتتىك قىزمەت حابىنىڭ ميسسياسى − ايماق جانە باسقا ەلدەر ۇكىمەتتەرىنىڭ ينستيتۋتسيونالدىق جانە ادامي الەۋەتىن كۇشەيتۋدەگى كۇش-جىگەرىن قولداۋ ارقىلى مەملەكەتتىك قىزمەت تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ۇلەس قوسۋ.

قازاقستان ۇكىمەتى مەن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى باستاماسى اياسىندا 2013 جىلى قۇرىلعان استانا حابى بۇ­گىنگى تاڭدا 42 قاتىسۋشى ەل مەن 70 ينس­تيتۋتسيونالدىق ارىپتەستەرىن قامتىپ وتىر.