قازاقتا «قايتا شاپقان جاۋ جامان» دەگەن ءسوز بار. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, اتى جامان تۇماۋدىڭ اينالىپ كەلىپ سوققانىنان ساقتانباسا بولمايىن دەپ تۇر. كوروناۆيرۋستىڭ كۇنى كەشەگى سالعان لاڭىن ۇمىتۋعا استە بولماس.
ماسەلەن, پاندەميا كۇشىنە ەنگەن مەزگىلدە قاراعاندى وبلىسىندا 10 376 ادام ىندەتتىڭ ينفەكتسياسىن جۇقتىرعان ەكەن. وكىنىشكە قاراي, وسى كەسەلدىڭ كەسىرىنەن 279 ناۋقاس ومىردەن ءوتىپ كەتتى. ال كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىنان ەكونوميكامىزعا كەلگەن شىعىندى ويلاساڭ, توبە قۇيقاڭ شىمىرلايدى.
كوروناۆيرۋستىڭ بولۋ ىقتيمالدىعى تىم جوعارى ەكىنشى تولقىنىنا تويتارىس بەرۋ ءۇشىن وبلىستا قازىرگى ۋاقىتتا قىزۋ دايارلىق ءجۇرىپ جاتىر. مىسالى, 19 قازاننان باستاپ قاراعاندى وبلىسى بويىنشا 8 سانيتارلىق بەكەت قويىلماق. بۇل تۋراسىندا جەرگىلىكتى Saryarqa تەلەارناسىندا وتكەن بريفينگتە وبلىستىق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى يۋري زالىگين مالىمدەدى.
مۇنداي قادامعا بارۋعا كورشى وبلىستارداعى جامان تۇماۋ جۇقتىرعاندار سانىنىڭ ءوسىپ بارا جاتقانى تۇرتكى بولعان ەكەن. سول سەبەپتى, ەندى وبلىستىڭ جەزقازعان, پريوزەرسك قالالارى مەن ۇلىتاۋ, نۇرا, وساكاروۆ, بۇقار جىراۋ جانە قارقارالى اۋداندارىنىڭ كىرەبەرىسىنە سانيتارلىق بەكەت قويۋ جونىندە شەشىم قابىلدانعان. بۇل جەرلەردە پوليتسيا مەن مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر جۇرگىزۋشىلەر مەن جولاۋشىلاردىڭ دەنساۋلىق جاعدايىن تەكسەرىپ, كۇنى-ءتۇنى كەزەكشىلىك ەتەتىن بولادى. بۇعان قوسا, قالالاردا كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ كىرەبەرىستەرى, ليفتىلەر مەن پاركينگتەر تاۋلىگىنە كەم دەگەندە ەكى مارتە پروفيلاكتيكالىق دەزينفەكتسيالاۋدان جانە ىلعالدى تازالاۋدان وتكىزىلەدى. بالالار مەن اۋلا الاڭدارى دا كۇن سايىن دەزينفەكتسيالانادى. جاسى 65-تەن اسقان ەگدە ادامدارعا قوزعالىستى شەكتەۋ ۇسىنىلادى. شتاتىندا 30-دان استام ادامى بار مەملەكەتتىك كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا قىزمەتشىلەردىڭ 50%-ى قاشىقتان جۇمىس ىستەۋ فورماتىنا كوشىرىلۋى ءتيىس. شەتەلگە شىعاتىن تۋريستەرمەن اقپاراتتىق جۇمىستى كۇشەيتۋ تالاپ ەتىلەدى. 50 ادامنان استام وتىراتىن ورنى بار ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارىندا, ساۋدا ۇيلەرىندە, جەلىلىك دۇكەندەردە, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا بەينەكامەرالار ورناتۋ ۇسىنىلعان. مۇنداي قادام ەرەجە بۇزۋشىلىقتاردى ناقتى ۋاقىت رەجىمىندە تىركەۋ ءۇشىن كەرەك. سونداي-اق ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردا, اۆتوۆوكزالدار مەن اۆتوبەكەتتەردە ستاتسيونارلىق تەپلوۆيزورلار مەن اقىلدى بەينەباقىلاۋ جۇيەلەرىن ورناتۋ تالاپ ەتىلەدى. جولاۋشىلار كولىگىنە جۇكتەمەنى تومەندەتۋ ماقساتىندا كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ سارالانعان جۇمىس كەستەسى بويىنشا ماسەلە شەشىلەتىن بولادى. بۇدان بولەك, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى ءوز قىزمەتكەرلەرىن جۇمىسقا جانە ۇيگە جەتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋى كەرەك. كارانتين ءتارتىبى وسىلايشا قاتاڭداعان كەزدە ەرىكتىلەر زەينەتكەرلەر مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا كومەك كورسەتۋ جۇمىستارىن جانداندىرادى. ماسكالىق رەجىمنىڭ, سانيتارلىق-دەزينفەكتسيالىق تالاپتاردىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ كۇشەيەدى.
بريفينگ بارىسىندا وبلىستاعى باس سانيتارلىق دارىگەردىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ويىن-ساۋىق, سپورتتىق, وتباسىلىق, ەسكە الۋ, سالتاناتتى جانە باسقا دا بۇقارالىق ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە تىيىم سالىنعانىن تاعى ءبىر مارتە ەسكەرتتى. ال كاراوكە, بيليارد, كومپيۋتەرلىك كلۋبتار, تۇنگى كلۋبتار, بوۋلينگ ورتالىقتارى سياقتى ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىنىڭ, سونىمەن قاتار جابىق ءۇي-جايلارداعى بالالار ويىن الاڭدارى مەن اتتراكتسيوندارىنىڭ, باتۋتتاردىڭ, جابىق عيماراتتاعى كينوتەاترلاردىڭ, بۋكمەكەرلىك كەڭسەلەردىڭ جۇمىس ىستەۋىنە ءالى دە رۇقسات ەتىلمەگەن. يۋ.زالىگين ءوڭىر تۇرعىندارىن سانيتارلىق تالاپتاردى قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىردى.
– ۆيرۋس ءالى دە قاۋىپتى. ۇيدەن قاجەت بولماعان جاعدايدا شىقپاڭىزدار, كوپشىلىك جينالاتىن جەردەن اۋلاق بولىڭىزدار, الەۋمەتتىك قاشىقتىق پەن ماسكا رەجىمىن ساقتاڭىزدار, – دەدى ول.
ال قاراعاندى وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرجان نۇرلىباەۆ كوروناۆيرۋستىڭ بولۋى مۇمكىن ەكىنشى تولقىنىنا دەگەن وڭىردەگى دايارلىقتىڭ قالاي ءوربىپ جاتقانىنان تولىق مالىمەت بەردى.
– وبلىستا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جاڭا تولقىنىنا قارسى كۇرەس دايارلىعى كەڭ اۋقىمدا جۇرگىزىلۋدە. مىسالى, جەزقازعان قالاسىندا جاڭادان سالىنعان 200 توسەكتىك جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحاناسى ناۋقاستاردى قابىلداۋعا دايىندالۋدا. ول مودۋلدىك تاسىلمەن سالىنعان جانە زاماناۋي مەديتسينالىق جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. قاراشا ايىنا قاراي اباي, بالقاش, تەمىرتاۋ جانە شاحتينسك قالالارىندا جۇقپالى اۋرۋلار اۋرۋحانالارىن قايتا قۇرۋ جانە جوندەۋ اياقتالادى, – دەدى وبلىستىڭ باس دارىگەرى.
قازىرگى ۋاقىتتا وبلىس بويىنشا 160 ناۋقاس ەم-دوم الىپ جاتىر. كۇن سايىن 5-6 ادامنان جامان تۇماۋدىڭ بەلگىسى تابىلادى. COVID-19 ناۋقاستارىنا ارنالعان توسەكتىك قور ازىرگە بار-جوعى 4%-عا عانا تولىققان كورىنەدى. بۇگىندە وڭىردەگى اۋرۋحانالاردى زاماناۋي مەديتسينالىق تەحنيكامەن جابدىقتاۋ جالعاسۋدا. اتاپ ايتقاندا, 223 ءوجج, 2400 وتتەگى كونتسەنتراتورى, 2600 پۋلسوكسيمەتر, 40 تسيفرلىق رەنتگەن اپپاراتى ساتىپ الىنعان. سونداي-اق مەديتسينالىق گازداردى بەرۋدىڭ ورتالىقتاندىرىلعان جۇيەلەرى ورناتىلادى. ءموبيلدى بريگادالار قوسىمشا كولىكتەرمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. كومپيۋتەرلىك توموگرافتار پاركى كۇشەيتىلۋدە. پتر-زەرتحانالار جەلىسى كەڭەيۋدە, ونىڭ قۋاتى تاۋلىگىنە 10 مىڭ تەستكە دەيىن وسەتىن كورىنەدى.
ە.نۇرلىباەۆ ەگدە ادامدار توبى ءۇشىن ۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ ماۋسىمدىق كوتەرىلۋى كەزەڭىندە ەمحاناعا بارۋدىڭ قاجەتى بولمايتىنداي جاعداي جاساۋدىڭ امالدارى قاراستىرىلاتىنىن ايتتى.
– قارت ادامدارعا مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ كوپشىلىگى ۇيدە كورسەتىلەتىن بولادى. ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان بارلىق پاتسيەنتتەر قاڭتاردى قوسقانداعى الداعى ءۇش ايعا قاجەتتى ءدارى-دارمەك قورىن الادى, – دەدى ول.
سونىمەن بىرگە وبلىستىڭ باس دارىگەرى تۇماۋ مەن پنەۆموكوكك ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ ناۋقانى اياسىندا 200 مىڭعا جۋىق ادامنىڭ تەگىن ەكپە الاتىنىن جەتكىزدى.
بۇدان ءسال بۇرىن وبلىس اكىمى جەڭىس قاسىمبەك اپپارات جيىندارىنىڭ بىرىندە كوروناۆيرۋستىڭ كەلەسى تولقىنىنا قارسى دايارلىقتىڭ جاي-جاپسارىن تالقىلاي كەلىپ: «مەرەكەلەر, تويلار, مەرەيتويلار توسا تۇرادى. تۋىستار مەن جاقىندارىمىزدىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعى الدەقايدا ماڭىزدىراق», دەگەن بولاتىن.
رەسمي دەرەكتەرگە سەنسەك, وبلىستا كوروناۆيرۋستىڭ ۋىتىن تويتارۋعا قاجەتتى ءدارى-دارمەكتىڭ جەتكىلىكتى قورى جاسالعان سىڭايلى. مەديتسينالىق مەكەمەلەر مەن شيپاگەرلەر قاۋىمى تونگەن قاۋىپتى بەس قارۋى تۇگەل ساي قارسى الۋعا دايىن دەگەندى دە ءجيى ەستيمىز. ولاي بولسا, ەندىگى جەردە جامان تۇماۋدىڭ بولۋ ىقتيمالدىعى تىم جوعارى دەپ جۇرگەن ەكىنشى تولقىنىن ىقتىرۋدىڭ ءبىر جولى كوپ جاعدايدا تۇرعىنداردىڭ «ساقتانساڭ – ساقتايمىن» دەگەن قاعيداتتى تەرەڭ ۇعىنعان ساناسى مەن تۇسىنىگىنە بايلانىستى بولماق.
قاراعاندى وبلىسى