تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن جانە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ودان ءارى دامىتۋ تۋرالى بەرىلگەن تاپسىرماسىنا سايكەس اۋداندىق ماڭىزداعى قالالاردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگ قۇرامىنا كىرمەيتىن كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ اكىمدەرىن سايلاۋ تابىستى ءوتتى.
تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن جانە «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدى ودان ءارى دامىتۋ تۋرالى بەرىلگەن تاپسىرماسىنا سايكەس اۋداندىق ماڭىزداعى قالالاردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ, اۋىلدىق وكرۋگ قۇرامىنا كىرمەيتىن كەنتتەر مەن اۋىلداردىڭ اكىمدەرىن سايلاۋ تابىستى ءوتتى.
بۇل وقيعا, شىن مانىندە, حالىقتىڭ كوڭىلىنەن شىققان دەموكراتيالىق سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ ايقىن كورىنىسى بولدى. اتاپ ايتقاندا, بيىلعى 5-9 تامىز ارالىعىندا وڭىرلەردە 2457 اۋىل اكىمىنىڭ سايلاۋى وتكىزىلدى.
ەندى وسى سايلاۋدىڭ ۇيىمداستىرىلۋ جانە ءوتۋ بارىسىنا قىسقاشا توقتالا كەتەيىن. مىسالى, زاڭناماعا سايكەس, جەرگىلىكتى قوعامداستىقپەن جۇرگىزىلگەن كەڭەسۋلەردەن كەيىن سايلاۋعا 6740 ۇمىتكەر قاتىستى (ورتاشا ەسەپپەن العاندا ءبىر ورىنعا 3 ۇمىتكەر ءتۇستى).
اۋىل اكىمدەرىنىڭ ساياسي قىزمەتشىلەر ساناتىنان اكىمشىلىك قىزمەتشىلەر ساناتىنا اۋىسۋىنا بايلانىستى ولارعا تۇڭعىش رەت جاسى (25 جاستان جوعارى), ءبىلىمى جانە ەڭبەك ءوتىلى بويىنشا بىلىكتىلىك تالاپتارى قويىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە بۇرىن جۇمىس ىستەپ كەلگەن 100 اۋىل اكىمى بىلىكتىلىك تالاپتارىنا ساي بولماۋىنا بايلانىستى بۇل جولعى سايلاۋعا قاتىستىرىلمادى.
بارلىق سايلاۋ زاڭدىلىقتارى تولىق ساقتالدى دەۋگە نەگىز بار. سايلاۋدىڭ قورىتىندىلارى بويىنشا 2454 كانديدات ءتيىستى اۋداننىڭ (قالانىڭ) ءماسليحاتتارى دەپۋتاتتارىنىڭ جاسىرىن داۋىس بەرۋىمەن 4 جىلعا اكىم بولىپ سايلاندى.
بۇل رەتتە, ماڭعىستاۋ جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ 3 اۋىلدىق وكرۋگىندە ۇمىتكەرلەر تەڭ داۋىسقا يە بولدى. وسىعان بايلانىستى 2013 جىلعى 28 تامىزدا بۇل وكرۋگتەردە قايتادان سايلاۋ وتكىزىلدى.
اكىمدەر سايلاۋىنا ايەل ادامداردىڭ, اسىرەسە, باسقا دا ماماندىق يەلەرىنىڭ كوپشىلىگى ءوز كانديداتۋرالارىن ۇسىندى. ولارعا سايلاۋ زاڭدىلىقتارىنا سايكەس, بارلىق جاعىنان تەڭ قۇقىق بەرىلىپ, تەڭدەي كومەكتەر كورسەتىلىپ, كەڭەستەر بەرىلىپ, جان-جاقتى جاعداي جاسالدى.
ناقتى دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, سايلانعان اۋىل اكىمدەرىنىڭ اراسىندا ايەلدەر – 280 (11,4%), قازاقتار – 2247 (91,5%), باسقا ۇلت وكىلدەرى – 207 (8,5%) بولدى. ال اكىمدەردىڭ ورتاشا جاسى – 47 جاس. سونىمەن قاتار, 1741 اۋىل اكىمى (71%) قايتا سايلاندى.
سايلانعاندار اراسىندا 2249 ادام (91,6%) «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەلەرى بولسا, 203-ءى – پارتيادا جوقتار جانە 2-ەۋى – «اق جول» پارتياسىنا مۇشە بولعان ازاماتتار.
جالپى العاندا, سايلاۋ ناۋقانى اكىمدەرگە ۇمىتكەرلەردەن, ساياسي پارتيالاردان, قوعامدىق بىرلەستىكتەردەن جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنان بايقاۋشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن زاڭعا تولىقتاي سايكەس ءارى قاتاڭ تالاپتارعا ساي ءوتتى.
تاعى دا اتاپ وتەرلىك جايت, سايلاۋ كەزەڭىندە جەتەكشى رەسپۋبليكالىق, وڭىرلىك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جانە ينتەرنەت رەسۋرستارىندا 2000-نان استام وڭ سيپاتتاعى ماتەريالدار جاريالاندى.
سايلاۋدى بايقاۋعا قازاقستاننىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى, عالىمدارى, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى, ءىرى قوعامدىق ءبىرلەستىكتەر مەن جاستار قوزعالىسى وكىلدەرىنەن تۇراتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيا قاتىستى.
كوميسسيا مۇشەلەرى كوپتەگەن وڭىردە بولىپ, زاڭدى, دەموكراتيالىق جانە اشىق وتكەن سايلاۋعا جوعارى باعا بەردى.
حالىقارالىق جانە قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا, اۋىل اكىمدەرىنىڭ تاڭداپ الىنعان سايلاۋ ۇلگىسى جەرگىلىكتى ءوزىن ءوزى باسقارۋدىڭ ەۋروپالىق حارتياسىنىڭ ستاندارتتارىنا ساي بولىپ تابىلادى.
سايلانعان اۋىل اكىمدەرىنىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ولارعا 67 فۋنكتسيا بەكىتىلدى, وڭىرلەرگە قوسىمشا 5420 شتات بىرلىكتەرى بەرىلدى جانە قارجى ءبولىندى.
بۇگىنگى كۇنى وبلىس اكىمدەرى اۋىلدىق اپپاراتتاردى قالىپتاستىردى, سونداي-اق, وڭتايلاندىرۋ ەسەبىنەن شتاتتىڭ ءبىر ءبولىگى ءىرى اۋدانداردى نىعايتۋعا جىبەرىلدى.
اۋىلدىق دەڭگەيدەگى اكىمدەرگە دەربەس تابىس كوزدەرىن قالىپتاستىرۋ قۇقىعى بەرىلدى. اتاپ ايتقاندا, م ۇلىكتى جالعا بەرۋ, قايىرىمدىلىق جانە دەمەۋشىلىك جارنالارى, جەكەلەگەن ايىپپۇل تۇرلەرى, جارنامانى ورنالاستىرۋ ءۇشىن تولەمدەر جانە ت.ب. جونىندە شەشىم قابىلداۋ ولاردىڭ قۇزىرەتىنە جاتاتىن بولادى.
وسى ورايدا, اۋىلدىڭ دامۋىنا جۇمسالاتىن شىعىستار جەرگىلىكتى حالىقتىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلادى.
تۇتاستاي العاندا, اۋىل اكىمدەرىنىڭ سايلاۋىن حالىق وڭ قابىلدادى, سايلاۋ ناۋقانى قالىپتى جاعدايدا ءوتتى جانە قازاقستان قوعامىنىڭ جەتىلگەندىگى مەن دامىعانىن, سونداي-اق, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ ءجۇرگىزىپ وتىرعان رەفورمالارعا كورسەتىلگەن سەنىمى مەن قولداۋىنىڭ جوعارى دەڭگەيىن تاعى دا دالەلدەپ بەردى.
ءامىرحان راحىمجانوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە اۋماقتىق-ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى.