ەلىمىزدە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋ, حالىقپەن كەرى بايلانىس ورناتۋدى جانداندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وسى ورايدا پرەزيدەنت بيىلعى جولداۋىندا: «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» – بۇل, شىن مانىسىندە, «ادىلەتتى مەملەكەت» قۇرۋ تۇجىرىمداماسى. ازاماتتاردىڭ ماسەلەلەرىن تىڭداپ, كورىپ قانا قويۋ جەتكىلىكسىز. ەڭ باستىسى – دۇرىس جانە ءادىل شەشىم شىعارۋ قاجەت», دەپ اتاپ كورسەتتى. مۇنى ءبىز تەك مەملەكەتتىك اتقارۋشى ورگانداردىڭ حالىقتىڭ كۇندەلىكتى تىنىس-تىرشىلىگىنە قاتىستى ماسەلەلەرگە جاۋاپ بەرۋ ءىسى عانا ەمەس, تۇپتەپ كەلگەندە بيلىك پەن قوعام اراسىنداعى سىندارلى ديالوگتى نىق ورناتۋعا كۇش سالۋ دەپ ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. ال بۇل ماسەلەدە جەرگىلىكتى ورگانداردىڭ, ولاردىڭ ىشىندە ارنايى «سەرۆيستىك اكىمدىك» سىندى ورتالىقتاردىڭ قىزمەتى ءمىنسىز, ۇلگىلى, تالاپقا ساي بولۋى ءتيىس.
جۋىردا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ وتكىزگەن اپپاراتتىق كەڭەستە تۇرعىندارمەن ءوزارا بايلانىس جانە اكىمدىكتەر مەن باسقارمالاردىڭ اتقارۋشىلىق ءتارتىبى تالقىلاندى. وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل ءوڭىر تۇرعىندارىنان 3066 ارىز-شاعىم, ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. شاعىمدار ارتۋىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە جەرگىلىكتى ورگانداردىڭ جۇرتشىلىقپەن بايلانىسىنىڭ السىزدىگى اتالدى.
قازىر پاۆلودار جانە ەكىباستۇز قالالىق, باياناۋىل اۋداندىق اكىمدىكتەرى, سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, كاسىپكەرلىك جانە ساۋدا باسقارمالارىندا تۇرعىنداردىڭ ارىز-شاعىمدارى, وتىنىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋ بارىسى جاقسى ناتيجە كورسەتپەگەن.
– الايدا اۋداندىق, اۋىلدىق جەرلەردە ءوز وتىنىشتەرىنە دۇرىس, ناقتى جاۋاپ الا الماعان تۇرعىندار وبلىستىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا بارۋعا ءماجبۇر. مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ تۇرعىندارعا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن دۇرىس تۇسىندىرە الماۋى ۇلكەن ماسەلەگە اينالدى, – دەيدى وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى نۇرلان دۇيسەمبينوۆ.
ال بۇعان دەيىن وبلىستاعى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى كوميسسيا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ ءىسىن ەلەكتروندى تۇردە اتقارۋ كەرەك ەكەنىن مالىمدەگەن بولاتىن. مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى اگەنتتىگى پاۆلودار وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى توقتامىس جۇماعۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلى جۇرگىزىلگەن تەكسەرىستەردە مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا 3719 ەرەجەبۇزۋشىلىق انىقتالعان.
Egov سايتىمەن جۇمىس ىستەي المايتىن تۇرعىندارعا مەملەكەتتىك قىزمەت تۇرلەرىن ونلاين الۋعا كومەك كورسەتەتىن اكىمدىكتەردىڭ سەرۆيستىك وفيستەرى ءاربىر اۋدان ورتالىعىندا اشىلدى. ياعني حالىق ءۇشىن اشىق الاڭدار اۋدان ورتالىقتارىندا تۇرعىندارمەن جۇمىس ىستەۋگە جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ءبىر عيماراتتان الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىنداي اشىق فورمات ۇلگىسى مەملەكەتتىك قىزمەتشىنىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگىنىڭ دەڭگەيىن, كاسىبي ورەسىن دە ايقىندايدى.
جەرگىلىكتى اكىمدىك قىزمەتكەرلەرى «OPEN» ورتالىقتارى ارقىلى اۋىل تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتەدى. بۇل جوبا بويىنشا تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرى مەن ساۋالدارىنا اۋداندارداعى جۇمىسپەن قامتۋ, ءبىلىم بەرۋ, جەر قاتىناستارى, تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, كاسىپكەرلىك, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ۆەتەريناريا بولىمدەرىنىڭ ماماندارى جاۋاپ بەرەدى. وسىلايشا قۇقىقتىق, الەۋمەتتىك كومەكتەر كورسەتىلىپ, حالىق پەن بيلىك اراسىنداعى بايلانىس نىعايىپ, وزەكتى ماسەلەلەردى تىكەلەي جەدەل, ءتيىمدى شەشۋ جۇزەگە اسىرىلادى. دەسەك تە...
ءبىز اۋداندارعا بارعاندا مىندەتتى تۇردە «سەرۆيستىك اكىمدىكتەر» قالاي جۇمىس ىستەۋدە دەگەن ساۋالعا جاۋاپ ىزدەيمىز. مۇنداي قۇرىلىمداردىڭ كوپشىلىگى سىرتتاي قاراعاندا جارقىراپ تۇر. تەحنيكالىق قۇرال-جابدىقتار, ورىندىقتار, ۇستەلدەر, ءبارى دە بار. بىراق «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردە» ادامي جىلىلىق, اشىق قاباق, جاناشىر ءسوز, كەڭپەيىلدىلىك, اشىق قابىلداۋ جەتىسپەيدى. ءبىر اۋدانعا جاساعان ساپار بارىسىندا وسىنداي ورتالىققا قاراپايىم ءبىر تۇرعىن رەتىندە كىرگەنىمدە, ونداعى ادام ەسىكتەن ەنگەن بەتتەن «زدراۆستۆۋيتەمەن» قارسى الدى. قاسى-كوزى قيىلعان قاراكوز قىز وسىلاي دەپ سالەمدەستى. اۋىلدان كەلەتىن قاراپايىم تۇرعىنمەن ونىڭ ءارى قاراي قالاي, قاي تىلدە سويلەسەتىنى بەلگىلى.
ءوزىمىز ءىسساپارلاردا كورىپ جۇرگەنىمىزدەي, الگىندەي «اسا مارتەبەلى» قابىلداۋعا اۋدان ورتالىقتارىندا تۇراتىن بىرەن-ساران تۇرعىندار بولماسا, شالعايداعى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كەلۋى وتە سيرەك. جوق دەۋگە بولار. مىسالى, جولدارى جوندەۋ كورمەگەن باياناۋىل, ەرتىس, جەلەزين, اقتوعاي اۋداندارىنىڭ اۋىلدارىنان ارىز-شاعىمدارىن ارقالاپ ەشكىم «سەرۆيستىك اكىمدىكتى» ىزدەپ كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان الگى جارقىراعان ورتالىقتاردىڭ كوبى بوس تۇرادى. مۇنى اۋداندىق اكىمدىكتەگىلەردىڭ وزدەرى دە مويىندايدى.
– الىستاعى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ارىز-شاعىمدارىن كوبىنە اۋىل اكىمدەرىنەن بەرىپ جىبەرەدى, – دەيدى «سەرۆيستىك اكىمدىكتەگىلەر». ولاي بولسا, حالىق باس سۇقپايتىن, قىزمەتىنە سۇرانىس جوق «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردى» اشۋ دەگەنىڭىز مەملەكەت قاراجاتىن بوسقا شاشۋ دەگەن ءسوز ەمەس پە. ءسوزدىڭ شىندىعى وسى. ەشقانداي تيىمدىلىك كورىپ وتىرعانىمىز دا جوق. اۋداندارعا بارعاندا وسى ىسپەتتەس سوزدەردى قۇلاعىمىز ءجيى شالادى.
دۇرىسى, اكىمدىكتەگىلەر شالعاي اۋىلدارعا بارسىن, كوشپەلى «سەرۆيستىك اكىمدىكتى» اۋىلدا ۇيىمداستىرسىن. سوندا عانا اۋىلدارعا بارعان ءتيىستى سالا ماماندارى اۋىلداعى ناقتى احۋالدى, جولدىڭ توزعانىن, سۋدىڭ جوقتىعىن, مەكتەپتىڭ جوندەلمەگەنىن, ءىشىنىڭ سالقىندىعىن كوزبەن كورەر ەدى, ءارى سوعان ساي جۇمىستارىن جوسپارلار ەدى. وسىندايدا «قابىلداۋىنا ادام كەلمەيتىن, بوستان-بوس تۇراتىن «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردىڭ» قاجەتى قانشا؟», «بۇل كوزبوياۋشىلىق ەمەس پە؟» دەگەن ساۋالدار تۋىندايدى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, «سەرۆيستىك اكىمدىكتەرگە» تۇرعىنداردىڭ سەنىمى تومەن. «سەرۆيستىك اكىمدىكتەر» وزدەرىنە جۇگىنىپ كەلگەندەردى بوس سوزگە تويدىرىپ, ء«ويتىڭىز, ءبۇيتىڭىز», «ويتەمىز, بۇيتەمىز» دەپ شىعارىپ سالادى. بولدى.
وبلىس بويىنشا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى قىزمەت باسشىسى ايدار تاستەمىروۆتىڭ مالىمەتىنشە, ءىس جۇزىندە «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردىڭ» كوپشىلىگىنىڭ قىزمەتى كوزبوياۋشىلىققا قۇرىلعان. تۇرعىنداردىڭ ماسەلەلەرىنە ءمان بەرىپ, جاناشىرلىق تانىتپايدى. سونداي-اق ول اققۋلى, تەرەڭكول, اقتوعاي, جەلەزين جانە ۋسپەن اۋداندارىنداعى «سەرۆيستىك اكىمدىكتەر» تالاپتارعا ساي كەلمەيتىن عيماراتتاردا ورنالاسقان, ءبىر اۋداننىڭ «سەرۆيستىك اكىمدىگى» ءبىر كۇن عانا اشىلىپ, كەيىننەن جابىلىپ قالعان دەيدى. سەبەپ: اۋداندىق اكىمدىكتەردىڭ ءوزىنىڭ ءىشى تولىپ وتىر. ورىن جوق. مۇمكىندىگى بارلار جوقتان بار جاساپ «سەرۆيستىك اكىمدىك» اشۋعا ءماجبۇر بولدى. عيمارات ىزدەۋ, ونى جوندەۋ, قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋ, ءىشىن رەتتەۋ – ءبارى شىعىن.
اۋداندار اكىمدىكتەرىنە «سەرۆيستىك اكىمدىكتەن» بۇرىن وزدەرىنىڭ عيماراتتارىنىڭ ءىشى-سىرتىن كۇردەلى جوندەۋ وتكىزىپ, سول جەردەگى ءبىر بولمەدە تۇرعىنداردى قابىلدايتىن ىڭعايلى ورىن جاساپ السا دا بولادى. ۇنەمدىلىك, مەملەكەتتىك ورىندى ءتيىمدى پايدالانۋ دەگەن – وسى.
ايدار تاستەمىروۆتىڭ ايتۋىنشا, كەيبىر اۋدانداردىڭ «سەرۆيستىك اكىمدىكتەرىنە» ەسكى جيھازدار, كومپيۋتەرلەر مەن تەحنيكانى ورناتۋ فاكتىلەرى ورىن الىپتى. شارباقتى اۋدانىنداعى «سەرۆيستىك اكىمدىك» اشىلعان كەزدە كومپيۋتەرلەر, ءتىپتى ينتەرنەت جەلىسىنە دە قوسىلماعان بولىپ شىققان. بۇل دا سول شىعىن ماسەلەسى. قارجىلاي مۇمكىندىك بولماسا, «سەرۆيستىك اكىمدىكتى» اۋداندىق اكىمدىكتىڭ ءبىر بولمەسىنە ورنالاستىرۋعا دا بولاتىنىن ەشكىم ەسكەرمەگەن. تۇرعىندار باس سۇقپايتىن مۇنداي «سەرۆيستىك اكىمدىكتى» نەسىنە بەلدەن باسىپ, مۇمكىندىككە قاراماي اشادى دەگەن ويىمىزدى وسى جەردە تاعى دا قايتالاپ ايتقىمىز كەلەدى.
الگى «سەرۆيستىك اكىمدىكتەردى» اشاردا قىزىلدى-جاسىلدى شارلار ءىلىپ, جەرگە كىلەم توسەپ, ۇلتتىق كيىم كيگەن قىزدار تاباققا سالعان كامپيتتەرىن اكىم-قارالاردىڭ, باسشىلاردىڭ توبەسىنەن جاۋدىرا شاشىپ, كىشىگىرىم توي جاسايتىندارىن قايتەرسىز.
تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت, جالپى, WhatsApp جەلىسى ارقىلى وبلىس اكىمدىگىنە تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ باسىم بولىگى وبلىس ورتالىعىنداعى, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارىنداعى ىستىق سۋ مەن جىلۋ ماسەلەسىنە بايلانىستى. وبلىس اكىمدىگىنە وسى باعىتتا 5 760 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. ونىڭ ىشىندە 1 851 وتىنىشتە ۇيلەردى ىستىق سۋ مەن جىلۋعا قوسۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەن.
وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ مالىمەتىنشە, بيىل تۇسكەن 1000-نان استام ءوتىنىش بويىنشا ءوڭىر تۇرعىندارىنا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتىلگەن. جالعىز تۇراتىن 8 ادامنىڭ تۇرعىن ۇيىنە جوندەۋ جۇرگىزىلىپ, كىرەبەرىستەرىنە پاندۋستار ورناتىلعان. ءاۋتيزمى بار بالالارعا ارنالعان ستوماتولوگيالىق كابينەت اشىلدى, وبلىس ورتالىعىندا 24 اۋلا اۋماعى اباتتاندىرىلدى, كوشەنى جارىقتاندىرۋ قالپىنا كەلتىرىلدى. 32 بالالار جانە سپورت الاڭدارى سىرلاندى, جاڭا قۇمسالعىشتار ورناتىلدى, 600-دەن استام اعاش كەسىلدى جانە تاعى باسقا دا جۇمىستار اتقارىلدى.
وبلىس اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى نۇرلان دۇيسەنبينوۆتىڭ مالىمەتىنشە, جىل باسىنان بەرى ءوڭىر تۇرعىندارىنان 52 827 ءوتىنىش تۇسكەن. وبلىستىڭ جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنا 28 499 ءوتىنىش كەلگەن. شارباقتى, ۋسپەن اۋداندارى تۇرعىندارىنان تۇسەتىن وتىنىشتەر سانى مونوقالالاردىڭ تۇرعىندارىنان تۇسەتىن وتىنىشتەر سانىمەن بىردەي.
جالپى, 14 437 ءوتىنىش دۇرىس شەشىمىن تاپتى. ال Instagram جەلىسىنە 2 880 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. حالىق كوگالداندىرۋعا قاتىستى ماسەلەلەردىڭ فوتوسىن جىبەرەدى. «بۇل الەۋمەتتىك جەلىلەردەن تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ 2 611-ءى بويىنشا شارالار قابىلدانسا, 3 724 ءوتىنىش بويىنشا ءتۇسىندىرۋ جۇرگىزىلدى, 274 حابارلاما قارالۋدا», دەيدى نۇرلان دۇيسەنبينوۆ.
تۇرعىنداردان كەلەتىن وتىنىشتەردىڭ باسىم بولىگى الەۋمەتتىك جانە زەينەتاقىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە جانە مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ ساپاسىنا قاتىستى.
وبلىس اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ پەن ونىڭ ورىنباسارلارى وبلىستاعى 21 باسقارماعا قاراعاندا ازاماتتاردى 2 ەسە كوپ قابىلداعان. وسى ورايدا وبلىس باسشىسى وڭىردەگى 21 باسقارما باسشىلارى تۇرعىنداردى قابىلداۋ ءىسىن جۇرگىزبەيتىنىن ايتا كەلىپ, اۋداندار مەن قالالار اكىمدىكتەرىنىڭ جانە باسقارمالاردىڭ ازاماتتاردى قابىلداۋعا دايىندىعىنا رەيتينگ جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن ايتىپ, وسى باعىتتا ارنايى تاپسىرما بەردى. بۇل جەردە, ەگەر «اۋداندار مەن قالالار اكىمدىكتەرىنىڭ جانە باسقارمالاردىڭ ازاماتتاردى قابىلداۋعا دايىندىعى جوق بولسا, ينفراقۇرىلىمدارى, ديالوگتارى, كوممۋنيكاتسيالارى, تەز جاۋاپ بەرەتىن الەۋمەتتىك جەلىلەرى بولماسا, وندا «سەرۆيستىك اكىمدىكتەر» نە ءۇشىن اشىلدى دەگەن سۇراق تۋادى.
نۇرلان دۇيسەنبينوۆ تامىز, قىركۇيەك ايلارىندا باياناۋىل اكىمدىگى 12 تاپسىرمانى, پاۆلودار قالاسى اكىمدىگى – 10, ەكىباستۇز – 6, وبلىستىق كاسىپكەرلىك جانە ساۋدا باسقارماسى, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى – 7 تاپسىرمانى ورىنداماعانىن, باياناۋىل اۋدانىندا 5 تاپسىرما قايتا ورىنداۋعا بەرىلگەنىن ايتتى.
وبلىس اكىمى ابىلقايىر سقاقوۆ تۇرعىندار وتىنىشتەرىمەن جۇمىستى ستراتەگيالىق ماسەلە رەتىندە قاراۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتە كەلىپ, اۋدان اكىمدەرىنە تۇرعىنداردان كەلىپ تۇسكەن وتىنىشتەردىڭ ساپاسى مەن قاراۋ مەرزىمدەرى بويىنشا باسشىلاردىڭ جەكە جاۋاپكەرشىلىگىن ەسكە سالا وتىرىپ, وتىنىشتەر ماسەلەسىن ەرەكشە باقىلاۋعا الۋدى جانە ولارعا تالداۋ جاساۋدى تاپسىردى.
– تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرى – بۇل ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ اسا ماڭىزدى بولىگى, تۇرعىنداردىڭ جالپى مەملەكەتتىك اپپاراتقا جانە جەكە مەملەكەتتىك ورگانعا دەگەن سەنىمىنىڭ كورسەتكىشى, – دەدى اكىم بەينەكونفەرەنتس ارقىلى وتكەن جيىندا.
راسىندا وتىنىشتەرمەن جۇمىس ىستەۋ – بۇل قانداي دا ءبىر اعىمداعى جاي مىندەت ەمەس, بۇل ستراتەگيالىق ماسەلە.
قازىر وبلىس اكىمدىگى تۇرعىنداردىڭ وتىنىشتەرىمەن جۇمىس ىستەۋ ءتاسىلىن وزگەرتتى. ەندى تۇرعىنداردان كەلىپ تۇسكەن ماسەلەلەردى قاراۋ ساپاسى مۇقيات باقىلانادى. مىندەت – رەسمي جاۋاپتاردان الشاقتاپ, حالىققا بارىنشا شىنايى كومەك كورسەتۋ. بارلىق دەڭگەيدەگى اكىمدىكتەر مەن وبلىستىق باسقارمالار وسىنداي جۇمىس فورماتىنا كوشۋى ءتيىس.
پاۆلودار وبلىسى