«دامۋ» دەمەگەندەر دامىپ كەلەدى

– 2020 جىلى سۋبسيديالاۋ قۇرالى بويىن­شا جالپى سوماسى 6,7 ملرد تەڭگەگە 117 جوبا قولداۋ تاپتى. قوردىڭ كەپىل­دى­ل­ىگىن جالپى سوماسى 2 ملرد تەڭگە كولەمىندە 64 كاسىپكەر يەلەندى. بيىل پاندەمياعا بايلانىستى داعدارىسقا قارسى شارالار اياسىندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى 2020-2025» باعدارلاماسىنا بەلگىلى ءبىر وزگەرىستەر ەنگىزىلگەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. اتاپ ايتقاندا, سالالىق شەكتەۋلەر الىنىپ تاستالدى, سوندىقتان بۇگىندە كوپتەگەن كاسىپكەرلەر سۋبسيديا­لار مەن كەپىلدىكتەر تۇرىندە مەملە­كەت­تىك قولداۋ الا الادى. كوپتەگەن كاسىپ­ورىندار مەملەكەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەدى جانە ءبىز ونى قامتاماسىز ەتەمىز. مەملەكەت وسى ماقساتتارعا قوسىم­شا قاراجات بولەدى. اعىمداعى جىلى قارجىلىق قولداۋ كولەمى بىرنەشە ەسەگە ۇلعايدى. مۇنىڭ ءبارى پاندەميا مەن داعدارىسقا قارسى شارالارعا بايلانىستى. بۇگىنگى تاڭدا باعدارلاماداعى وزگەرىستەرگە سايكەس سالالىق شەكتەۋلەردى الىپ تاستاۋمەن قاتار سۋبسيديالاۋ ماقساتتارى ءۇشىن نەسيەنىڭ شەكتى مولشەرى ۇلعايتىلىپ, 7 ملرد تەڭگەنى قۇرادى جانە كەپىلدىك مولشەرى دە ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى. قارىز الۋشىنىڭ تولەيتىن جالپى مولشەرلەمەسى جىلدىق 6%-دى قۇرايدى. ياعني بۇل بۇرىنعىعا قاراعاندا الدەقايدا قولايلى جاعدايلار. دەمەك, بۇرىن ءبىز سىياقى مولشەرلەمەسى قۇنىنىڭ 40-تان 50%-نا دەيىن سۋبسيديا الساق, بۇگىندە ول جىلدىق 6%-بەن عانا بەكىتىلگەن, قالعان ايىرماشىلىقتى مەملەكەت سۋبسيديالايدى, – دەدى گۇلنار سۇيىندىكوۆا.

شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتى­لەرىنە نەسيە بويىنشا سىياقى مولشەر­لەمەسىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرىلگەن سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ ءبىر بولىگىن سۋب­سيديالاۋ شارتتارىنا سايكەس, قارا­عاندى وبلىسىنىڭ كاسىپورىندارى جاب­دىقتار ساتىپ العان, عيماراتتارىن قايتا جاڭارتىپ, اينالىم قاراجاتىن تولىق­تىرعان. بۇل ولارعا ءوندىرىس كولەمى مەن قىزمەت تۇرلەرىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى.

«تۇلپار» كارديو وڭالتۋ ورتالىعى­نىڭ اشىلعانىنا ءبىر جىل بولعان. مۇندا جۇرەك-قانتامىر جۇيەسى اۋرۋلارى بار ناۋقاستار امبۋلاتوريالىق جانە ستاتسيونارلىق وڭالتۋدان وتەدى.

– ءبىز وتكەن جىلى قىركۇيەكتە اشىل­دىق. قاراعاندى وبلىسىندا وڭالتۋ ورتالىعىن اشۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باع­دار­لاماسى اياسىندا ءبىز مەملەكەتتىك قول­داۋعا يە بولدىق. نەسيەنى ەكىنشى دەڭگەيلى بانك ارقىلى 14,25% جىلدىق مولشەرلەمەمەن 100 ملن تەڭگە سوماسىنا الدىق, ونىڭ 5,7%-ىن «دامۋ» قورى سۋبسيديالايدى. نەسيەگە العان قاراجاتقا عيما­راتقا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگى­زىپ, كەرەكتى جابدىقتاردى ساتىپ الدىق. ءبىزدىڭ ورتالىقتا  ميوكارد ين­فارك­تى مەن كارديوحيرۋرگيالىق وپەرا­تسيا جاساتقان ادامدارعا كومەك كورسە­تىلەدى. مەملەكەتتىك قولداۋ ارقاسىندا ءبىر جىلدىڭ ىشىندە 1500 ناۋقاستى ساۋىقتىردىق. قازىرگى تاڭدا ورتالىق تولىق قۋاتتا جۇمىس ىستەيدى. بۇل – تاۋلىك بويعى 80 ورىن جانە كۇندىزگى ستاتسيونارلىق 20 ورىن. بىزدە ناۋقاس­تار ەكىنشى جانە ءۇشىنشى دەڭگەيلى قالپى­نا كەلتىرۋدەن وتەدى. بىزگە باسقا وبلىستاردان دا ادامدار كەلەدى. مەم­لەكەت قولداۋىنىڭ ناتيجەسىندە اياعى­مىزعا نىق تۇردىق, – دەيدى «تۇلپار» كارديووڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى بايان ەكىجانوۆا.

جەڭىلدىكپەن نەسيە العان كومپانيا­لاردىڭ قاتارىندا ەنەرگەتيكالىق جاب­دىق­تار وندىرەتىن «قازەنەرگوماش كور­پو­را­تسياسى» جشس جانە «قازاقستاندىق ونەركاسىپتىك ىقپالدىق ينستيتۋتى» جشس بار ەكەن. بۇل كاسىپورىنعا «دامۋ» قورى 2015 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. بۇگىنگى تاڭدا ينستيتۋت بازاسىندا سىناق زەرتحاناسى جۇمىس ىستەيدى. ينستيتۋت تەستىلەۋدىڭ ساپاسى مەن جىلدامدىعىن قامتاماسىز ەتەتىن زاماناۋي جابدىقتارمەن قامتا­ماسىز ەتىلگەن. كومپانيا جوبالاردى سۋب­سيديالاۋ مەن كەپىلدەندىرۋ بولى­گىندە «دامۋ» قورىنىڭ مەملەكەتتىك قول­داۋىنا بىرنەشە مارتە يە بولعان.

2012 جىلى قۇرىلعان كومپانيا – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكونومي­كالىق دامۋ ستراتەگياسىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىنە سايكەس قۇرىلعان, عىلىمي-ادىس­تەمەلىك, وقۋ-ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە جوبالاۋ-كونسترۋكتورلىق قىز­مەتتى جۇزەگە اسىراتىن عىلىمي-تەحنو­لوگيالىق جانە وقۋ-وندىرىستىك كاسىپورىن.

– كومپانيامىز زەرتتەۋ جۇمىستارى­مەن, سونىمەن قاتار ءوندىرىس ورىندارىنا ەكولوگيالىق مونيتورينگ جۇرگىزۋمەن اينالىسادى. ءبىز «دامۋ» قورىمەن 5 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. قور بىزگە كەپىلدىك تۇرىندە پايىزدىق مول­شەرلەمەنى سۋبسيديالاۋعا قولداۋ كورسە­تتى. بۇل قاراجاتتىڭ بارلىعى ەكولو­گيا­لىق مونيتورينگ زەرتحاناسىن قۇرۋعا جۇمسالدى. مەملەكەتتىك قولداۋ اياسىن­دا زەرتحانامىز تالداۋلاردى ءتيىمدى جانە جىلدام جاسايتىن ەڭ جاڭا جابدىق­تارمەن تولىقتى, – دەپ اتاپ ءوتتى «كازينسوپ» جشس ديرەكتورى ەرنار مۇحانعاليەۆ.

كومپانيا باسشىسىنىڭ مالىمەتىنشە, 2019 جىلى كاسىپورىن جابدىق ساتىپ الۋ ءۇشىن بانكتەن 14% جىلدىق مولشەر­لەمە­مەن نەسيە العان, ونىڭ ىشىندە, 8%-ىن «دامۋ» قورى سۋبسيديالاندىرۋدا. قال­عان 6%-ىن كومپانيا ءوزى تولەيدى. نە­سيە­نىڭ جالپى سوماسى 264 ملن تەڭگەنى قۇرا­دى. ودان بولەك, كومپانيا 132 ملن تەڭ­گە سوماسىنا جوبانى 50%-عا دەيىن كەپىل­دەندىرۋ تۇرىندەگى قولداۋعا يە بولعان.

تەمىرتاۋ قالاسىندا ورنالاسقان «قازەنەرگوماش كورپوراتسياسى» جشس 2011 جىلى قۇرىلعان. كاسىپ­ورىن ەنەرگەتيكالىق جابدىقتى وندىرۋگە م­امان­داندىرىلعان: جوعارى قىسىمدى قۇبىر جەلىلەرى جانە ەلەكتر قازاندىق­تارىنىڭ جىلىتۋ بەتتەرى, سونىمەن قاتار جوعارى جانە تومەن قىسىمدى قۇبىر­وتكىز­گىشتەردىڭ بولىكتەرى, كوللەكتورلار, بارلىق تيپتەگى قازاندىقتاردىڭ جىلىتۋ بەتتەرى, مەمبرانالىق پانەلدەر, تىرەك-اسپالى جۇيەلەر جانە باسقالارىن ون­دىرەدى. كومپانيا قازاقستاندىق نا­رىقتا توعىز جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. بيىل ۇيىم ءوزىنىڭ اينالىم قاراجاتىن «دامۋ» قورى باعدارلاماسى اياسىندا الىنعان جەڭىلدەتىلگەن نەسيەمەن تولىقتىردى.

«قازەنەرگوماش كورپوراتسياسى» جشس 2020 جىلى ەكىنشى دەڭگەيلى بانك ارقىلى جىلدىق 12% مولشەرلەمەمەن نەسيە العان, ونىڭ ىشىندە «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2025» بيزنەستى قولداۋ مەن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جىلدىق 8,5%-دى «دامۋ» قورى سۋبسيديالايدى. قالعان 6%-دى كومپانيا ءوزى جابادى. سونداي-اق وسى باعدارلاما اياسىندا «دامۋ» قورى كاسىپورىنعا 47% كەپىلدىك بەرگەن.

– بۇگىنگى تاڭدا  كومپانيا زاماناۋي جاب­دىقتارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن, بۇل جو­بالاۋدان باستاپ بۋ قۇبىر­لارى مەن قازاندىقتاردىڭ بارلىق تۇرلەرى­نىڭ جىلۋ بەتتەرىنىڭ بولشەكتەرىن دايىن­داۋعا جانە كۇردەلى ماسەلەلەردى شەشۋ­گە مۇمكىندىك بەرەدى. جىل سايىن ءبىز ون­دى­­رە­تىن ءونىم تۇرلەرىن ارتتىرۋدامىز, سو­­نى­مەن قاتار تەحنولوگيالارىمىز جا­­ڭا­­­رىپ, ەكسپورت پايىزىن ۇلعايتتىق. جىل­ سايىن رەسەي مەن وزبەكستانعا 500 تون­­نادان استام ءونىم ەكسپورتتايمىز. كوم­­­پانيامىزدا 200-دەن استام قىز­­مەت­­­كەر جۇمىس ىستەيدى. ءبىز ءۇشىن مەم­لە­­­كەت­­ت­ىك قولداۋ وتە ماڭىزدى. وسى وراي­­دا اي­­­تارىم, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى قول­داۋ قو­­رى­­­نىڭ ماڭىزى وتە زور, – دەيدى «قاز­ەنەر­گوماش كورپوراتسياسى» جشس كوممەر­­تسيا­لىق ديرەكتورى ستانيسلاۆ رۋبان.

ايتا كەتۋ كەرەك, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورى» اق قاراعاندى وبلىسى بويىنشا ايماقتىق بولىمشەسىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا قاراعاندى وبلىسى بويىنشا 10 مىڭعا جۋىق كليەنتى بار.

قاراعاندى وبلىسى