• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ساياسات 13 ءساۋىر, 2010

قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ پەن اقش پرەزيدەنتى ب.وبامانىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى

600 رەت
كورسەتىلدى

11 ساۋىردە ۆاشينگتوندا وتكەن كەزدەسۋدىڭ بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆ پەن اقش پرەزيدەنتى ب.وباما قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى ءارى يادرولىق قاۋىپسىزدىكتى جانە تاراتپاۋ ۇدەرىسىن, ورتالىق ازياداعى وڭىرلىك تۇراقتىلىقتى كۇشەيتۋ, سونداي-اق ەكونوميكالىق وركەندەۋ مەن جالپىعا ورتاق قۇندىلىقتاردىڭ يگىلىگى جولىنداعى وزدەرىنىڭ ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىعىن بەلسەندى ەتە تۇسۋگە ۇمتىلىسىن قۋاتتادى.

يادرولىق قاۋىپسىزدىك پەن تاراتپاۋ: مەملەكەتتەر باسشىلارى قازاقستان رەس­پۋبليكاسى مەن امەريكا قۇراما شتات­تارىنىڭ اراسىنداعى 15 جىلدىق تىعىز ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىن جانە قازاقستان مەن بۇكىل الەمدەگى يادرولىق قاتەردى ازايتۋ ىسىندەگى تابىستى اتاپ ءوتتى. ولار يادرولىق قارۋدان ادا الەمگە قاتىستى وزدەرىنىڭ كوزقاراستارىن بايان ەتتى. اقش پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ەلدى باس­قارۋىن, سونداي-اق قازاقستاننىڭ يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە تاراتپاۋ ىسىنە قوسقان ۇلەسىن جوعارى باعالايدى. ەكى ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى قاتەردى بىرلەسە ازايتۋ جونىندەگى باعدارلامانىڭ تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋىن جانە جالعاسىپ جاتقان ىنتىماقتاستىقتى, سونىڭ ىشىندە اقتاۋ­داعى BN-350 يادرولىق رەاكتورىن قولدا­نىس­تان شىعارۋ, الماتىداعى ورتالىق انىقتامالىق زەرتحانا قۇرىلىسىن قانا­عات­تانۋ سەزىمىمەن اتاپ ءوتتى. ىنتىماقتاستىق سونىمەن بىرگە الاتاۋداعى زەرتتەۋ رەاك­تورىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جانە سوندا ساقتاۋلى جوعارى بايىتىلعان ۋراندى جويۋ ماسەلەلەرىندە دە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر, مۇنىڭ ءوزى يادرولىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى ءسامميتتىڭ مازمۇنداماسىندا كوزدەلگەن. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا ونىڭ قازاق­ستان تەرريتورياسىندا يادرولىق وتىننىڭ حالىقارالىق بانكىن قۇرۋ جونىندەگى ۇسىنىسىنا العىس ايتا كەلىپ, پرەزيدەنت وباما قازاقستاننىڭ ماگاتە باسقارۋ­شى­لارىنىڭ كەڭەسى قۇرامىنا كىرۋ نيەتىنە قولداۋ بىلدىرەتىنىن مالىمدەدى. قازاقستان پرەزيدەنت وبامانىڭ پراگادا اقساۋلى يادرولىق ماتەريالداردىڭ سەنىمدى قورعالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ءىس-ارەكەتتەردى جەدەلدەتۋگە شاقىرعان سوزىنە قولداۋ رەتىندە بۇرىنعى يادرولىق پوليگونداعى جۇمىستاردى تەزدەتۋگە ۇمتىلاتىن بولادى. اۋعانستان: پرەزيدەنتتەر اۋعانستانداعى جاعدايعا بايلانىستى تۋىنداعان جالپى قاتەرلەر مەن قىر كورسەتۋلەردىڭ اۋقىمىن ەكى جاقتىڭ دا تۇسىنەتىنىن اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت وباما قازاقستانعا اۋعان­ستان حالقىنا گۋمانيتارلىق, ەكونوميكا­لىق جانە ءبىلىم بەرۋ تۇرعىسىنان كومەك كورسەتۋ, سونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋب­ليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اۋعان ستۋدەنتتەرىن قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا 50 ميلليون دوللار ءبولۋ جونىندەگى شەشىمىنە ريزالىعىن ءبىلدىردى. پرەزي­دەنتتەر قازاقستاننىڭ سولتۇستىك توراپتاعى اتقارار ءرولىن ارتتىرۋدىڭ جولدارىن تالقىلادى جانە اقش-قا قازاقستان تەرريتورياسى ارقىلى جۇك جەتكىزۋدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ەكى جاقتى جاڭا كەلىسىمدى قابىل الدى. ينۆەستيتسيالار مەن ساۋدا: قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋداعى جەتىستىكتەرىن تانىپ-بىلە وتىرىپ, اقش الداعى كەزدە دە ەكونوميكالىق  دامۋ باع­دارلاماسى مەن قازاقستان مەن اقش ارا­سىنداعى مەملەكەتتىك-جەكەشە ەكونوميكا­لىق ارىپتەستىكتى دامىتۋ باستاماسىنىڭ اياسىندا قازاقستاننىڭ كوپ سالالى ەكونو­ميكاسىنىڭ وركەندەۋىنە قولداۋ كورسەتە بەرەتىن بولادى. مەملەكەت باسشىلارى ەكىجاقتى ەكونو­ميكالىق ءوزارا ىقپالداستىقتىڭ اعىمداعى جاي-كۇيىن وڭ باعالادى. ولار قازاق­ستاننىڭ بسۇ-عا كىرۋىن اياقتاۋ جونىندەگى كۇش-جىگەردى ەسەلەۋگە جانە ورتالىق ازياداعى ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالار جونىندەگى ارالىق كەلىسىم جۇمىسىنا قولداۋ بىلدىرۋگە كەلىستى. پرەزيدەنتتەر ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ۇزاق مەرزىمدى ەنەرگەتيكالىق ارىپتەستىكتىڭ ماڭىزدىلىعىن قۋاتتادى. قۇراما شتاتتار قازاقستاننىڭ جەتەكشى الەمدىك ۋران ءوندىرۋشى رەتىندە كورىنۋىن قۇپتايدى, مۇنىڭ ءوزى ەنەرگيا رەسۋرستارىن جاھاندىق جەتكىزىپ بەرۋدى ءارتاراپتاندىرۋ سالاسىندا ماڭىزدى وقيعا بولدى. قازاقستان مەن قۇراما شتاتتار يادرو­لىق ەنەرگەتيكا جانە بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ سالاسىنداعى ىنتى­ماق­تاستىقتى نىعايتۋ نيەتىن ءبىلدىردى. كوش­باسشىلار ەكىجاقتى عىلىمي-تەحنيكالىق كەلىسىمگە قول قويىلۋىن قاناعاتپەن اتاپ ءوتتى, بۇل كەلىسىم وسى سالاداعى ىنتى­ماق­تاستىق پەن ايىرباستى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تاراپتار اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن­داعى ەكىجاقتى ءىرى كوممەرتسيالىق جوبا­لاردى ىنتالاندىرۋعا ازىرلىكتەرى تۋرالى مالىمدەدى, بۇل جوبالار بۇۇ مەن اقش-تىڭ جاھاندىق ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى باستامالارىن دامىتۋعا سۇبەلى ۇلەس قوسا الار ەدى. قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى ەكى­جاق­تى كونسۋلتاتسيالار: ەكى ەلدىڭ كوشباسشىلارى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 8-9 ناۋرىزىندا ۆاشينگتوندا وتكەن جىل سايىنعى ەكىجاقتى كونسۋلتاتسيالاردىڭ ءبىرىنشى سەسسياسىنىڭ وتكىزىلۋىن قۇپتادى, ولاردىڭ ماقساتى – قاۋىپسىزدىك جانە تاراتپاۋ, امبەباپ قۇندىلىقتار سالاسىن­داعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن, ەكونو­ميكا جانە ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ەكى­جاقتى ارىپتەستىك ماسەلەلەرىن قوسا العاندا ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ بارلىق قىرلارىن دامىتۋ. دەموكراتيا: قۇراما شتاتتار قازاقستاندى ءوزىنىڭ الىستى كوزدەيتىن ادام قۇقىعى سالاسىنداعى 2009-2012  جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارى مەن 2010-2020 جىلدارعا ارنالعان قۇقىقتىق ساياسات تۇجىرىمداماسىن ورىستەتۋگە شاقىرادى. قۇراما شتاتتار قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ ءوزىنىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن ليبەراليزاتسيالاۋ جانە ساياسي جۇيەنى دەموكراتيالاندىرۋ, سونىڭ ىشىندە قۇقىقتىق رەفورما جۇرگىزۋ جولىمەن دەموكراتيالاندىرۋ جونىندەگى كۇش-جىگەرىنە قولداۋ كورسەتۋگە ازىرلىگىن بىلدىرەدى. الەۋمەتتىك جۇيەلەر اراسىنداعى باي­لانىستاردى نىعايتۋ: پرەزيدەنت وباما مەن پرەزيدەنت نازارباەۆ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى, ءدىني ۇيىمدار مەن ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىن قوسا العاندا امەريكالىق جانە قازاقستاندىق ازاماتتىق قوعامدار اراسىنداعى بايلانىستاردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. ن.نازارباەۆ ب.وبامانىڭ  كايردەگى  ءسوزىن جانە مۇسىل­مان الەمىمەن بايلانىسىن قۇپتادى. پرەزي­دەنتتەر تۇراقتى قوعامداردى دامى­تۋداعى ءدىني ەركىندىك پەن توزىمدىلىككە ايرىقشا ءمان بەرىپ, قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا جانە يكۇ-عا تيىسىنشە 2010 جانە 2011 جىلدارعى توراعا رەتىندەگى كۇش-جىگەرىنە ءوز قولداۋلارى تۋرالى مالىمدەدى. ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماق­تاستىق جونىندەگى ۇيىم (ەقىۇ):  پرەزي­دەنت وباما بۇرىنعى كەڭەس وداعى رەس­پۋبليكالارىنان ءبىرىنشى بولىپ ەقىۇ-عا توراعالىق ەستافەتاسىن قابىلداعان قا­زاقستاننىڭ بۇل ۇيىمعا توراعالىعىنىڭ تاريحي ءمانىن اتاپ كورسەتتى. كوشباسشىلار قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعىنا قاتىستى ماسەلەلەردى, سونداي-اق قازاق­ستاننىڭ ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسىن تالقىلادى. ولار قازاقستاننىڭ اۋعانستاندى تۇراقتاندىرۋ ۇدەرىسىنە ەقىۇ-نىڭ  الدەقايدا كەڭىرەك قاتىسۋىنا جاردەمدەسۋ, قازاقستاندا ادامي ولشەمدەر سالاسىنداعى مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ جونىندە شولۋ كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋ جونىندەگى, سونداي-اق كورفۋ ۇدەرىسىن جەدەلدەتۋ ماقساتىنداعى وڭ باستامالارىن اتاپ ءوتتى. قۇراما شتاتتار مەن قازاقستان ەقىۇ ءسامميتىنىڭ نەگىزگى كۇن ءتارتىبىن ازىرلەۋدە ىنتىماقتاسۋعا ۋاعدالاستى.

سوڭعى جاڭالىقتار